up
Search      menu
اقلیم و هواشناسی :: مقاله اکوسيستم PDF
QR code - اکوسيستم

اکوسيستم

اکوسيستم هاي طبيعي ايران

ديد کلي
بطور کلي توزيع و پراکندگي موجودات با اوضاع طبيعي ايران مناسبت دارند. به عبارت ديگر ، نظام آب و هوايي ، نظام خاک ، نظام پوشش گياهي ، نظام جانوري و ... در مجموع شايد نتوانيم مرز مشخصي براي حيات وحش قائل شويم، ولي به هر حال هر موجودي متعلق به محيط طبيعي خود است و يا اين که مساله فصل باعث مي‌شود که در طي سال در دو محيط متفاوت ، زيست نمايند.
گذشته از محيطهاي طبيعي آب شور و شيرين که به صورت رودخانه ، مرداب ، آبگير در مناطق مختلف سرزمين ايران و درياي خزر ، خليج فارس و درياي عمان وجود دارند و هر يک در داخل پيرامون خود جامعه‌هاي گياهي و جانوري ويژه‌اي را تشکيل مي‌دهند، ساير اکوسيستمها مطابق آنچه که در بوم شناسي تعريف مي‌شود، در ايران يافت نمي‌شوند.
اکوسيستم خليج فارس
اين حوضه آبي به شکل بيضي در جنوب ايران با انبوهي از آبزيان در تلاطم است. وسعت خليج فارس 230 هزار کيلومتر مربع است و برابر نصف درياي‌خزر است. عمق خليج فارس کم است. باد در خليج فارس به صورت گسترده عمل مي‌کند و به عنوان مهمترين عنصر جغرافيايي طبيعي مطرح مي‌شود. قسمتهاي شمالي نسبت به جنوبي به مراتب بارش بيشتري را دريافت مي‌کنند، آبهايي که به خليج فارس وارد مي‌شوند، اغلب شيرين بوده و حاوي مقدار زيادي مواد غذايي براي موجودات آبزي هستند.
مهمترين ويژگيهاي بوم شناسي خليج فارس به کم‌عمقي ، شوري آب و ارتباط محدود به آبهاي آزاد باعث شده که محيط طبيعي ويژه‌اي بوجود آيد. فيتوپلانکتون‌ها ، اولين حلقه زنجيره غذايي محسوب مي‌شوند. موجودات متنوعي در خليج فارس زندگي مي‌کنند که مي‌توان به موارد زير اشاره کرد: قارچها جلبک‌ها ، صدفها ، مرجانها ، خيارهاي دريايي ، مارهاي دريايي ، لاک‌پشتها ، کوسه‌ها ، انواع ماهي و ميگو ، پستانداران دريايي و ... .
اکوسيستم درياي خزر
درياي خزر به عنوان بزرگترين درياچه جهان از ويژگيهاي بارزي برخوردار است که در واقع بهترين شرايط را براي استقرار زيستگاههاي عمده و نمونه را به وجود آورده است. ورود رودهاي پرآب و شيرين از جمله ولگا و اورال آن را به يکي از غني‌ترين درياچه‌هاي جهان تبديل کرده است. تالاب انزلي يکي از مهمترين اکوسيستم‌هاي درياي خزر را به خود اختصاص داده است که داراي گونه‌هاي مختلف جانوري و پوششهاي گياهي فراوان است. بيش از 90 درصد خاوياري جهان در درياي خزر يافت مي‌شود.
حدود 20 گونه ماهي در تالاب انزلي شناخته شده که 11 گونه آنها بومي هستند. با توجه به غناي آبزيان در اين دريا ، ما بايد شاهد بسياري از پرندگان بومي و مهاجر به اين زيستگاه مهم باشيم. ولي متاسفانه شکار بي‌رويه و استفاده از تورهايي که براي به دام انداختن مرغابي‌ها و ديگر پرندگان آبزي ، از جمله عواملي هستند که کليماکس اين دريا را با مخاطره مواجه مي‌کنند.
اکوسيستم ناحيه خزري
به دليل شرايط آب و هوايي مساعدتر در ناحيه خزري ما مي‌توانيم شاهد استقرار جنگل باشيم. جامعه‌هاي گياهي دامنه‌هاي شمالي البرز فراوان هستند. در اين دامنه‌ها معمولا ابر و مه با کوه تلاقي مي‌کنند، بنابراين شرايط آب و هواي پر‌بارانتر و مرطوبتر مشاهده مي‌شود. از گونه‌هاي گياهي اين اکوسيستم مي‌توان به توس ، راش ، بلوط ، شمشاد ، زيتون ، زيتون تلخ ، صنوبر ، سرو ، افرا ، نمدار ، انجير ، فندق و ... اشاره کرد. از جانوران محيط طبيعي جنگل برگ ريز شمال ايران مي‌توان به گربه وحشي ، گراز ، خوک ، خرس ، شغال ، پلنگ و از معروف‌ترين پرندگان آن به قرقاول ، مرغابي ، غاز ، قو و حواصيل اشاره کرد.
اکوسيستم‌هاي نواحي کوهستاني ايران
غلات ايران از مجموعه‌هاي عمده ناهمواري‌ها ، چين‌خوردگي‌ها ، گردنه ، گودالها ، دره‌ها و ديگر عارضه‌ها تشکيل شده است. بنابراين توده‌هاي عظيم و سازنه‌هاي زمين شناسي شمال و جنوب ايران را تحت فشار قرار داده‌اند. ايران به دليل فعاليتهاي تکنوتيکي ، جوان محسوب مي‌شود و کمربندهاي زلزله نيز از ايران مي‌گذرند. عمده کوههاي ايران ، کوههاي البرز و زاگرس است. به دليل شرايط آب و هوايي که در ايران حاکم است نمي توان حتي در کوهستانها که از دماي کمتر ، تبخير کمتر و بارش بيشتر برخوردار هستند. شاهد استقرار پوشش گياهي به صورت متراکم باشيم.
نوع پوشش گياهي به صورت استپ کوهي است که گاه با درختچه‌ها و تک‌درختان ديده مي‌شود. اين پوشش با بيش از 45 درصد خاک کشور را به خود اختصاص مي‌دهد. در کوهستانهاي کشورمان بز وحشي ، خرگوش ، راسو ، خرس قهوه‌اي ، مرال (گاو کوهي) ، سمور ، گرگ ، شغال ، قوچ و ميش وحشي ، عقاب ، قرقي ، شاهين ، دارکوب ، هدهد و ... يافت مي‌شوند.
اکوسيستم‌هاي نواحي بياباني و حاشيه کويري
به دليل عبور کمربند بياباني جنب گرمسيري از ايران ما بايستي شاهد محيطهاي طبيعي بياباني در اين سرزمين پهناور باشيم. با توجه به شرايط سخت آب و هواي بياباني ، قسمتهاي وسيعي از محيطهاي طبيعي بياباني ايران را نمک و ماسه مي‌پوشانند. در يک چنين شرايط آب و هوايي فقط گياهان و جانوراني مي‌توانند دوام يابند که قادر باشند حيات خود را با وضع طبيعي محيط بياباني سازگار نمايند. گياهاني مانند گز ، گونهاي خاردار ، قيچ و گياهان تيره گندميان توانسته‌اند با محيط زيست بياباني تطابق يابند.
جانوراني که مي‌توانند در بيابان به بقاي خود ادامه دهند بايد بتوانند مانند گياهان از هدر رفتن آب بدنشان جلوگيري کنند مانند آهو ، شتر ، خر ، گورخر ، يوزپلنگ و پرندگاني مانند باقرقره ، هوبره ، دودک و جانوراني مانند مار ، عقرب و مارمولک در تابستانهاي گرم و سوزان به خواب تابستاني فرو مي‌روند و در شبها به امرار معاش مي‌پردازند.
اکوسيستم‌هاي علفزار
علفزارهاي واقع در ايران سطح وسيعي را مي‌پوشانند و به صورت نوار نسبتا باريکي در دامنه‌هاي رشته کوههاي البرز و زاگرس و کوههاي مرکزي و شرقي ايران گسترش يافته‌اند. ميزان بارندگي اين محيطهاي طبيعي به 400 ميليمتر در سال مي‌رسد. فصل خشک طولاني از مهمترين ويژگيهاي محيطهاي طبيعي استپ‌هاي ايران است. طراوت و زيبايي گلهاي وحشي اين مناطق مثال‌زدني است. در اين مناطق گياهاني مانند جو وحشي ، گلابي وحشي ، بادام و پسته وحشي و جانوران گوشتخواري مانند گرگ و پلنگ و پرندگاني مانند کبک ، عقاب و جغد حکمفرمايي مي‌کنند.
مراتع مرغوب ايران را بيشتر در شمال و غرب و بعد در دامنه کوههاي البرز ، زاگرس و خراسان مشاهده کرد. مراتع آستارا ، گيلان ، مازندران و گرگان ، توان چراي گاو ، گاو ميش را به خوبي دارند. آذربايجان و اردبيل نيز از جمله مهمترين مراتع ييلاقي ايران به شمار مي‌روند. ساز و کار تخريب مراتع رو به افزايش است و اين مشکل زماني حادتر مي‌شود که مراتع به زمينهاي زراعي تبديل مي‌شوند.

اکوسيستم به بخشي از کره زمين اطلاق مي شود که در آنجا چرخه تقريبا يا دقيقا بسته اي براي انتقال ماده بين محيط و موجودات زنده ايجاد مي شود. در واقع دو نو ...

اکوسيستم به بخشي از کره زمين اطلاق مي‌شود که در آنجا چرخه تقريبا يا دقيقا بسته‌اي براي انتقال ماده بين محيط و موجودات زنده ايجاد مي‌شود. در واقع دو نو ...

منظور از اکوسيستم مجموعه جانداران يک محيط به همراه کليه عوامل و تشکيل دهنده‌هاي آن محيط است. بنابراين بطور خلاصه اکوسيستم را مي‌توان با عبارت محيط و م ...

يکي از مشکلات جدي محيط زيست که امروزه بشر در اکثر نقاط جهان با آن درگير است، باران اسيدي مي باشد. باران اسيدي به پديده هايي مانند مه اسيدي و برف اسيدي ...

مقدمه تمامي اکوسيستمهاي کره زمين روي هم زيست کره را تشکيل مي‌دهند و بخش فيزيکي اين بزرگترين واحد اکولوژيک ، محيط زيست کره زمين است. اين بخش فيزيکي خود ...

در چند دهه اخير ميزان اسيديته آب باران، در بسياري از نقاط کره زمين افزايش يافته و به همين خاطر اصطلاح باران اسيدي رايج شده است. براي شناخت اين پديده س ...

چند بار تا به حال دوده خفه کننده ماشين ها را در خيابان ديده ايد؟ چرا در روز روشن آسمان آبي را نمي بينيد؟ فوران دوده از کارخانجات صنعتي چه فوايدي دارد؟ ...

يکي از مشکلات جدي محيط زيست که امروزه بشر در اکثر نقاط جهان با آن درگير است، باران اسيدي مي باشد. باران اسيدي به پديده هايي مانند مه اسيدي و برف اسيدي ...

دانلود نسخه PDF - اکوسيستم