up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله اورانوس PDF
QR code - اورانوس

اورانوس

هفتمين سياره در منظومه شمسي است. فقط نپتون و پلوتو فاصله بيشتري با خورشيد دارند. اورانوس دورترين سياره ايست که مي توان با چشم غير مسلح آن را رويت نمود.
فاصله اين سياره از خورشيد ۲.۸۷۲.۴۶۰.۰۰۰ کيلومتر مي باشد. اين فاصله را با سرعت نور در مدت زمان ۲ ساعت و ۴۰ دقيقه مي توان طي کرد. ( شعاع منظومه شمسي حدود ۵ ساعت و سي دقيقه نوري مي باشد (م)).
اورانوس يک غول بزرگ متشکل از مواد گازي و مايع مي باشد. قطر استوايي آن حدود ۵۱.۱۱۸ کيلومتر يعني بيش از ۴ برابر قطر زمين است. سطح اين سياره پوشيده از ابرهاي سبز-آبي، ساخته شده با کريستالهاي ريز متان مي باشد. کريستالها خارج از اتمسفر سياره يخ زده اند.
در اعماق اين ابرهاي قابل رويت، احتمالا ابرهاي ضخيمي ساخته شده از آب مايع و کريستالهاي يخ آمونياک وجود دارند. در زير اين ابرها يعني در عمق ۷۵۰۰ کيلومتري زير ابرهاي قابل رويت نيز، احتمال وجود اقيانوسي از آب مايع به همراه آمونياي حل شده مي باشد. در مرکز اين سياره ممکن است هسته اي سنگي، تقريبا به اندازه زمين وجود داشته باشد. دانشمندان در خصوص وجود هر گونه زيستي در اين سياره ترديد دارند.
پس از دوران باستان، اورانوس نخستين سياره اي بود که انسان موفق به کشف آن شد. ستاره
شناس بريتانيايي، ويليام هرشل ( William Herschel )، در سال ۱۷۸۱ موفق به کشف آن گرديد. بيشتر دانش ما در باره اين سياره پس از پرواز سفينه آمريکايي ويجر۲ ( Voyager ۲ ) در ارتفاع ۸۰.۰۰۰ کيلومتري از ابرهاي سطح اين سياره، در سال ۱۹۸۶، به دست آمد.
● مدار و گردش اورانوس
در مداري بيضي شکل به دور خورشيد در گردش است. هر دور کامل اين سياره در مدار، ۳۰.۶۸۵ روز زميني معادل تقريبا ۸۴ سال زميني به طول مي انجامد. اورانوس علاوه بر گردش انتقالي، گردش وضعي نيز دارد. قسمت داخلي سياره (هسته و اقيانوس) در مدت ۱۷ ساعت و ۱۴ دقيقه يک دور کامل حول محور طولي گردش مي کنند. البته قسمت اتمسفر سياره بسيار سريعتر مي چرخد. سريعترين بادهاي سطح اورانوس که در دو سوم از ناحيه استوا تا قطب جنوب اندازه گيري
شده اند با سرعت ۷۲۰ کيلومتر در ساعت مي وزند. بنابراين اتمسفر اين منطقه در هر ۱۴ ساعت يکبار گردش وضعي کامل دارد.
● محور طولي
فرضي اين سياره به حدي انحراف دارد که تقريبا به صفحه مداري چسبيده است. اين انحراف زاويه در بيشتر سيارات متجاوز از ۳۰ درجه نيست. براي مثال زاويه انحراف محور طولي زمين ۵ ۲۳ درجه مي باشد. اما در مورد اورانوس اين زاويه انحراف معادل ۹۸ درجه است. بسياري از ستاره شناسان بر اين باورند که برخورد جرمي تقريبا در ابعاد زمين با اورانوس، در اوايل دوران تشکيل
سياره، منجر به ايجاد چنين انحراف شديدي شده است.
● جرم
اورانوس ۵ ۱۴ برابر جرم زمين و يک بيستم جرم بزرگترين سياره منظومه شمسي يعني مشتري مي باشد. ميانگين چگالي اورانوس ۲۷ ۱ گرم در هر سانتيمتر مکعب است. اين مقدار معادل ۲۵ ۱ چگالي آب مي باشد. نيروي گرانش اين سياره ۹۰درصد نيروي گرانش زمين است. به اين معنا که اگر جسمي در زمين ۱۰۰ گرم وزن داشته باشد در اورانوس ۹۰ گرم وزن خواهد داشت.
جو اين سياره ترکيبي از ۸۳% هيدروژن، ۱۵% هليوم، ۲% متان و مقدار کمي اتان و ديگر
گازها مي باشد. فشار اتمسفر در زير لايه گازهاي متان حدود ۱۳۰کيلوپاسکال، تقريبا ۳ ۱ برابر فشار جوي سطح زمين است.
ابرهاي قابل مشاهده سطح اورانوس که به رنگ سبز-آبي ملايم مي باشند همه سطح اين سياره را پوشانده اند. تصاويري از اورانوس که توسط ويجر ۲ تهيه شدند و به کمک رايانه ها پردازش شده اند، نوارهاي خيلي کمرنگي را در ميان ابرها و به موازات استوا نشان مي دهند. اين نوارها از تجمع مه که به دليل نفوذ پرتوي خورشيد به درون گازهاي متان ايجاد مي شود، ناشي مي گردند. به علاوه تعدادي لکه کوچک بر سطح سياره به چشم مي خورد. اين لکه ها احتمالا توده هاي به شدت در حال چرخش گاز هستند که تداعي کننده گردبادهاي شديد زمين مي باشند.
دماي اتمسفر ۲۱۵- درجه سانتيگراد است. در درون سياره اين دما به سرعت افزايش مي
يابد و به ۲۳۰۰ درجه سانتيگراد در اقيانوس و ۷۰۰۰ درجه سانتيگراد در هسته سنگي مي رسد. به نظر مي آيد که اين سياره بيشتر از دمايي که از خورشيد دريافت مي نمايد، دفع حرارت مي کند. از آنجائيکه زاويه انحراف اورانوس ۹۸ درجه است، در طي سال قطبهاي اين سياره بيش از استواي آن در معرض نور خورشيد قرار دارند. با اينحال سيستم آب و هوا، گرما را در سراسر اين سياره به يک ميزان توزيع مي کند.
● اقمار اورانوس
۲۱ قمر شناخته شده دارد. ستاره شناسان ۵ قمر بزرگ اين سياره را در بين سالهاي ۱۷۸۷ و ۱۹۴۸ کشف کردند. تصاوير تهيه شده توسط ويجر ۲ در سالهاي ۱۹۸۵ و ۱۹۸۶ ده قمر ديگر اين سياره را آشکار نمود. بعدها ستاره شناسان به کمک تلسکوپهاي مستقر در زمين بقيه اقمار آنرا نيز کشف کردند.
▪ قمر ميراندا (Miranda)
که در بين پنج قمر اصلي اورانوس از همه کوچکتر است، مناطق مشخصي در سطح خود دارد که اين مناطق در کل منظومه شمسي بي نظيرند. سه منطقه عجيب که به آنها آويد (ovoids)
مي گويند. هر آويد بين ۲۰۰ تا ۳۰۰ کيلومتر عرض دارد. قسمت بيروني هر آويد شبيه به زمين مسابقات دو ميدانيست با شيارهاي موازي و دره هايي نيز در مرکز هر کدام از آويدها ديده مي شود. در اين قسمت دره ها و شيارها يکديگر را قطع مي کنند.
● ميدان مغناطيسي اورانوس
ميدان مغناطيسي شديدي دارد. زاويه محور طولي اين ميدان با محور طولي سياره زاويه ۵۹ درجه مي سازد. اين ميدان مغناطيسي انرژي زيادي را که بيشتر به شکل ذرات باردار الکترونها و پروتونها مي باشد، به دام مي اندازد. با حرکت اين ذرات به عقب و جلوي قطبهاي اين ميدان، امواج راديويي به وجود مي آيد. ويجر ۲ توانست اين امواج را دريافت و شناسايي کند اما اين امواج آنقدر قوي نيستند که از زمين نيز قابل رديابي باشند.

اورانوس هفتمين سياره در منظومه شمسي است. فقط نپتون و پلوتو فاصله بيشتري با خورشيد دارند. اورانوس دورترين سياره ايست که مي توان با چشم غير مسلح آن را ر ...

يک سياره کوتوله است و در فاصله بسيار دوري از خورشيد قرار دارد. اين سياره بخشي از مدار خود را که کمربند کوييپر (Kuiper) نام دارد، در اختيار مجموعه اي ا ...

اجرام سماوي در فواصل مختلفي از زمين قرار دارند و اين عامل باعث مي شود که گاهي يکي از آنها از جلوي ديگري عبور مي کنند. بارزترين حالت اين پديده خورشيدگر ...

پنهان شدن يک جسم سماوي در پشت جسم سماوي بزرگ تر و نزديک تر را در اصطلاح مي ناميم. در اين مقاله با فهرستي از بهترين اختفاهاي سال ۱۳۸۶ و شرايط رصدشان د ...

● محتويات منظومه شمسي تمامي اجرامي كه تحت نيروهاي گرانشي خورشيد در مدارها در گردشند، منظومه شمسي را تشكيل مي دهند. اين اجرام بر اساس جرمشان در سلسله م ...

اخترشناسي که در زبان يوناني از ترکيب اجزاي astronomia = astron + nomos (به معناي قانون ستارگان) تشکيل شده است علم اشياء سماوي (مانند ستارگان، سيارات، ...

تاملي برنظريه انفجار بزرگ، فرضيه کانت - لاپلاس و نظريه جديد ابرغبار ● نظريه انفجار بزرگ بيگ بنگ يکي از نظريات خلقت عالم است که اوايل قرن بيستم ميلادي ...

مطمئناً اگر از پشت يک تلسکوپ کوچک حتي در شهرهاي بزرگ که همواره آلودگي نوري زيادي دارند به سمت سياره زحل نگاه کنيد آنچنان شگفت زده مي شويد که پشت تلسکو ...

دانلود نسخه PDF - اورانوس