up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله اهميت نماز PDF
QR code - اهميت نماز

اهميت نماز

يا مهدي ادرکني - اهميت نماز

با نماز بيني شيطان را به خاک بماليد
در اهميت و ارزش نماز سخن زياد گفته شده به طوري که در روايات از بزرگان ديني داريم که فرمودند نخستين چيزي که بنده براي آن حسابرسي مي‏‌شود نماز است؛ اگر پذيرفته شد ساير اعمالش هم پذيرفته مي‏‌شود.
امام مهدي(عج) در حديثي فرمودند: هيچ چيز مانند نماز بيني شيطان را به خاک نمي‏‌مالد.
پيامبر خدا(ص) درباره جايگاه نماز مي‌فرمايند: هرچيزي چهره‏‌اي دارد و چهره دين شما نماز است .
امام علي (ع) نيز در ارتباط با اين که نماز خواندن چه آثاري دارد؟ چنين فرمودند: نماز رحمت (الهي) را فرود مي‏‌آورد .
ايشان همچنين مي‌فرمايند: نماز، موجب تقرّب هر پرهيزگار(ي به‏ خدا) است .
ستون دين
نماز يکي از فريضه‌هاي مهم و اصلي اسلام به‌شمار مي‌رود که به عنوان دومين رکن اسلام قرار گرفته و عامل ارتباط بين خدا و بندگان است. اهميت اين فريضه در دين اسلام به گونه‌اي است که به عنوان ستون دين شناخته شده. پيامبر اکرم (ص) مي‌فرمايد : «الصلوه عماد دينکم» نماز پايه و ستون دين شماست. همچنين در حديثي از امام علي (ع) آمده: «اوصيکم بالصلاة و حفظها، فانها خير العمل و هي عمود دينکم» شما را به نماز و مراقبت از آن سفارش مي‌کنم همانا نماز برترين عمل و ستون دين شماست.» با احاديث آمده از ائمه اطهار (ع) متوجه مي‌شويم که نماز نقش ستون را در بناي اسلام ايفا مي‌کند و بدون آن اسلام نمي‌تواند پايدار بماند.
اهميت نماز اول وقت
اقامه اين فريضه پر اهميت شرايطي دارد که يکي از مهم ترين آنها، اقامه نماز در اول وقت است. شيطان از انساني که نمازهايش را در اول وقت بخواند، مي‌ترسد اما نسبت به هر کس که نمازهاي خود را به تاخير اندازد جرأت پيدا مي‌کند و او را به ارتکاب گناهان بزرگ وادار مي‌نمايد. رسول خدا (ص) در اهميت نماز اول وقت مي‌فرمايند: «از من نيست کسي که نماز را سبک بشمارد، به خدا قسم هر کس نماز واجبش را از اول وقت به تأخير بيندازد، در حوض کوثر نزد من نخواهد آمد و شفاعت من در روز قيامت نصيب او نمي‌گردد.» و در آيه ي 103 سوره نساء به اقامه نماز در وقت معين اينگونه اشاره شده: «إن الصلاة کانت علي المؤمنين کتابا موقوتا» بي گمان نماز داراي اوقات معلوم و معين است. احاديث فراواني از امام صادق (ع) در رابطه با اهميت نماز آمده و ايشان حتي در آخرين لحظات عمر، بر اقامه اين فريضه مهم تاکيد داشتند. امام صادق (ع) پس از اينکه همه اطرافيان را به بالين خود فراخواندند رو به آنها گفتند: «کسي که نماز را سبک بشمارد به شفاعت ما اهل بيت نمي‌رسد.» و روشن است که يکي از مصاديق سبک شمردن نماز، تأخير در اقامه آن است.
نماز عامل خوشبختي
نماز يک تکليف الهي بوده که انجام آن بر تمام انسان هاي مکلف واجب گشته و تمام تکاليف و دستورهاي خداوند، در راستاي خوشبختي و به کمال رسيدن انسان است. اگرچه خوشبختي تنها در نماز نيست، اما مي‌توان از آن به عنوان بهترين و مؤثرترين عامل خوشبختي و عاقبت به خيري انسان و محبوب ترين عمل نزد خداوند متعال نام برد؛ چنان که از پيامبراکرم(ص) سؤال شد: «کدام اعمال نزد خداوند متعال محبوب ترين است؟»، فرمود: «الصلاه لوقتها» نمازي که در وقت خوانده شود. اميرمؤمنان علي(ع) نيز در اين رابطه مي‌فرمايند: «هيچ عملي نزد خداوند محبوب تر از نماز نيست؛ پس امور دنيا، شما را از اوقات آن و خواندن آن در وقت، باز ندارد و به خود مشغول نکند.»
نماز، شرط قبولي اعمال ديگر
در قيامت نخستين سوال از اعمال بندگان، نماز است و در اعتقادات ابتدا سؤال از محبت اهل بيت به ميان مي‌آيد. شيخ صدوق در بيان عقايد اماميه مي گويد: «پس از معرفت (اعتقادات) نخستين عملي که از ميان اعمال محاسبه خواهد شد، نماز است.» شرط قبولي تمام اعمال نيک انسان اهميت به نماز است که در اين رابطه امام صادق (ع) مي‌فرمايد: «اول ما يحاسب به العبد الصلاة، فان قبلت قبل سائر عمله، و اذا ردت رد عليه سائر عمله» نخستين حسابرسي از بنده، درباره نماز است، پس اگر نماز پذيرفته شد اعمال ديگرش نيز قبول خواهد شد، و اگر نمازش رد شود بقيه اعمال او هم تأييد نمي‌گردد. سخن ائمه اطهار حجت را تمام مي‌نمايد و بر اهميت دادن به نماز و کيفيت اقامه آن تاکيد مي‌کند.
نماز عامل باز دارنده از گناهان
انسان در همه لحظات عمر ممکن است دچار لغزش شود و خود را در گناه آلوده کند. يکي از راه هايي که انسان را از ارتکاب به گناه باز مي‌دارد و به راه راست هدايت مي‌‌کند، نماز است. در روايتي آمده که جواني از ياران پيامبر (ص) در نماز جماعت شرکت مي‌کرد ولي به انجام اعمال ناپسند عادت داشت؛ ياران حضرت، اين موضوع را به گوش ايشان مي‌رسانند که پيامبر گرامي اسلام (ص) در پاسخ آنها مي‌گويد: «نماز، اين جوان را نجات خواهد داد و او را از کارهاي زشت منع خواهد کرد.» پس از مدتي همين اتفاق افتاد و جوان توبه کرد.
نماز مايه آرامش دلهاست
برجسته ترين اثر نماز، رسيدن به آرامش روحي و رواني است، چراکه نماز ياد خدا را در دل زنده مي‌کند و ياد خدا ريشه تمام خوبي ها و زيبايي ها است که باعث آرامش دل مي گردد. در آيه 28 سوره رعد آمده است: «الا بذکر الله تطمئن القلوب.» آگاه باشيد که ياد خداوند مايه آرامش دلهاست. نماز باطن دل را آرام مي‌کند و به صراحت مي‌توان گفت نماز عامل سازنده‌اي است که مقاومت و ايستادگي آدمي را در فراز و نشيب زندگي حفظ مي‌کند و نمازگزار در سايه اين مقاومت، در مقابل هر خير و شر، و هر مصيبت و بلايي، ايستادگي مي‌نمايد. انسان در زندگي و در کشاکش رنجها و بلاها، دچار خستگي روحي فراوان مي‌گردد و لذا به تکيه گاهي نيازمند است که به آن پناه برده تا بتواند روح پر اضطراب خود را با آن آرامش بخشد و اين تکيه گاه، جز ذکر خدا و نماز که زيباترين نماد ذکر خداست چيز ديگري نمي‌تواند باشد.
جايگاه نماز در عاشورا
نهضت حسيني براي احياء دين در همه مظاهر و جلوه هايش از جمله «نماز» بود. بُعد معنوي و عبادي زندگي، برترين بّعد حيات و نماز، بارزترين نشانه حيات معنوي مسلمانان است. با توجه به اثرات سازنده و تربيتي و بازدارنده اين ارتباط از مفاسد و منکرات، در دين اسلام نماز اهميت ويژه اي دارد. يکي از اهداف مهم امام حسين (ع) در قيام عاشورا، اقامه احکام الهي و دستورات دين مبين اسلام بود و از ميان آن ها، اقامه نماز در نهضت حضرت سيدالشهدا (ع) نمايانگر است. ايشان يک شب را براي اقامه نماز و قرائت قرآن و ذکر و استغفار مهلت گرفتند و در روز عاشورا با آنکه در ميان ميدان نبرد بودند، باز هم از نماز اول وقت غافل نشدند و از تکيه گاه خدايي براي نبرد، مدد گرفتند که اين اقدام امام حسين (ع)، توجه دادن جامعه و شيعيان و پيروان خودشان به اهميت بسيار بالاي نماز است.
نماز در سيره امام خميني (ره)
يکي از ويژگي هاي مثال زدني امام خميني (ره)، آرامش روحي و رواني اوست. با تأمل در سيره رفتاري و عملي حضرت امام (ره) در مي‌يابيم که ايشان اين آرامش را از طريق ذکر و ياد خدا و نماز که مصداق برجسته ذکر خداست بدست آورده بودند. او در زندگي براي هيچ کاري به اندازه نماز اهميت قائل نبود. نماز در زندگي امام خميني (ره)، در رأس تمام امور بود، به گونه اي که هيچ کاري را حاضر نبود با نماز معاوضه نمايد. داماد حضرت امام خميني (ره) مي‌گويد: «ايشان خيلي به نماز اهميت مي‌دادند. روايتي از امام جعفر صادق عليه السلام نقل مي‌كردند كه «اگر كسي نمازش را سبك بشمارد، از شفاعتشان محروم مي‌شود.» من يك بار به ايشان گفتم: «سبك شمردن نماز شايد به اين معني باشد كه شخص، نمازش را يك وقت بخواند و يك وقت نخواند.» گفتند: نه، اين كه خلاف شرع است، منظور امام صادق (ع) اين بوده كه هنگام ظهر، فرد در اول وقت نماز نمي‌خواند، در واقع به نماز را به چيز ديگري ترجيح داده است. يکي از نزديکان امام (ره) درباره کيفيت نماز ايشان مي‌گويد: «نمازي كه امام در بيابان‌هاي بين كويت و عراق با چند تن از ياران خود خواند، با نمازي كه در جماران همراه چند رئيس جمهوري و سران كشورهاي اسلامي خواند و آخرين نمازهايي كه ايشان در بيمارستان خواند، از لحاظ توجه و اخلاص،‌ يكسان بود.»
نماز در سيره مقام معظم رهبري
مقام معظم رهبري همواره بر اهميت نماز تأکيد مي‌کنند و بخصوص قشر جوان را بر انجام اين فريضه ي الهي توصيه مي‌نمايند. ايشان با بيان اينکه نماز نشانه حکومت الهي است، مي‌گويند: «اقامه نماز در کشوري که پرچم اسلام را برافراشته و به حاکميت اسلام مفتخر است، يکي از واجبات فرايض مي‌باشد، زيرا همه هدفهاي يک جامعه نيکبخت در صورتي تأمين خواهد شد که تربيت فردي و تهذيب اخلاقي در آحاد مردم و به ويژه در کارگزاران امور کشور تامين شود.» ايشان اهميّت اقامه نماز در سطح جمعي و همگاني آن را در واقع بدان جهت مي‌دانند که فريضه نماز مي‌تواند با نقش عظيم خود در تهذيب اخلاقي و تعالي روحي و معنوي افراد جامعه بخصوص کارگزاران مملکتي پايه استواري براي پيشبرد اهداف والاي نظام الهي به شمار آيد.» مقام معظم رهبري درباره اينکه نماز رابط بين انسان و پروردگار است اينگونه بيان کرده‌اند: «بايد گفت که نماز معبر اصلي براي سلوک انسان در راهي است که اديان الهي در برابر آدمي نهاده اند تا بتوانند از آن به هدف غايت اصلي حيات يعني رستگاري و خوشبختي دنيا و آخرت دست يابد؛ نماز اولين قدم سلوک الهي الله است ولي ظرفيّت اين عامل الهي به اندازه اي است که در اوج کمال بشري نيز مي تواند بال پرواز انسان به عرش شود.»
نماز واقعي و درست از نظر آيت الله خامنه اي نمازي است که از ذکر و ياد خدا سرشار باشد، نمازي که در آن آدمي با خداي خود سخن مي‌گويد و به او دل مي‌سپارد، نمازي که والاتري معارف اسلام را پيوسته به انسان مي‌آموزد، چنين نمازي انسان را از پوچي و بي‌هدفي و ضعف مي‌رهاند و افق زندگي را در چشمش روشن مي‌سازد و به او همّت و اراده و هدف مي‌بخشد و دل او را از ميل به کجروي و گناه پستي نجات مي‌دهد. نماز بي ذکر حضور کالبدي بي روح است که اگر چه نام نماز برآن مجاز نيست ليکن اثر و خاصيت نماز نيز از آن مترّقب نيست. روح نماز چيزي جز تضّرع و خشوع نيست و اين بزرگترين درس انسان سازي است چرا که کبر و خود بزرگ بيني را که بزرگترين و مهلک ترين آفات بشري اند ازانسان دور مي‌نمايند و آرامش را نثار وجود انسان کرده و دلها را افتادگي و فروتني مي‌بخشد.
اهميت نماز اول وقت در زندگي
يکي از مهم ترين دستوراتي که در اسلام سفارش زيادي به آن شده نماز است. در اهميت نماز و اينکه ستون دين معرفي شده سخن هاي بسيار گفته اند، اما در اينجا تنها در مورد اهميت نماز اول وقت سخن مي گوييم. سبک شمردن نماز، شکل هاي مختلفي دارد که يکي از مهمترين آنها، تأًخير در خواندن آن است.
فوايد نماز اول وقت
روايات معصومين درمورد اهميت نماز
رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم فرمود:«از من نيست کسي که نماز را سبک بشمارد. به خدا قسم هر کس نماز واجبش را از اول وقت، به تأخير بيندازد، در حوض کوثر نزد من نخواهد آمد و شفاعت من در روزقيامت نصيب او نمي گردد.»
شيطان از انساني که نمازهاي پنج گانه را در اول وقت بخواند، مي ترسد اما نسبت به هر کس که نمازهاي خود را به تاخير بيفکند جرأت پيدا مي کند و او را به ارتکاب گناهان بزرگ وادار مي نمايد.
اهميت نماز در قرآن
تاکيد خدا بر نماز اول وقت
نماز يکي از فريضه هاي مهم و اصلي اسلام است که به عنوان دومين رکن اسلام قرار گرفته است و پلي ارتباطي بين خدا و بنده اش است. در نماز، بنده دلش را براي راز و نياز با خدايش باز مي کند و شروع به حرف زدن، ستايش کردن و درخواست از خداوند مي کند و نهايت بندگي اش را براي خداوند به منحصه ي ظهور مي گذارد. در اين بين نماز مي تواند پل ارتباطي قويتري باشد وتمام ثوابش را در بر داشته باشد، به شرطي که بر طبق قرآن و سنت صحيح و در اول وقت بر گذار شود. و انجام آن از طرف نماز گذار به تأخير انداخته نشود. ما نيز در اينجا به دليل اهميت موضوع و عادت کردن مردم به تأخير انداختن نمازها، اشاره اي گذرا و قابل فهم بر اين مسئله مي کنيم تا توانسته باشيم تا حدودي در تبيين بحث خواندن نماز در اول وقت آن، انذار و تبشيري کرده باشيم. خداوند در قرآن مي فرمايد:
إن الصلاة کانت علي المؤمنين کتابا موقوتا(نساء/103).
‹ بي گمان نماز بر مؤمنان فرض و داراي اوقات معلوم و معين است›.
خداوند متعال مي فرمايد:(اتْل مآ أوحي إليک مِن الکتب و أقم الصّلوه إنّ الصّلوه تنهي عن الفحشآء و المنکر و لذکر اللَّه أکبر و اللَّه يعلمُ ما تصنعون) ؛ آنچه از کتاب به سوي تو وحي شده است بخوان و نماز را برپادار، که نماز از کار زشت و ناپسند باز مي دارد و قطعاً ياد خدا بالاتر است و خدا مي داند چه مي کنيد.
نماز عامل عاقبت به خيري و خوشبختي
در آيه ديگري مي فرمايد:(يأيّها الّذين ءامنواْ استعينواْ بالصّبر و الصّلوه إنّ اللَّه مع الصّبرين)؛ اي کساني که ايمان آورده ايد، از شکيبايي و نماز ياري جوييد، زيرا خدا با شکيبايان است. هم چنين مي فرمايد:و در دو طرف روز ]اول و آخر آن [و نخستين ساعات شب، نماز را برپادار، زيرا خوبي ها بدي ها را از ميان مي برد… . بنابراين، نماز يک تکليف الهي بوده و بر تمام انسان هاي مکلف واجب است و تمام تکاليف و دستورهاي خداوند، در راستاي خوش بختي و به کمال رسيدن انسان است. گرچه خوش بختي تنها در نماز نيست،اما مي توان از نماز و عبادت به بهترين و مؤثرترين عامل خوش بختي و عاقبت به خيري انسان و بهترين و محبوب ترين عمل نزد خداوند متعال نام برد؛ چنان که از پيامبراکرم(صلي الله عليه وآله)سؤال شد:کدام اعمال نزد خداوند متعال محبوب ترين است؟ فرمود:الصلاه لوقتها؛ نمازي که در وقت خوانده شود. اميرمؤمنان علي(عليه السلام) هم مي فرمايد:هيچ عملي نزد خداوند محبوب تر از نماز نيست؛ پس امور دنيا، شما را از اوقات آن و خواندن آن در وقت، باز ندارد و به خود مشغول نکند.
در قيامت آن گاه که از اعمال بندگان سؤال مي شود، نخست نماز سؤال و محاسبه مي شود؛ از همين رو در روايت اول و دوم کلمه «عمل» ذکر شده است و هنگامي که از اعتقادات سؤال مي شود، نخستين سؤال از محبت اهل بيت مي باشد. شيخ صدوق در بيان عقايد اماميه مي گويد:«پس از معرفت (اعتقادات) نخستين عملي که از ميان اعمال آدمي، محاسبه مي شود، نماز است». پس به يک معنا بنابر نظر مرحوم صدوق، سؤال از اعتقادات مقدم بر سؤال از نماز است. ضمن اين که يکي از شرايط قبولي نماز و ديگر عبادات اعتقاد به ولايت اهل بيت است. بر اين اساس نخستين چيزي که سؤال مي شود، ولايت اهل بيت خواهد بود.
فوايد نماز خواندن براي انسان
1- برطرف شدن گرفتاري و ناراحتي:
پيامبر اکرم فرمودند: بنده اي نيست که به وقت هاي نماز و جاهاي خورشيد اهميت بدهد، مگر اين که من سه چيز را براي او ضمانت مي کنم:برطرف شدن گرفتاري ها و ناراحتي ها، آسايش و خوشي به هنگام مردن و نجات از آتش. 3
2 - ورود به بهشت و دوري از جهنم:
امام محمد باقر(عليه السلام) مي فرمايند: هر کس نماز واجب را در حالي که عارف به حق آن است در وقتش بخواند، به گونه اي که چيزي ديگر را بر آن ترجيح ندهد، خداوند براي وي برائت از جهنم مي نويسد که او را عذاب نکند، و کسي که درغير وقتش به جا آورد در حالي که چيزي ديگر را بر آن ترجيح دهد، خداوند مي تواند او را ببخشد يا عذابش کند.4
3- در امان بودن از بلاهاي آسماني:
قطب راوندي گويد:پيامبر خدا فرمود:هنگامي که خداوند از آسمان آفتي بفرستد، سه گروه از آن، در امان مي مانند:حاملان قرآن، رعايت کنندگان خورشيد يعني کساني که وقت هاي نماز را محافظت مي کنند و کساني که مساجد را آباد مي نمايند.
4- خشنودي خداوند:
امام صادق(عليه السلام) مي فرمايند:اول وقت، خشنودي خداست و آخر آن، عفو خداست، و عفو نمي باشد مگر از جهت گناه. 6 و در مقابل، تأخير نماز موجب خشم خداست چرا که پيامبر اکرم به حضرت علي(عليه السلام) فرمودند: نماز را با وضوي کامل و شاداب در وقتش به جاي آور که تأخير انداختن نماز بدون جهت، باعث غضب پروردگار است. 7
5- استجابت دعا و بالا رفتن اعمال:
در حديث است که به هنگام ظهر درهاي آسمان گشوده مي شود و درهاي بهشت باز مي گردد و دعا مستجاب مي شود ؛پس خوشا به حال کسي که در آن هنگام براي او عمل صالحي بالا رود.8 در حديثي ديگر از حضرت صادق(عليه السلام) آمده است که فرمودند: ... بهترين ساعت هاي شب و روز، وقت هاي نماز است. سپس فرمودند: چون ظهر مي شود درهاي آسمان گشوده شده و بادها مي وزند و خداوند به خلق خود نگاه مي کند. هر آينه من بسيار دوست دارم که در آن هنگام، عمل صالحي براي من بالا رود. آنگاه فرمودند: برشما باد به دعا کردن بعد از نمازها، چرا که آن مستجاب مي شود. 9
6- دوري شيطان و تلقين شهادتين:
پيامبر اکرم فرمودند: شيطان تازماني که مؤمن بر نمازهاي پنج گانه در وقت آن محافظت کند، پيوسته از او در هراس است؛ پس چون آنها را ضايع نمود بر وي جرأت پيدا کرده و را در گناهان بزرگ مي اندازد. 10

اگر تمامي عناصر تشکيل دهنده ي بدن خود را جمع آوري و وزن کنيم، مي بينيم که تقريباً 95% کل اين عنصرها از اکسيژن، کربن، هيدروژن و نيتروژن تشکيل شده است. ...

«اَلصَّلوةُ مِعراجُ المُومِن». نماز معراج مؤمن است. پيامبر اکرم (ص) نماز زيباترين جلوه پرستش، والاترين گونه نيايش، جلوه اي زيبا از بند گي و عبود يت و ...

▪ مسئله ۱ نمازهاي مستحبي زياد است و آنها را نافله گويند. و بين نمازهاي مستحبي ،به خواندن نافله هاي شبانه روز بيشتر سفارش شده ، و آنها در غير روز جمعه ...

● آيا نشستن و نماز خواندن يا عبور كردن از مكان هائي كه دولت ظالم آنها را غصب مي كند، جايز است؟ ▪ در صورت علم به غصب، احكام و آثار مغصوب مترتب است. ● ن ...

انسان برترين آفريده خداي مهربان است و براي رسيدن به کمال و سعادت در دنيا و آخرت، به برنامه اي کامل نياز دارد که همه نيازهاي مادّي و معنوي، روحاني و جس ...

در راه حركت انسان به سوي نماز ، اين واقعيت پر بركت الهي ، موانعي هست ، كه لازم است ، عاشق نماز ، با تمام وجود با اين موانع به مبارزه برخيزد ، سستي در ...

نماز يکي از صورت‌هاي عبادت‌ است که در برخي از اديان وضع شده اشت. فهرست مندرجات [۱ پيرامون واژه •۲ نماز در دين يهود •۳ نماز در دين اسلام •۴ نماز در ...

اگرچه برخي از ويژگي هاي موجودات ديگر در انسان است ولي انسان به غير از تمام موجودات مي باشد و با وجود مشترکاتي که ميان انسان و حيوان وجود داد، از امتيا ...

دانلود نسخه PDF - اهميت نماز