up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله اهميت نان PDF
QR code - اهميت نان

اهميت نان

جايگاه و اهميت نان

بررسي ها و آنچه از متون تاريخي استفاده مي شود، استفاده، شناخت، کاشت، داشت و مصرف گندم را بايستي همزاد با تاريخ بشر دانست.
اهميت گندم، آن چنان واضح است که آدمي را از پرداختن به آن بي نياز مي سازد. اگر در تاريخ مي خوانيم که فلان حاکم و يا فلان حکيم، مردم را به ذخيره گندم براي مبارزه با قحطي ها و خشکسالي ها توصيه مي کند و اگر يکي از دلايل نجات حضرت يوسف(ع) از زندان و وزير شدن او، تدبير خاص وي درباره ذخيره گندم بود، همگي بر اهميت ويژه و حياتي اين محصول اشاره دارد.
نان، بخش عمده اي از انرژي، پروتئين، مواد معدني از جمله آهن و کلسيم و برخي از ويتامين ها همچون تيامين۱ و نياسين۲ مورد نياز روزانه ما را تأمين مي نمايد که نسبت به قيمت و وزن در مقايسه با ساير مواد غذايي همچون گوشت و شير بيشترين ارزش غذايي را داراست.
اين ماده حياتي نه فقط در اسلام بلکه در ميان تمامي جوامع بشري از قداست خاص برخوردار است.
در اين ميان دين مبين اسلام، سفارش بسياري درباره نان کرده و اهميت فوق العاده اي براي آن قائل شده است.
رسول خدا(ص) مي فرمايد: بارک لنا في الخبز و لاتفرق بيننا و بينه؛۳ خدايا! به نان ما برکت بده و ميان ما و آن جدايي ميفکن.
آن بزرگوار نان را داراي خير و برکت دانسته، مي فرمايد: نان داراي برکت است. خداي بزرگ براي (به دست آمدن) آن، از آسمان باران پربار مي فرستد، و کشتزار را مي روياند. و با نان (ماده غذايي) است که نماز مي خوانيد، و با نان روزه مي گيرند، و با نان به حج خانه خدا مي رويد۴.
اميرمؤمنان نيز مي فرمايد: اکرموا الخبز فان الله عزوجل انزله من برکات السماء و اخرجه من برکات الارض؛ نان را اکرام کنيد و بزرگ بشماريد. همانا خداوند عزيز و جليل، براي آن، برکات آسمان را نازل کرد و برکات زمين را خارج نمود.۵
گندم در کشور ايران از اهميت خاصي برخوردار بوده و هست. در تاريخ کهن اين سرزمين، وفور و يا کمبود مواد غذايي گندم، نقش تعيين کننده اي در شرايط سياسي کشور داشته است. کشور ما از لحاظ مصرف سرانه نان، يکي از پرمصرف ترين کشورهاي جهان است. متأسفانه ارزان بودن و از بين رفتن فرهنگ مصرف اسلامي و گسترش روحيه مصرف گرايي و اسراف و تبذير، موجب شده است مصرف نان در ايران روز به روز زيادتر گردد.
طبق برخي آمارها دور ريز نان در کشور ما بسيار زياد است به گونه اي که صدها نفر در امر خريد و فروش نان خشک اشتغال دارند. حال که پس از سالها تلاش و کوشش و سرمايه گزاري، کشور ما در عرصه گندم همانند بسياري ديگر از محصولات کشاورزي به خودکفايي رسيده است، سزاوار نيست به خاطر کيفيت نامطلوب نان و عدم توجه به مصرف صحيح آن باز هم واردات داشته باشيم! با کمال تأسف سالانه ۱۵۰هزار تن نان به ارزش تقريبي ۱۰ميليارد تومان تنها در تهران دور ريخته مي شود که با احتساب اسراف نان در ساير شهرهاي کشور، سالانه بيش از ۶۰۰هزار تن نان خشک به ارزش تقريبي ۴۰ميليارد تومان دور ريخته مي شود۶. نکته ديگر آن که ضايعات نان منحصر به خود نان نمي شود بلکه ضايعات آرد و دانه گندم (آردهايي که به درستي نگهداري نشده اند، گندمهايي که در جابجايي و حمل و نقل از بين مي روند يا در سيلوها فاسد شده اند و...) را نيز بايد به چرخه ضايعات نان افزود. همه ساله اخبار و آماري راجع به ضايعات نان، در جرايد تخصصي و عمومي منتشر مي شود؛ حتي اگر بخشي از آن چه در آمارها آمده است واقعيت داشته باشد، نمي توان اين مسئله را ناديده گرفت و برنامه اي اساسي براي حل آن طراحي نکرد!
بنابراين شايسته است که مسئولان در سياست گزاري هاي خود، کيفيت نان را مورد توجه قرار داده و مسئولين رسانه هاي عمومي اعم از راديو و تلويزيون و مطبوعات، مردم را به پرهيز از اسراف و مصرف صحيح نان تشويق کنند. روحانيان و مبلغان نيز وظيفه دارند علاوه بر ارشاد مردم درباره عواقب اسراف، به نقش و اهميت اين ماده غذايي از ديدگاه اسلام، اشاره نمايند و سفارش ائمه دراين باره را مورد تاکيد قرار دهند.
اهميت نان
از آنجايي که دين مبين اسلام به معاش انسان توجه خاصي دارد، براي تامين نيازمندي هاي او برنامه ريزي کرده است؛ چنانچه مال را مايه قوام و تداوم زندگي، و نان را از اسباب برپاداشتن نماز، روزه، حج و ديگر واجبات دانسته است.
رسول خدا در بياني مي فرمايد: فلولا الخبز ما صلينا ولا صمناولا ادينا فرائض ربنا عز و جل. ۷ اگر نان نبود، نه نماز مي خوانديم و نه روزه مي گرفتيم و نه واجبات پروردگار بزرگ را ادا مي کرديم.
به اين معنا که در اثر نان، قواي لازم بدن براي عبادت و پرستش خداوند حاصل مي شود و بدون آن ضعف و سستي بر بدن چيره مي شود.
و در جايي ديگر مي فرمايد: و به (الخبز) حججتم بيت ربکم. ۸
با (استفاده) از نان است که مي توانيد به زيارت خانه خدا برويد.
بررسي سيره و سخنان معصومين بيانگر آن است که نان سرچشمه زندگي انسان و تامين کننده ساختمان وجودي او است و اين بيانات از اهميت خاص نان در زندگي انسانها حکايت دارد که به عنوان نمونه به چند مورد اشاره مي گردد.
۱) سرچشمه زندگي
امام صادق به يکي از اصحاب خود مي فرمايد: و اعلم يا مفصل ان رأس معاش الانسان و حياته الخبز و الماء۹.
اي مفضل؛ بدان که سرچشمه زندگي و معاش انسان، نان است و آب.
اين سخن تاکيدي بر اين حقيقت است که اگر نان نباشد، زندگي انسان از جريان افتاده و زندگي را با مخاطره مواجه مي سازد به همين خاطر است که حضرت يوسف براي گذران دوران قحطي فقط به ذخيره سازي گندم پرداخت.
۲) بهترين طعام
در سخنان گهربار امامان معصوم؛ نان بهترين طعام معرفي شده است.
رسول خدا(ص) فرمود: خير طعامکم الخبز و خير فاکهتکم العنب. ۱۰ بهترين خوراکتان نان و بهترين ميوه تان انگور است.
پس از قرن ها از اين سخن شريف، پژوهشگران به اين نتيجه رسيده اند که نان بخش عمده اي از انرژي، پروتئين، موادمعدني از جمله آهن و کلسيم و برخي از ويتامين ها مورد نياز روزانه ما را تامين مي نمايد.
۳) ساختمان بدن و نان
ساختمان وجودي انسان به گونه اي است که بدون خوردن نان با مشکل مواجه مي شود، چنانکه در روايتي از حضرت علي(ع) است که درباره دعاي حضرت موسي که عرض کرد: (رب اني لما انزلت الي من خير فقير)؛ ۱۱ «پروردگارا! هرچه به من از نيکي عطا کني، نيازمندم» مي فرمايد:
به خدا سوگند! موسي(ع) جز قرص ناني که گرسنگي را برطرف سازد، چيز ديگري نخواست. ۱۲
امام ششم(ع) نيز در تبيين ساختمان وجودي بدن مي فرمايد: انما بني الجسد علي الخبز؛۱۳ تن آدمي بر نان بنا شده است.
۴) نان عامل شکوفايي و رشد
چنانچه ذکر شد، اولياي بزرگوار اسلام براي اين نعمت الهي، احترام ويژه اي قائل بوده اند؛ چرا که نان براي لذت بردن و پر خوردن نيست؛ بلکه عاملي براي توان يابي و عمل و نشاط و کوشش در ميدان هاي زندگي و تکاليف شرعي است. به تعبير ديگر، نان عاملي براي رشد و نمو، و عاملي مهم براي تلاش انسان در زندگي است. چنانکه در برخي کلمات معصومين(ع) بسياري از واجبات همچون نماز و روزه، حج و جهاد، امر به معروف و نهي از منکر، اجراي عدالت و مبارزه با ظلم بواسطه قوتي است که انسان از نان کسب مي نمايد. بر اين اساس مي توان دستگيري از بيچارگان و زدودن اندوه از دلهاي تيره بختان، دانش و پيشرفت، هنر و ادب، سلوک و اخلاق، معرفت خداي متعال و صعود به سوي او، اشاعه خيرات و پرداختن به کارهاي نيک و شايسته، ياري کردن دين و رفتن به جنگ و جهاد، در راه خدا سلاح به دست گرفتن، شهادت، رستگار شدن و ملاقات خداوند متعال و... را نيز برخاسته از نان دانسته اند چرا که نان عامل قوت بدن و قدرت بر انجام کارها است۱۴.
رسول خدا(ص) به عده اي از همراهانش فرمود: «دانيال پيامبر؛ روزي با دادن قرص ناني به صاحب يک کشتي از او خواست تا او را سوار کشتي کند؛ اما صاحب کشتي، آن را پرتاب کرد و گفت: «نان به چه کار من مي آيد؟ نان آن قدر فراوان است که زير پا لگدمال مي شود.» وقتي دانيال، اين امر را مشاهده کرد، به آسمان دست بلند کرد و گفت: «خدايا! نان را گرامي بدار. ديدي که اين بنده با نان چه کرد؟»
خداوند بر اثر اين دعا به آسمان فرمان داد که باران نبارد و به زمين وحي کرد که مانند سفال خشکيده شود. در نتيجه، قحطي فرا رسيد تا آنجا که مردم به جان يکديگر افتادند تا همديگر را بخورند... دانيال با ديدن اين ماجرا دست به سوي آسمان بلند کرد و گفت: خداوند! فضل و رحمت خود را به ما باز گردان و بي گناهان و کودکان را به گناه صاحب آن کشتي و بي حرمتي او به نعمت خود، عذاب مکن. ۱۵
۵) توجه به چگونگي تهيه نان
آنچه قابل تامل است، دقت در عوامل طبيعي و غيرطبيعي براي به دست آوردن نان است. هزاران دست به صورت مستقيم و غيرمستقيم در توليد گندم و تهيه نان دخالت دارند. از کارگران ذوب آهن، معادن آهن و ذغال سنگ که قطعات آهني مورد نياز تراکتور و کاميون را مي سازند و نيز کارگران تراکتورسازي، کشتي سازي و بندر گرفته تا مهندسان شيمي، فيزيولوژي، ژنتيک گياهي، کشاورزي (اعم از زراعت، اصلاح نباتات، خاک شناس و غيره)، از رانندگان کاميون گرفته تا کارگران سيلوها و نانوايي ها و سرانجام، از کشاورزان گرفته تا کارمندان وزارت کشاورزي و...، همه و همه در توليد گندم و پخت نان دخالت دارند.
رسول اکرم(ص) فرمود: اکرموا الخبز فانه قد عمل فيه ما بين العرش الي الارض و ما فيها من کثير من خلقه؛۱۶ نان را ]که فرآورده کشاورزي است[، عزيز داريد؛ چه آنکه عوامل آسماني و زميني و بسياري از آفريده هاي الهي در ايجاد آن مؤثر بوده اند.
به قول سعدي
ابر و باد و مه و خورشيد و فلک در کارند
تا تو ناني به کف آري و به غفلت نخوري
● احترام نان
سيري در تاريخ نشان مي دهد که نان نه تنها در اسلام بلکه در اديان گذشته نيز مورد توجه و عنايت خاص بوده است. جايگاه و اهميت نان در دين اسلام تا به آن جاست که اهل بيت(ع) بر احترام اين ماده غذايي سفارش بسياري نموده اند و از هرگونه عملي که موجب بي احترامي به آن شود، منع نموده اند چنانکه اميرالمؤمنين(ع) مي فرمايد:
اذا اردت أن تاکل الخبزفضع السفره و اذکر اسم الله و کل؛ ۷۱ زماني که مي خواهيد نان بخوريد سفره پهن نماييد و با نام خدا شروع به خوردن نماييد.
ذکر اين نکته ضروري است که پهن نمودن سفره هنگام غذا خوردن از جمله آدابي است که مورد تأکيد اولياي گرامي اسلام قرار گرفته است. اين توجه و اهميت تا به آن حد است که سفارش کرده اند زماني که مسافرت مي رويد سفره اي همراه خويش برداريد. ۱۸ اين عنايت ويژه به خاطر احترام طعام و نعمتي است که درون سفره قرارمي گيرد. در روايت است که رسول خدا(ص) هنگام غذا خوردن برسر سفره مي نشست، ۹۱ و مي فرمود: خمس لاادعهن حتي الممات الا کل علي الحضيض مع العبيد؛ ۲۰ پنج چيز را تا زمان مردن رها نمي کنم؛ يکي از آنها غذا خوردن برروي زمين است. ۲۱
زيباتر آنکه رسول خدا (ص) هميشه درکنار سفره همانند بندگان دو زانو مي نشست و گاه مورد اعتراض ديگران قرار مي گرفت. چنان که زني، آن بزرگوار را درحال غذا خوردن مشاهده نمود. به آن حضرت ]به اعتراض[ عرض کرد: اي پيغمبر خدا (ص) تو همانند بندگان غذا مي خوري و چون بندگان مي نشيني؟ رسول خدا(ص) به آن زن فرمود: واي بر تو بنده اي از من بنده تر است؟ ۲۲
مروري بر سيره ائمه معصومين (ع) نشانگر آنست که علاوه بر احترامي که آن بزرگواران براي نان قائل بوده اند، ديگران را نيز به اين امر سفارش مي نموده اند که به چند نمونه اشاره مي شود:
۱) پايمال نشدن
امام صادق (ع) مي فرمايد: رسول خدا(ص) نزد عايشه رفت وتکه ناني ديد که نزديک بود زير پاي آن حضرت بماند. حضرت آن را برداشت و خورد و سپس فرمود: يا حميراء اکرمي جوار نعمه الله عليک؛ ۳۲ اي حميرا؟ نعمت خدا را خوش همسايه باش.
۲) نگذاشتن چيزي روي نان
يکي از اصحاب امام کاظم (ع) نقل مي کند که صبحانه اي را درخدمت حضرت بودم. دراين هنگام کاسه اي آوردند که زير آن نان بود، فرمود: اکرموا الخبز ان يکون تحتها وقال لي مر الغلام ان يخرج الرغيف من تحت القصعه ؛ ۲۴ نان را گرامي تر از آن بداريد که زير کاسه باشد و به من فرمود: به غلام بگو تکه نان را از زيرکاسه بردارد.
در روايت ديگر نيز مي خوانيم که امام صادق (ع) از اينکه تکه نان را زيرکاسه بگذارند نهي مي نمود. ۲۵
۳) نبريدن نان با چاقو
امام صادق (ع) به نقل از رسول خدا(ص) مي فرمايد: لاتقطعوا الخبز بالسکين ولکن اکسروه باليد؛ ۶۲ نان را با کارد نبريد و با دست تکه کنيد.
۴) برکت درهر لقمه نان
دين مبين اسلام براي خورده هاي نان نيز احترام خاصي قائل شده است چرا که از منظر اسلام خداوند متعال درجزء جزء اين ماده حياتي برکت قرار داده است. رسول خدا (ص) فرمود: صغروا رغفانکم فانه مع کل رغيف برکه؛ ۷۲ تکه هاي نانتان را کوچک بگيريد که با هر تکه ناني، برکتي جداگانه است.
۵) شروع غذا با آمدن نان
اميرمؤمنان(ع) مي فرمايد: اکرموا الخبر فان الله عز و جل انزل له برکات السماء؛ نان را گرامي بداريد که خداوند عزوجل برکات آسمان را براي آن فرستاده است، پرسيده شد: گرامي داشتن نان چيست؟ فرمود: اذا حضر لم ينتظر به غيره؛۸۲ وقتي (نان) ]بر سفره[ حاضر شد به انتظار چيز ديگري نباشيد (و به آن، به چشم بي اعتنايي ننگريد).
۶) ارزش خرده هاي نان
در اسلام ، ارزش اين نعمت الهي به قدري است که حتي ريزه هاي آن نيز قابل احترام است. بزرگ ترها از دوران هاي گذشته به فرزندان ياد مي دادند که اگر خرده ناني در مسير راه ديدند، حتماً بردارند و اگر تميز بود براي احترام، آن را بخورند وگرنه در کناري بگذارند تا پايمال نشود.
اين سفارش ريشه در دستورات اسلامي دارد؛ چنان که رسول مکرم اسلام مي فرمايد: من وجد کسره او تمره فاکلها لم يفارق جوفه حتي يغفر الله له؛ ۲۹ هر که تکه اي از نان يا خرما بيابد و آن را بخورد از درونش جدا نشود تا خداي او را بيامرزد.
اميرمؤمنان(ع) مي فرمايد: کلوا ما يسقط من الخوان فانه شفاء من کل داء باذن الله لمن اراد ان يستشفي به؛۳۰ آنچه را که از سفره و يا ظرف غذا افتاده و ريخته است بخوريد؛ زيرا آن، به اذن خداوند براي کسي که به قصد شفا يافتن بخورد، وسيله شفا از هر درد و بيماري است.
چنانکه در روايت نيز اشاره شده است احترام نعمت هاي الهي درون سفره باعث مي شود خداوند متعال به انسان عنايت ويژه نموده و شفا و سلامتي را در آن خرده هاي نان و غذاي درون سفره قرار دهد.
همچنين از آن حضرت روايت شده است: «خوردن خرده هاي درون سفره، فقر را مي برد و فرزند را زياد مي کند و درد پهلو را از بين مي برد، هر که تکه ناني بيابد و بخورد، يک حسنه دارد و اگر آلوده باشد و آن را بشويد و بخورد هفتاد حسنه دارد.»۳۱
متأسفانه در جامعه امروز، بسياري از مردم از اين دستورها آگاهي ندارند و بدين علت، نان به راحتي، دور ريخته مي شود. حضرت علي در بيان مواردي که به فقر منجر مي شود به بي اعتنايي به تکه هاي نان اشاره کرده و مي فرمايد: «عشرون خصله تورث الفقر... اهانه الکسره من الخبز و...؛۲۳ بيست خصلت فقر مي آورد...]يکي از آنها[ بي اعتنايي به تکه هاي نان است.
۷) صدقه دادن نان
از سخنان گهربار معصومين به دست مي آيد که يکي از بهترين صدقات، دادن نان به نيازمندان است.
روزي پيامبر خدا(ص) در جمع اصحاب و ياران خود نشسته بود، که يک يهودي از نزديکي حضرت و اصحابش عبور کرد و به حضرت بي ادبي نمود. آن حضرت به اصحاب فرمود:
اين مرد يهودي امروز به وسيله مار افعي کشته خواهد شد.
عصر همان روز يهودي در حالي که مقداري هيزم با طناب بسته بود و آن ها را جهت فروش بر پشت خود حمل مي کرد از مقابل حضرت گذشت. اصحاب با تعجب از علت زنده بودن يهودي پرسيدند. رسول خدا(ص) يهودي را به نزد خود خواند و به او فرمود: بار هيزم را زمين بگذار، همين که هيزم ها را زمين نهاد و طناب را باز کرد، افعي بزرگي را مشاهده نمودند.
حضرت خطاب به او فرمود: امروز چه کار خيري انجام داده اي؟ گفت: کاري نکرده ام، مگر آن که دو عدد نان همراه خود داشتم؛ يکي از آنها را خوردم و ديگري را به فقيري که نان مي خواست، دادم.
حضرت به يهودي فرمود: تلک الکعه خلصتک من الافعي؛۳۳ آن نان تو را از ]اين[ افعي رهايي بخشيد. در اين هنگام، يهودي مسلمان شد.
ابوحمزه ثمالي مي گويد: امام زين العابدين(ع) تعداد زيادي نان را برمي داشت و در دل شب بر پشت مبارکش مي نهاد و به فقراي مدينه صدقه مي داد و مي فرمود: ان الصدقه في ظلمه الليل تطفئ غضب الرب؛۳۴ صدقه پنهاني، غضب خداوند را فرو مي نشاند.
وقتي آن حضرت، رحلت فرمود در وقت تغسيل، ديدند که آثار کشيدن بار بر پشت مبارک آن حضرت، باقي است. از کيفيت آن پرسيدند، گفتند: «کيسه آرد را در شب برمي داشت و درحالي که بر دوش خود نهاده بود در کوچه هاي مدينه مي گرديد و پنهاني بين فقرا تقسيم مي کرد.»۳۵
رسول خدا(ص) مي فرمايد: ان العبد ليتصدق بالکسره تربوا عندالله حتي تکون مثل احد؛۳۶ به راستي بنده، تکه ناني صدقه مي دهد ]گاه آن تکه نان[ همانند کوه احد نزد خدا بزرگ مي شود.»
خاتم انبياء(ص) مي فرمايد: صدقه رغيف خير من نسک مهزول؛۳۷ صدقه دادن يک قرص نان، از قرباني ]گوسفند[ لاغر بهتر است.
همچنين از آن حضرت سؤال شد: «اي رسول خدا! اگر کسي به علت ضعف يا بيماري و يا زني که عذر شرعي دارد، نتواند ماه رجب را روزه بگيرد، چه عملي انجام دهد تا به پاداش هايي برسد که بشارت داده ايد؟»
ايشان فرمودند: در هر روز (از ماه رجب) يک قرص نان به نيازمندان بدهد، سوگند به آن خدايي که جان من در دست اوست، اگر او اين صدقه را بدهد به تمام آن ثواب هايي که برشمردم، بلکه به افزون تر از آن خواهد رسيد، و اگر تمام ساکنان آسمان ها و زمين گرد هم آيند تا ميزان پاداش او را معين سازند، نخواهند توانست (حتي) به يک دهم از درجات و فضيلت هاي او در بهشت برسند.۳۸
خلاصه چنانچه گفته شد متأسفانه ارزان بودن، از بين رفتن فرهنگ مصرف اسلامي، و روحيه مصرف گرايي از يک سو و عدم نظارت جدي بر کار نانوايي ها باعث از بين رفتن بيش از حد اين نعمت الهي شده است و نتيجه، آن شده است که بسياري از تهيه کنندگان و مصرف کنندگان از فروش نان هاي غيرقابل مصرف، به خريداران نان خشک، درآمد بسياري به دست آورند و حتي برخي مناطق کشور از ارزان بودن نان، سوءاستفاده کرده، براي حيوانات خود نان تازه تهيه نمايند. رويه کنوني، به عنوان مصداق بارز کفران نعمت و اسراف، ممکن است عواقب ناگواري را به دنبال داشته باشد؛ چنانچه قرآن کريم در آيه ۷ سوره ابراهيم مي فرمايد: (لئن شکرتم لازيدتکم و لئن کفرتم ان عذابي لشديد)؛ اگر شکرگزاري کنيد، (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود و اگر ناسپاسي (و کفران نعمت) نماييد، مجازاتم شديد است!
اما صادق(ع) مي فرمايد: من پس از غذا، انگشتان خود را با دهان خوب تميز مي کنم؛ ولي مي ترسم خدمتکار گمان کند از پرخوري من است؛ ولي چنين نيست. واقعيت اين است که (در زمان هاي قديم) قومي معروف به اهل ]ثرثار[ زندگي مي کردند که خداوند، نعمت را بر آنها تمام کرده بود. آنها از مغز گندم، نان سفيد مي پختند و آن قدر غرق در نعمت بودند که کودکان خود را با نان سفيد ]خمير[ تميز مي نمودند، تا آنجا که کوهي از آن نان هاي نجس پديد آمد.
روزي مرد صالحي از آنجا عبور مي کرد و ديد زني براي زدودن نجاست کودکش از نان به جاي کهنه استفاده مي کند. به او گفت: «واي بر شما! از خدايي بترسيد که تغيير دادن نعمت شما براي او آسان است.» آن زن گفت: «گويا تو ما را از گرسنگي و قحطي مي ترساني؟! تا وقتي نهر ثرثار جريان دارد، از گرسنگي بيمي نداريم.»
خداوند عزوجل از اين کردار آنها به خشم آمد و نهر ثرثار را خشک کرد و باراني بر آنها نباريد و زمين چيزي نروياند. پس هر چه نان داشتند به مصرف رساندند. وقتي به گرسنگي دچار شدند، به آن نان هاي نجس هم محتاج شدند و آنها را ميان خود با ترازو تقسيم کردند.۳۹
شايد براي برخي باور کردني نباشد که در گذشته کساني با خمير يا نان چنين رفتاري مي کرده اند، اما بايد پذيرفت که گاه انسان چنان غرق در نعمت مي شود که هر کفران نعمتي را انجام مي دهد. نگاهي به مراکز جمع آوري نان خشک و انبوه نان خشک و گاه فاسد شده نشان مي دهد چگونه وفور نعمت ما را نيز دچار غفلت نموده است. اين غفلت سبب شده است ميليون ها تن ناني که مورد احترام همه اولياي الهي بود، به راحتي دور ريخته شود و صدها نفر از اين طريق کسب درآمد نمايند. و عجيب تر آنکه کمترين نگراني از اين کفران نعمت مشاهده نشود. توجه به اين نکته ضروري است که کفران نعمتي که در زمان کنوني اتفاق مي افتد، به مراتب زشت تر و ناپسندتر از کار قوم ثرثار مي باشد و همگان در پيامدهاي ناگوار اين بي توجهي شريک خواهند بود.

- تاريخچه نان نان يکي از قديمي ترين غذاهايي است که بشر آنرا تهيه نموده است و تاريخچه آن به اواخر عصر حجر بر مي گردد. آن زمان بود که براي اولين بار، دا ...

امروزه علم پزشکي کمک بسياري به انسان کرده و پزشکان سعي کرده اند براي بيماري ها درماني پيدا کنند. هر روز تعداد بيشتري از بيماري ها قابل درمان مي شوند . ...

اناناس آناناس سرشار از ويتأمين ها و مواد مغذى مثل كلسيم، پتاسيم، فيبر و ويتامين ث است علاوه بر اينها بسيار كم چربى و كم كلسترول است. اين خواص را مى تو ...

● مشخصات سگ سانان گوشت خواراني هستند با بدني کم و بيش باريک و دراز که براي سريع دويدن و تعقيب شکار مساعد شده اند. سر آنها دراز و گوشها قائم و نوک دار ...

اگر تمامي عناصر تشکيل دهنده ي بدن خود را جمع آوري و وزن کنيم، مي بينيم که تقريباً 95% کل اين عنصرها از اکسيژن، کربن، هيدروژن و نيتروژن تشکيل شده است. ...

عسل يک محصول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرنها پيش به عنوان عاليترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده و همچنين به واسطه ويژگي هاي شفابخش خود ب ...

هنگام استفاده از بعضي از محصولات، بوي مطبوعي متناسب با عملکرد آن محصول به مشام مي رسد. به عنوان مثال وقتي که از يک صابون، خمير دندان و يا محصولات مشاب ...

● مقدمه : عسل تركيبي طبيعي مملو از قندها است . تمامي اين قندها ساده اند و در عسل فيبري وجود ندارد. دوتركيب مهم و فراوان عسل فروكتوز و گلوكز اند و آب س ...

دانلود نسخه PDF - اهميت نان