up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله انواع گونه هاي آبزي PDF
QR code - انواع گونه هاي آبزي

انواع گونه هاي آبزي

نشانه گذاري ميگو

نشانه گذاري يکي از روش هاي است که بر روي انواع گونه هاي آبزي به شيوه هاي مختلف و با اهداف خاص در دنيا متداول بوده که اين کار به Tagging معروف است . در سال هاي اخير ذخاير ميگو در خليج فارس و درياي عمان شديدا کاهش يافته است و عمده ترين دليل آن را مي توان فعاليت هاي مخرب انساني مانند صيد بي رويه و غير متعارف ، نابودي زيستگاه و نوزادگاهاي ميگو ، و همچنين ايجاد آلودگيهاي صنعتي ، شهري و نفتي بيان نمود ، البته تاثيرات منفي ناشي از عوامل طبيعي را نيز نبايد ناديده گرفت .
در اين راستا شيلات ايران چند سالي است که به منظور جبران خسارت و تقويت ذخاير ، برنامه بازسازي ذخاير ميگو را با رهاسازي بچه ميگو در آبهاي جنوبي کشور به مورد اجرا گذاشته و دنبال مي کند . ليکن دراجراي برنامه بازسازي ذخاير ميگو، بررسي اقتصادي کار و تعيين ضريب بازگشت شيلاتي و همچنين شناسايي مسيرهاي مهاجرت آنان يکي ازاقدام هاي مهم و ضروري مي باشد، اين موضوعات مهم با علامت گذاري بچه ميگو هاي رهاسازي شده قابل دستيابي مي باشد، بديهي است بدون انجام علامت گذاري و معلوم نشدن نرخ بازگيري، اثرات رهاسازي مشخص نخواهد شد.
درايران علامت گذاري بر روي آبزيان از سابقه چنداني برخوردار نيست قدمت نشانه گذاري بر روي بچه ماهيان رهاسازي شده در درياي خزرمي باشد که عمدتا به شکل سنتي انجام مي گرفت، بريدن باله سينه اي ماهيان و قطع سبيلک يا بستن علامت هاي سخت و خشن بر روي بدن ماهيان خاوياري از جمله شيوه هاي نشانه گذاري در گذشته بوده است ، البته هر کدام از اين روش ها اثرات منفي بر روي ماهيان رها شده در طبيعت ايجاد مي نمود .
درطي سالهاي اخير با توسعه و گسترش شيوه هاي نوين علامت گذاري ، تکنولوژي استقاده از دستگاههاي متنوع علامت گذاري بر روي انواع گونه هاي آبزي با هدف هاي مختلف در کشور متداول گرديد .
تگ هاي متداول مورد استفاده در کشور :
۱) تگ هاي فلزي کد دار Coded Wire Tag
ازاين دستگاه براي علامت زدن بچه ماهيان خاوياري قابل رهاسازي در درياي خزربا هدف بازسازي ذخايراستفاده مي شودو به طور آزمايشي نيز در سال ۱۳۸۲ براي علامت زني ميگو سفيد هندي استفاده گرديد.باتوجه به اينکه شناسايي ميگو ها ي علامت گذاري شده دشوار بود اين روش مناسب تشخيص داده نشد.
۲) تگ هاي حافظه اي Memory Tag
اين تگ ها تهيه شده ، و بزودي بر روي مولدين ماهي قزل آلا با هدف بهگزيني و اصلاح نژاد مولدين در مرکز ماهيان سرد آبي شهيد باهنر مورد استفاده قرار گيرد.
۳) تگ هاي الاستومر Visible Implant Elastomer Tag
درچند سال اخير مطالعات بسياري درزمينه استفاده ازدستگاهاي علامت زني ميگو صورت پذيرفته و بررسي هاي به عمل آمده نشان داد براي علامت گذاري ميگو ، بهترين روش استفاده از الا ستومر تگ مي باشد.
تگ هاي بکار رفته در اين روش از نوع فلورسنت مي باشد و داراي رنگهاي مختلف و مشخص بوده که امکان رويت علامت با چشم غير مسلح وجود دارد و براي بازبيني نياز به ابزار خاصي همانند CWT نيست و همچنين به دليل تنوع رنگي مي توان اهداف مختلفي را دنبال نمود، از مزايا ديگر آن ، اينکه اين ماده رنگي از جنس سيليکون و کش دار و قابل ارتجاع بوده و با بدن ميگو سازگاري پيدا مي نمايد و هيچگونه عوارض منفي و حساسيتي در بدن ميگو و حتي ديگر آبزيان ايجاد نمي کند.
کاربرد الاستومر تگ
کاربرد اين سيستم براي انواع آبزيان درسايزهاي متفاوت قابل اجرا مي باشد و با توجه به نوع و تنوع رنگ ها ي موجود مي توان اهداف مختلفي را دنبال نمود. از اين روش در مقياس کوچک در آزمايشگاه و در سيستم سرپوشيده و کنترل شده که معمولا از تگ مجزا ( يک رنگ ) به منظور ارزيابي ژنتيکي وجمعيت، تفکيک جنسيت و .... استفاده مي شود. اما در ابعاد وسيع تر با هدف هاي ارزيابي ذخاير و تعيين مسير هاي مهاجرت و ...در طبيعت ازترکيب چند رنگي جهت تشخيص آسانتراستفاده مي شود.
انجمن علمي اقيانوس شناسي آمريکا در ايالت واشنگتون از اين روش براي نشانه گذاري ماهيان مهاجروهمچنين ميگو هاي کوچکتر از ۲گرم تا سايزهاي بزرگتر و حتي بالغين نيز استفاده کرده که با موفقيت همراه بوده است.
انستيتو تحقيقات فرانسه از کاشت الاستومر در برنامه توسعه ژنتيکي و گونه هاي صيد شده از دريا و برنامه انتخابي تکثير ميگو استفاده نمود و از سال ۱۹۹۲ ازاين روش جهت تشخيص و کنترل گونه هاي مختلف ميگو در يک جمعيت مشابه دراستخرهاي پرورشي استفاده گرديد.
ويژگي الاستومر تگ
۱) تنوع رنگ .
۲) قابل استفاده در انواع آبزيان ازقبيل ماهيها ، سخت پوستان ، نرمتنان و ساير آبزيان.
۳) قابل استفاده درسايزهاي متنوع آبزيان از ۱گرم تا بالغين وحتي ماهيان مهاجر .
۴) قابل استفاده در سيستم هاي با مقياس کوچک تا در ابعاد وسيع تر(طبيعت).
۵) به دو شکل دستي و اتوماتيک قابل استفاده و شمارش مي باشد.
۶) امکان مشاهده تگ با چشم غير مسلح حتي در تاريکي نيز وجود داشته و براي بازبيني نياز به ابزار آلات خاص نيست.
۷) ماده رنگي الاستومر با بدن موجود زنده سازگاري پيدا مي کند و عوارض منفي ندارد.
۸) هزينه هاي آن نسبت به ساير تگ هاي مرسوم بسيار کمتر و مقرون به صرفه مي باشد.
روش کار الاستومر تگ
زماني که تعداد گونه ها مورد استفاده زياد و به صورت متنوع بوده و براي سالهاي طولاني مورد آزمايش و ارزيابي قرار مي گيرد بهتر است از تگ هاي رنگي استفاده نمود و همچنين از رنگ هاي مختلف براي هر گونه و يا هر منطقه خاص بکار برد و يا براي هر سال رهاساز ي ميگو از يک رنگ استفاده نمود.
تعداد رنگ هاي مورد استفاده از طريق اين سيستم به غير از رنگ هاي ترکيبي که قابل دستيابي است، ۱۰ رنگ بوده که ۵ رنگ از جنس فلورسنت به رنگ هاي نارنجي، سبز ، زرد ، صورتي و قرمز که رايج بوده و ۵ رنگ غير فلورسنت شامل آبي ، قهوه اي ، ارغواني ، سفيد و سياه مي باشد، ازخواص رنگ هاي فلورسنت ، جذب نور بوده که بسيار مفيد و موثر است در حقيقت تفاوت اين دوجنس در بهتر رويت نمودن آن است بدين صورت که رنگ هاي فلورسنت با تابش نور UV اکتيو شده و به سهولت خود را نشان مي دهد .
اصولا علامت گذاري ميگو با روش الاستومر يک کار سخت ودشواري نيست اما بايد مراقب بود تا به به ميگو ها استرس وارد نشود و يا اجراي آن با حداقل استرس وارده همراه باشد، در صورتي که علامت گذاري ميگو با هدف بازسازي ذخاير آنها و رهاسازي در طبيعت انجام مي شود به طور حتم بعد از تگ زني بايد حداقل به مدت ۲ الي ۳ روز در محيط کنترل شده نگهداري گردد تا استرس وارده از بين رفته و سپس نسبت به رهاسازي آن اقدام گردد .
جهت اجراي بهينه و مطلوب از اين روش دستورالعمل زير بايد مد نظر قرار گيرد :
۱) براي تگ زني ( با دستگاه تزريقي دستي يا اتوماتيک ) نبايد بيش از يک ميگو را در دست گرفت .
۲) ميزان ۱ سي سي از ماده الاستومر تعداد ۳۰۰ الي ۴۰۰ عددميگو را علامت گذاري مي نمايد.
۳) بعد از تک زني ميگو ها با آرامي به تانک هاي ۵۰ليتري حاوي آب دريا انتقال داده مي شود.
۴) جهت جلوگيري از وارد آمدن استرس تراکم تانک ها بايدحدود ۱۰۰ الي ۲۰۰ عدد باشد.
۵) درجه حرارت مورد نياز براين تانک ها حدودا بين ۲۰ الي ۲۵ درجه سانتيگراد باشد.
۶) وزن ميگو هاي قابل علامت زني نبايد کمتر از يک گرم باشد.
بنابر اين در اين سيستم ميگو ها را مي توان با رسيدن به وزن ۱ گرم علامت گذاري نمود و اين کار به طور معمول توسط تگ هاي رنگي که در قسمت آبدومنتال پشتي ميگو مستقر مي شود انجام مي گيرد ، اغلب تگ دربدن ميگو حرکت نمي کند مگر اينکه تگ در محل يا جايگاه خود قرار نگرفته باشد ، در اين صورت مشکلي که بوجود خواهد آمد جابجايي و محو شدن تگ هاست و يا ممکن است در زمان پوست اندازي ميگواز بين برود بنابراين بايد دقت شود تگ در داخل عضله واقع شده درقسمت پشتي آخرين بند شکمي (بند ششم) که داراي عضله سفت و شفاف بودن ( قابل رويت ) قرار گيرد ، عمق ( گودي ) درعضله که تگ قرارميگيرد تقريبا ۱ ميلي متربوده ودوراز پوسته ( پوشش خارجي ) است و با عمل پوست اندازي تاثيري بر علامت ندارد.به عبارتي ديگر ماندگاري تگ حتي بعد از پوست اندازي نيز مورد تائيد است.
تشخيص تگ در ميگو هاي علامت گذاري شده در طبيعت تا ۱۰ ماه بسيار آسان است استفاده از اين تگ براي ميگو هاي با سايز کمتر از ۱ گرم نيز عملي است اما مقادير الاستومر رنگي تزريقي به دليل کوچک بودن ميگو هاي کم بوده و امکان تشخيص تگ رنگي تا وزن ۳۰ تا ۴۰ گرم محدود مي نمايد
تگ هاي چند رنگي يا ترکيبي براي ميگو هاي با وزن بالاي ۵ گرم در قسمت آبدومنتال در آخرين بند امکان پذير مي باشد اما بايد مراقب بود تا زخم روده بوجود نيايد البته به نظر مي رسد که ميگو هاي با سايز بالاي ۵ گرم تزريق الاستومر در محل هاي ديگر بدن ميگو نيز امکان پذير باشد اما تزريق در محل هاي ديگر مستلزم انجام آزمايشات متعدد مي باشد.
مدت زمان نگهداري محلول رنگي الاستومر حدود ۱تا ۲ سال مي باشد و درجه حرارت مناسب براي نگهداري بين ۵ تا ۱۰ درجه سانتي گراد بوده بنابراين لازم اين ماده در هواي خشک و خنک و دور از تابش مستقيم نور خورشيد نگهداري شود .
نتيجه ( جمع بندي )
رهاسازي بچه ميگو در آبهاي جنوبي کشور از سال ۱۳۷۶ با رهاسازي بچه ميگو گونه سفيد هندي در زيستگاه مربوطه ( حوزه شرقي هرمزگان ) با هدف بازسازي ذخايروتامين مولدين مورد نياز مراکز تکثير و پرورش انجام گرفته است ، در ادامه با توجه به ضرورت بازسازي ذخايرگونه هاي بومي خليج فارس ودرياي عمان ،ازسال ۱۳۸۲کاررهاسازي ساير گونه هاي درمعرض خطر نيز در دستور کار شيلات ايران قرار گرفت به نحوي که در سال ۱۳۸۳ بيش از ۷۰ ميليون قطعه بچه ميگو با وزن بالاي ۱ گرم در آبهاي جنوبي رهاسازي گرديد دراين راستا تعداد ۶۱۵۰۰ قطعه ازگونه موزي دراستان هرمزگان با دستگاه الاستومر تگ ( با رنگ قرمز، نارنجي ، زرد ، سبز)مورد علامت گذاري گرديد و در مناطق تياب جنوبي و کولغان با متوسط وزن ۵-۲ گرم رهاسازي شد.و در همان سال با شروع فصل صيد ( مهرماه ) و با اطلاع رساني و آموزش صيادان منطقه، تعدادي از ميگوي علامت دار با متوسط وزن ۲۳-۱۷ گرم به رنگ نارنجي، زرد ، وسبز درمنطقه هرمز صيد گرديد.
درهمين رابطه در سال ۱۳۸۴ نيز برنامه علامت گذاري بچه ميگو گونه موزي و سفيد هندي به روش الاستومر تگ در ابعاد وسيع تربه مورد اجرا گذاشته شده است ومقرر گرديده نتايج آن با کمک جامعه صيادي همانند سال قبل( صيد و جمع آوري ميگو هاي علامت دار وتحويل به شيلات ) اعلام گردد.

مرض قند يا ديابت شيرين يک اختلال سوخت و سازي در بدن است. بدين صورت که سرعت و توانايي بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل قندها کاهش مي يابد. از اينرو قند ...

اهميت آبزي پروري: در قرن بيستم صيد آبزيان از 4 ميليون تن در سال 1900 ميلادي به تقريباً 100 ميليون تن در 1995 ميلادي رسيد كه در ان زمان جمعيت هم از حد ...

ادوارد ويلسون، مسئول افتخاري بخش حشره شناسي موزه جانورشناسي مقايسه اي و نيز استاد پژوهشي ممتاز دانشگاه هاروارد، پرچمدار جنبش تنوع زيستي و حفاظت در سطح ...

مقدمه: با افزايش جمعيت روزافزون كنوني بايد بر ميزان توليد غذا افزود. بخاطر محدوديت منابع (آب و سرزمين) نمي توان افزايش سطح زيادي داشته باشيم به همين د ...

قو از راسته مرغابيها مي باشد. قوها از نظر ساختمان پاها و پرها به مرغابيها شباهت دارند. قوها با جثه بزرگ و گردن بلندي که دارند با مرغابيهاي کوچک شباهت ...

انبه (Mangifera indica) درابتدا از هندوستان و هند وچين وجود داشته است. نام اين ميوه را در Vedas آيين هندوکه ۴۰۰۰سال قبل از ميلاد نوشته شده به نام غذ ...

کيوي ميوه درخت تاک چوبي و بزرگي از رده Actinidia ( رسته Ericales ، خانواده Actinidiaceae ) است که در آب و هواي معتدل رشد مي کند. دربازار جهاني آنرا ki ...

شنوايي که فرآيند بسيار پيچيده اي است، به هماهنگي بخش هاي مختلفي از گوش و دستگاه عصبي نياز دارد. گوش ما از ۵ بخش اصلي تشکيل شده که عبارتند از: گوش بيرو ...

دانلود نسخه PDF - انواع گونه هاي آبزي