up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله انواع گناه PDF
QR code - انواع گناه

انواع گناه

گناه ، تهديدي براي شأن انسان ها

عرفاي مسلمان گناه و عصيان را به منزله خطر بسيار بزرگي براي هويت و شئون انساني در نظر گرفته اند که انسان ها را به ورطه فنا و نابودي سوق مي دهد. عارفان براساس مستندات قرآني تاکيد بر شريعت الهي دارند که اطاعت و پيروي از آن سبب نجات انسان ها مي شود زيرا براساس مصلحت انسان ها تنظيم شده است و به همين علت، انبيا و اولياي الهي همواره انسان ها را در هر حالتي به ترک گناه سفارش مي کردند.
گناه مقتضي انکسار از خجلت و مستلزم افتقار به رحمت و مستدعي اميد به مغفرت است و عدم گناه غالبا عجب و انانيت را اقتضا مي کند که اين خود از بدترين گناهان است و براي اين که فرد به علت عدم ذنب در گناه بزرگ تري که همان عجب است، نيفتد، حضرت حق تخمير طينت آدم(ع) را به دو دست صفات جلاليه و جماليه خلق کرد تا در يکي طاعت و در ديگري مخالفت ظاهر گردد.
به طور کلي از ديدگاه عرفاني، پاک بودن از گناه، از آغاز آفرينش تا آخر، کار فرشتگان است و مستغرق بودن در معصيت و مخالفت در همه عمر پيشه شيطان و بازگشتن از راه معصيت به حکم توبه و ندامت کار آدم(ع) و آدميان مي باشد.
بخوبي مي دانيم که هيچ حادثه اي در عالم کون رخ نمي دهد، مگر اين که حدوث آن مربوط به علتي از سلسله علل باشد و تخلف از آن علت محال است. گناه نيز مانند سمومات، اثر غيرقابل تخلفي دارد. اگر سمومات اعتدال مزاج را از بين مي برد و مجاري جهاز هاضمه را آلوده مي نمايد، گناه هم روح گناهکار را آلوده مي سازد و اثر گناه بدون شفاعت يا توبه يا حسنه اي که باعث آمرزش آن باشد، از بين نمي رود.
انواع گناه
اساسا کلام و گفتار گذشته بر آن است که تمام خطايا و گناهان ملازم با هلاکت ابدي است و در اين باب بين گناهان فرق و امتيازي وجود ندارد، چرا که همه اعم از کوچک و بزرگ گناه به حساب مي آيند. آنچه از تعليمات قرآن مجيد برداشت مي شود، تفاوت داشتن مراتب گناهان است. به طور کلي گناهان به ۲ دسته عمده تقسيم مي شوند؛
۱) گناهان کبيره،
۲) گناهان صغيره.
براي هر گناهي، عقوبتي در نظر گرفته شده است و براي عقوبت و عذاب نمي توان اندازه اي در نظر گرفت و بنده گناهکار اندازه و مقدار آن را نمي داند و کميت و کيفيت آن در علم ربوبيت مي باشد. اگر گناه در قلب باشد، از امراض قلب به شمار مي آيد و چنانچه در کالبد باشد، مال ها و اهل منزل را دربر مي گيرد.
در ميان متکلمان درباره اين که گناه آدم ابوالبشر در مرتبه گناهان کبيره يا صغيره قرار مي گيرد، اختلاف نظر است. به اعتقاد حشويه و اصحاب حديث، آدم به حقيقت بر خود ظلم کرد، از آن جهت که مرتکب گناه کبيره شد و به عقيده دسته اي از معتزله، ظلم عبارت است از احتجاج به توبه و مشقت تلافي و به گفته بعضي، اين ظلم موجب نقصان ثواب بوده و آدم مرتکب گناه صغيره شده که سبب نقص ثواب است، نه استحقاق عقاب. شيعه مي گويند که آدم عمل مستحبي را ترک کرد و ثوابش کم شد و اين ظلم به معناي ترک اولي است. مولانا از تناسب ظلم و ظلمت استفاده کرده است و گفته که چون حيرت و تردد خاطر به يک سو رفت و آدم دريافت که عمل او از روي قياس و تأويل بوده است نه مراعات نص، بدين جهت به ظلمي که به خود کرده بود، اعتراف کرد. پس به نظر مي رسد که او ظلم را به معني حصول حيرت و متابعت تاويل گرفته است.
غزالي معتقد است که در مورد گناهان صغيره مي توان به عفو خداوند اميدوار بود، اما اين گناهان در بعضي از موارد، اسباب گناهان عظيم هستند و در نتيجه خطر آن بزرگ تر است. اگر انسان، گناه خود را خرد و کوچک شمارد، به اين سبب گناه، بزرگ مي شود. البته گناهي که انسان بزرگ مي شمارد از نظر خداوند کوچک و بي مقدار است، اما خداوند مي فرمايد که همانا کوچک شمردن گناه در نظر بنده، گناهي بزرگ و کبيره است. انسان نبايد گناه را همان گونه که از نظر خداوند کوچک است، کوچک بشمارد. انسان بايستي به بزرگي خداوند بنگرد و از اين که مرتکب گناه شده است، شرمسار باشد.
فردي که خداوند او را به حال خود رها مي کند، آنقدر در گناه غرق مي شود که از خود و خداي خود غافل مي گردد و در نتيجه، فراموشي از وضع خود، چنانچه در قرآن آمده است همان استدراج است، يعني غرق بودن در امور زندگي و وسائل زندگي را در خدمت گناه گرفتن و به ياد خود و خدا نبودن.
کسي که اظهار معصيت مي کند و ستر حق تعالي از خويش بازمي گيرد، به گونه اي که به سبب وي نيز ديگران به گناه راغب شوند و آنان را در اين امر تشويق نمايد، گناهش مضاعف مي گردد و در نهايت مي توان به فرد عالم اشاره کرد که گناه کند و به سبب عمل وي ديگران از او پيروي نمايند.
بايد گفت که اگر گناه در قلب باشد، از مرض هاي قلبي به حساب مي آيد و اگر در کالبد باشد، در مال ها و اهل منزل است و در سقوط و انهدام جاه و منزلت از چشم هاي علما و مومنين مي باشد. هر گناهي که انسان مرتکب مي شود، عقوبتي را به دنبال دارد، مگر آن که لطف خدا شامل حال انسان شود و او را مورد عفو قرار دهد. عقوبت و عذاب به اندازه گناه نيست و فرد گناهکار اندازه آن را نمي داند و اندازه آن در علم ربوبيت مي باشد.

براي هيچ كدام از ياران رسول خدا (ص) باوركردني نبود كه ظرف چند دقيقه يك تل بزرگ از خار و هيزم و خاشاك فراهم شود؛ آن هم در اين بيابان كويري و لم يزرع. آ ...

براي ورود به هر مسأله اي کليدي لازم است و کليد ورود به گناهان و رذائل اخلاقي ، دروغ است . يكي از مهمترين عوامل ، ضعف ايمان اگر ما بدانيم و يقين کنيم ...

در ميان همه امور دنيا تنها چيزي که مي تواند انسان را مستقيم به کمال خود برساند، نماز است. اين نماز نردبان ارتقا آدمي است که از صحنه قشر مادي به صفحات ...

يکي از نعمت هاي بزرگ الهي به بشر، زبان است. اين ابزار کوچک در دهان، مهمترين وسيله ارتباطي انسان هاست. اگر زبان نبود هرگز چيزي به نام علم و دانش معنا و ...

دعا محبوب ترين اعمال نزد خداوند، برترين عبادت، علت روشنايي آسمان ها و زمين، كليد تمام رحمت ها و... است. ما معمولا در حوائج فردي خويش بر دعا اصرار مي و ...

مفهوم غيبت غيبت آن است كه در غياب شخص مؤمن ، عيب او را فاش سازيد . اگر او ، عيب نداشته باشد و به او ، عيبى را نسبت عيب دهى ، تهمت زده اى كه گناه تهمت ...

درمقاله حاضر نويسنده به تشريح گريه هاي با فضيلت از جمله گريه بر امام حسين(ع) پرداخته و موضوع گريه از نگاه قرآن را بررسي کرده است که اينک آن را با هم ا ...

با نماز بيني شيطان را به خاک بماليد در اهميت و ارزش نماز سخن زياد گفته شده به طوري که در روايات از بزرگان ديني داريم که فرمودند نخستين چيزي که بنده بر ...

دانلود نسخه PDF - انواع گناه