up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله انواع صحرا ها PDF
QR code - انواع صحرا ها

انواع صحرا ها

۱) صحراهاي قطبي :
اين صحراها شامل نواحي وسيعي مي باشند که بوسيله يخ پوشيده شده اند و به علت پايين بودن درجه حرارت و سرماي زياد ناحيه خيلي خشک مي باشند.
۲) صحراهاي توپوگرافي :
صحراهايي هستند که کمي رطوبت آنها به علت دور بودن از اقيانوس ها و قرار گرفتن در مرکز قاره ها و يا وجود کوههاي بلند و مرتفع که جلوي بادهاي اصلي ناحيه را گرفته و از رسيدن رطوبت به اين نواحي جلوگيري مي کنند، مي باشد. نمونه اين نوع صحراها کوير مرکزي ايران مي باشد.
۳) صحراهاي استوايي :
اين صحراها که به مراتب وسيعتر از صحراهاي قطبي مي باشند. در فاصله بين ۱۵ تا ۳۰ درجه شمال و جنوب خط استوا قرار دارند. به عنوان مثال مي توان صحراي شمال آفريقا و صحراي عربستان را نام برد.
● تخريب در صحراها
تخريب شيميايي در صحراها به علت کمي رطوبت بندرت انجام مي گيرد. از اين جهت بيشتر قطعات و ذرات کاني ها و همچنين سنگ ها در صحراها دستخوش تغييرات شيميايي نشده اند. از انواع تخريب هاي فيزيکي که در صحراها انجام مي گيرد، مي توان عمل نيروي ثقل (گرانشي) ، انرژي باد و تغييرات درجه حرارت را نام برد که از جمله عوامل موثر در تخريب مکانيکي مي باشند. تغييرات درجه حرارت سبب انبساط و انقباض سنگ ها شده و باعث تخريب آنها مي گردد. عدم وجود پوشش گياهي در صحراها موجب مي شود که مواد حاصل از تخريب بوسيله باد به سهولت جابجا و پراکنده شود.
● آبها در صحرا
مقدار آبهاي جاري در صحراها بسيار کم است ولي بارانهاي اتفاقي اغلب بصورترگبار نازل مي شود. در نواحي خشک به علت کمي پوشش گياهي مقدار آبي که در سطح زمين جريان مي يابد نسبت به مناطق ديگر با پوشش گياهي زياد با باران مشابه خيلي بيشتر است و در نتيجه هر چند که مقدار اين آبها نيز کم باشد در تخريب ، حمل و نقل و رسوبگذاري در صحراها نقش مهمي دارد. در صحراها ممکن است رودخانه هاي کمي جاري مي باشند که از نقاط مرطوب منشا گرفته و از صحراها عبور مي کنند، ولي اکثر اين رودخانه ها به حوضه هاي داخلي ريخته و وارد دريا نمي شوند.
● عمل باد در صحراها
گرچه باد از نظر فرسايش از آب به مراتب داراي اهميت کمتري مي باشد. ولي نقش مهمي را در فرسايش صحراها به عهده دارد. در مناطق خشک که رسوبات تخريبي و سست توسط هيچ پوشش گياهي محافظت نمي شوند. بادها به آساني مواد را از جايي برداشته و در جايي ديگر انباشته مي سازند. در نتيجه باد علاوه بر عمل حمل و نقل ، عمل تخريب و رسوبگذاري را نيز انجام مي دهد.
● حمل مواد بوسيله باد
باد قادر است ذرات موجود در سطح زمين را برداشته و با خود تا مسافتي حمل نمايد. ميزان حمل ، مقدار جابجايي و سرعت ته نشست مواد بستگي مستقيم به قدرت (سرعت) باد و قطر ذرات دارد. يعني هرچه سرعت باد بيشتر باشد مي تواند ذرات را به ارتفاع بيشتر و به فاصله دورتر ببرد و همچنين دانه هاي درشت تري را با خود حمل کند. براي به حرکت در آوردن ذرات خشک سرعت کمتري لازم است تا ذرات مرطوب. بنابراين در صحراهاي خشک به علت نبودن رطوبت و پوشش گياهي حمل مواد بوسيله باد خيلي بهتر و سريعتر انجام مي گيرد. سرعت باد با نزديک شدن به سطح زمين (در اثر ايجاد اصطکاک) کم گشته ولي با دور شدن از سطح زمين به ميزان سرعت آن افزوده مي شود.
● نحوه حمل مواد توسط باد
حمل مواد به وسيله باد نسبت به وزن دانه ها به سه طرزيق انجام مي گيرد :
▪ حرکت معلق براي ذرات خيلي ريز
ذرات خيلي ريز ماسه ، سيلت هاي دانه ريز ، گرد و غبار و خاکسترهاي آتشفشاني چون بسيار سبک مي باشند. حتي بوسيله بادهاي خيلي ملايم به آساني به هوا بلند شده و مدت ها در هوا به حالت معلق باقي مي مانند. بطور کلي در شرايط عادي ذرات با قطر کوچکتر از ۰.۰۳ ميليمتر که در روي سطح زمين قرار گرفته اند مي توانند بوسيله باد به هوا بلند شوند. اين ذرات ممکن است صدها متر از سطح زمين بلند شده و همچنين کيلومترها جابجا شوند.
▪ حرکت جهشي براي ذرات متوسط
باد به تنهايي نمي تواند ذرات متوسط را از جا بلند کند بلکه بر اثر برخورد ذرات ماسه با يکديگر به هوا پرتاب مي شوند که به اين نوع حرکت جهشي مي گويند. وقتي سرعت باد به حد معيني برسد ذرات ماسه شروع به چرخش و غلطيدن به سمت جلو مي کنند که ممکن است در اثر برخورد با ذرات ديگر باعث حرکت و يا پرتاب آنها به هوا شوند. وقتي ذره اي به هوا بلند مي شود تحت تاثير دو نيروي نيروي گرانشي و نيروي سرعت باد ، قرار مي گيرد. ذرات در اثر نيروي ثقل به زمين بر مي گردند ولي در اثر نيروي باد بجلو رانده مي شوند.
▪ حرکت چرخشي براي ذرات درشت
ذراتي که درشت تر هستند اغلب به سبب وزن و درشي از جا کنده نشده و در هوا پراکنده نمي شوند بلکه وقتي سرعت باد به حد کافي برسد با چرخش و يا غلطيدن به سمت جلو حرکت مي کنند. اين عمل چرخش را Reptation مي گويند. فرسايش بوسيله باد عمل فرسايش باد به دو صورت انجام مي گيرد. : Deflation (بادکند) و Abrasion (بادساب) .
۱) بادکند Deflation
حمل و نقل ذرات توسط باد را Deflation مي گويند. باد قادر است ذرات ريز و کوچک موجود در سطح زمين را بخصوص در مناطقي که فاقد پوشش گياهي و رطوبت زياد است به آساني از يک نقطه به نقطه ديگر منتقل کند و ممکن است اين عمل سبب کنده شدن سطح زمين و بوجود آمدن گودي هايي مي شود که گاهي ممکن است تا صد متر عمق داشته باشند.
سنگ فرش بيابان
در مناطقي که ذرات درشت و ريز وجود داشته باشد باد سبب جابجا شدن ذرات ريزتر و سبکتر شده و قطعات بزرگتر سنگ ها بر جاي باقي مي مانند که بعد از گذشت زمان سنگ هاي درشت تر باقي مانده و منظره فرشي به خود مي گيرند که اصطلاحا به آن سنگ فرش بيابان و يا Hamade مي گويند.
ياردانگ
باد در مناطق صحرايي مخصوصا در زمين هاي سست و نرم موجب تشکيل شيارهاي طولي و طويل مي گردد که ياردانگ ناميده مي شود. اين نوع شيارها در جنوب دشت لوت ديده مي شود.
۲) بادساب Abrasion
موادي که بوسيله باد حمل مي شوند در اثر برخورد با يکديگر سايش پيدا مي کنند. اين عمل ساييدگي که بوسيله باد انجام مي گيرد را Abration مي نامند. البته عمل ساييدگي بدون Deflation امکان پذير نيست. چون در اثر حمل مواد است که ساييدگي و يا خراش بوجود مي آيد. ذرات يا دانه هاي ماسه اي که بوسيله باد حمل مي شوند، بدليل سختي که دارند وسايل بسيار مناسبي براي سايش سنگ ها ، ساختمان ها ، ديوارها و ... مي باشند.
● سنگ هاي بادساب (ventifact)
سنگ ها و قلوه سنگهايي که يک سطح آنها در اثر باد صيقلي و صاف شده است در اثر تغيير جهت باد و يا چرخش سنگ ها در محل اوليه خود چند سطح صاف در آنها ايجاد گردد به چنين سنگ هايي که به علت سايش باد بوجود آمده اند سنگ هاي بادساب يا ventifact مي گويند.
● فرسايش لانه زنبوري
برخورد مداوم بادهاي قوي و دائمي که ذرات ماسه همراه دارند بر روي صخره ها و يا سنگ هايي که در سطح زمين بخصوص در نقاط خشک و نيمه خشک قرار دارند باعث مي گردد که بتدريج اين سنگ ها فرسايش حاصل کنند و نوعي فرسايش لانه زنبوري از خود نشان دهند.
● تخت ديو
گاهي باد مواد نرمي را که در زير تخته سنگ ها قرار گرفته اند تخريب نموده و با خود حمل مي کنند و در نتيجه پديده قارچ مانندي بوجود مي آيد که اصطلاحا به آن تخت ديو مي گويند

ديد کلي از مهمترين مشخصات صحراها بارش کم‌باران ، کم بودن پوشش گياهي و اختلاف زياد درجه حرارت روزانه مي‌باشد. در واقع صحرا‌ به نواحي اطلاق مي‌شود که با ...

کوير صحرا در ناحيه وسيعي از شمال آفريقا از سواحل درياي سرخ تا کرانه هاي اقيانوس آتلانتيک گسترده شده است. مرزهاي اين کوير به رشته کوه هاي اطلس،درياي مد ...

مقدمه صحراها نواحي شديدا خشکي هستند که عموما در کمربندهاي نيمه گرمسيري (عرض جغرافيايي 20 تا 30 درجه) قرار دارند، هرچند پستي و بلندي موضعي و ميزان قاره ...

● تاريخچه آب ماده اي است که حيات بدون آن ميسر نيست. بشر در دوره نو سنگي سعي در مهار آب داشته است و بر روي الواحي که از ۴ هزار سال قبل از ميلاد از سومر ...

پوشش گياهي تالاب گاوخوني شامل گونه هاي متفاوتي مي باشداز جمله ني، لوئي ،مرغ، بارهنگ آبي، علف بوريا، جگن و جلبک وبعضي از گونه هاي ديگر گياهان آبزي. ضمن ...

پوشش گياهي تالاب گاوخوني شامل گونه هاي متفاوتي ميباشداز جمله ني، لوئي ،مرغ، بارهنگ آبي، علف بوريا، جگن و جلبک وبعضي از گونه هاي ديگر گياهان آبزي. ضمنا ...

● ريشه لغوي زمين شناسي ساختماني از واژه Structral به معني ساختاري يا ساختماني و Geologg به معني زمين شناسي گرفته شده است. ● ديد کلي هر کسي که با زمين ...

جنگل داري عبارتست از به کارگيري مجموعه اي از علوم و فنون که درجهت شناخت جوامع متنوع جنگلي، آگاهي از کيفيت و کميت آن ها، پرورش توده هاي جنگلي، بهره برد ...

دانلود نسخه PDF - انواع صحرا ها