up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله انسولين PDF
QR code - انسولين

انسولين

انسولين زير ذره بين

در حال حاضر مادرم ۶۵ سال سن دارد. او از حدود ۳۰ سال پيش، مبتلا به ديابت نوع ۲ شده است و سال هاست که انسولين تزريق مي کند. طي اين سال ها چند بار نزد پزشکان مختلف رفته و هر بار به او، دستورهاي متفاوت يا انواع انسولين مختلف داده اند...
او گيج شده و مي گويد: «نمي دانم به کدام يک از اين دستورها عمل کنم! مگر تفاوتي مي کند که انسولين را ۲ بار تزريق کنم يا ۳ بار؟ چرا اين دکتر توصيه کرده که قبل از خواب هم انسولين تزريق کنم؟ پس چرا ساير پزشکان چنين توصيه اي نکرده بودند...» بسياري از بيماران ديابتي با چنين سوال هايي مواجه مي شوند و گاهي اوقات پاسخ دقيقي براي آنها نمي يابند. براي يافتن پاسخ، سوالات خود را با آقاي دکتر سيد محسن خوش نيت، فوق تخصص بيماري هاي غدد و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران در ميان گذاشته ايم.
▪ آقاي دکتر! ابتدا از انسولين و آغاز درمان با آن شروع کنيم.
داروي انسولين، براي همه بيماران ديابتي نوع۱ ضروري و حياتي است. عده اي از بيماران ديابتي نوع۲ هم گاهي مجبور به مصرف آن مي شوند. به عنوان نمونه بيماراني که سال هاي سال، قند خود را با داروهاي خوراکي کنترل مي کرده اند اما ديگر قادر به کنترل آن نيستند، مجبور به تزريق انسولين مي شوند. البته در بعضي ازاين بيماران، مي توان از ترکيب انسولين و داروي خوراکي استفاده کرد. به عنوان مثال با يک بار تزريق انسولين و خوردن يک يا ۲ داروي خوراکي، قند بيمار را کنترل مي کنيم.
▪ يعني چون از نظر رواني براي عده اي از بيماران، تزريق انسولين کار سختي است به آنها داروي خوراکي هم در کنار انسولين تجويز مي شود؟
بله، براي بيماري که در شروع بيماري ديابت قرار دارند، تزريق، کار مشکلي است يا براي افراد مسن يا افرادي که تنها هستند و نمي توانند از عهده تزريق انسولين بربيايند نيز مي توان از ترکيب داروي خوراکي و انسولين تزريقي استفاده کرد. به عنوان نمونه به آنها براي طول روز، داروي خوراکي و شب هنگام خواب، انسولين تزريقي تجويز مي شود البته ممکن است بتوان بعد از مدتي که به وضعيت عادت کردند و يا ترسشان از تزريق کم شد، فقط از داروي تزريقي استفاده کرد.
▪ آيا حساسيت افراد مختلف به انسولين با هم متفاوت است؟
بله. گاهي پديده مقاومت به انسولين وجود دارد. در ديابت نوع۲، دو علت براي بروز بيماري هست: ۱ کاهش ترشح سلول هاي انسولين ساز ۲ پديده مقاومت به انسولين در سطح سلول ها. بر اثر مقاومت به انسولين که درجه هاي مختلفي دارد، نياز افراد به انسولين با هم متفاوت است. نياز روزانه بدن ما به انسولين حدود نيم واحد به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن است. يک فرد۶۰ کيلويي حدود ۳۰ واحد انسولين در روز نياز دارد تا قندخونش را کنترل کند. اما اگر همين شخص مقاومت به انسولين داشته باشد، شايد روزانه حدود ۴۰ واحد انسولين نياز داشته باشد يا اگر مقاومت وي شديدتر باشد. به ۶۰ تا ۷۰ واحد يا حتي ۱۰۰ واحد انسولين نياز دارد تا قند خونش را کنترل کند. پس نياز افراد به انسولين، با هم متفاوت است و بيماران بايد اين مساله را بپذيرند. گاهي براي بيمار اين سوال پيش مي آيد که چرا نياز او به انسولين، نسبت به بقيه بيشتر است؟ بايد به چنين بيماري توصيه کرد که بدن او براي کنترل قند خود، نياز به اين مقدار انسولين دارد و نبايد خود را با ديگران مقايسه کند.
▪ يعني تحرک بيمار يا سن او در تنظيم دوز انسولين اثري ندارد؟
اثر دارد ولي آنها هم به خاطر مقاومت به انسولين است. به عنوان نمونه کسي که ورزش مي کند، مقاومت بدنش به انسولين کاهش مي يابد يا به عبارتي گيرنده هاي انسولين در بدن وي حساس تر مي شود و به انسولين دريافتي کمتري نياز دارد. سن افراد هم تا حدي در اين امر اثر دارد اما اثرگذاري آن کمتر از تحرک بيمار است.
▪ بعضي بيماران، سال ها از يک روش (رژيم) ثابت براي دريافت انسولين استفاده مي کنند. آيا اين کار ضرري ندارد؟
خير مشکلي ندارد به شرطي که قند تحت کنترل باشد. در کل ۳ روش يا رژيم براي تزريق انسولين وجود دارد: ۱ يک روش مرسوم که در آن با يک يا دو بار تزريق در روز، قندخون را کنترل مي کنيم. ۲ روش دوم که روش جدي و دقيق نام دارد و در آن بيمار ۳ تا ۴ بار در روز تزريق انسولين دارد. مثلا قبل از هر وعده غذا، يک انسولين کوتاه اثر تزريق مي کند و قبل از خواب هم يک انسولين متوسط يا طولاني اثر. اين روش تا حدي قابل تغيير است و با تغيير ميزان غذا و فعاليت بيمار، مي توان دوز انسولين را کم و زياد کرد. مثلا به بيمار مي گوييم اگر به ميهماني رفتي و کمي بيشتر از هميشه غذا خوردي، مي تواني انسولين خود را کمي بيشتر بکني. يا مثلا اگر ورزش کردي، انسولين قبل از شام را کمتر کن. البته اين کار نياز به آموزش دارد و بايد طبق فرمول، دوز انسولين آنها را تغيير داد. در اين روش، کنترل قند راحت تر و تعداد تزريق بيشتر است. ۳ روش سوم پمپ انسولين است که در آن انسولين با پمپي وارد بدن مي شود. اين پمپ مقدار پايه اي را در طول روز به بدن ترشح مي کند. به عنوان نمونه هر ساعت يک واحد انسولين به بدن مي رسد اما بايد قبل از هر وعده غذا، به پمپ دستور داد که مقدار بيشتري انسولين وارد بدن کند. مثلا اگر بيمار، کودک باشد، مادر مي تواند به کمک کنترل از راه دور، به پمپ دستور ترشح بيشتر دهد.
▪ شما کدام روش را براي بيماران توصيه مي کنيد؟
روش دوم موثرتر است اما به همکاري بيمار نياز دارد. اگر سطح درک و سواد بيمار در حدي بود که بتواند آموزش هاي لازم را دريافت کند، مي توان از اين روش استفاده کرد اما اگر همکاري لازم را ندارد بهتر است همان روش هاي اول را به کار ببرد.
▪ چرا همه بيماران از انسولين هاي طولاني مدت استفاده نمي کنند؟ به نظر مي رسد که استفاده از آنها آسان تر باشد.
انسولين هاي طولاني اثر، حدود ۲۴ ساعت در بدن اثر دارند. آنها سطح ثابتي از انسولين را در طول روز ايجاد مي کنند اما پيک اثر ندارند. به همين علت نمي توانند قند بعد از غذا را کنترل کنند. بنابراين بيمار ناچار است قبل از غذا، يک انسولين سريع الاثر هم تزريق کند. پس استفاده از آن به تنهايي در بسياري مواقع امکان پذير نيست.
▪ يعني اين نوع انسولين هاي طولاني اثر چندان مورد استفاده اي ندارند؟
در عده اي از بيماران ديابتي نوع۲، ترشح انسولين به طور کامل از بين نرفته است و هنوز مقدار کمي ترشح انسولين وجود دارد. در اين بيماران، با تجويز يک دوز انسولين طولاني مدت يا متوسط الاثر، سطح پايداري از انسولين ايجاد مي کنيم و ترشح هنگام غذا را به عهده لوزالمعده مي گذاريم.

انسولين هورموني است که از سلولهاي بتاي جزاير لانگرهانس غده لوزوالمعده ترشح مي‌شود. ساختمان آن از دو زنجيره پلي‌پپتيدي A و B ساخته شده که بوسيله پيونده ...

ارتباط موجود ميان ديابت مليتوس و دمانس قابل انکار نيست، به طوري که بسياري مطالعات به اين نتيجه رسيده اند که خطر زوال شناختي و دمانس [شامل بيماري آلزاي ...

انسولين براي بيماران ديابتي مثل سايه مي ماند؛ سايه اي که همواره پا به پاي آنها و در همه جا در کنارشان است... اين سايه، انواع و اقسام گوناگوني دارد. در ...

امروزه، ديابت به يکي از معضلات اصلي جوامع انساني تبديل شده و روند روبه رشد آن نگراني هاي جدي اي را برانگيخته است. به نظر مي رسد افزايش در بروز ديابت ب ...

بيماري ديابت امروزه در دنيا به عنوان يکي از مشکلات بسيار مهم سياستگذاران حوزه سلامت در دنيا به شمار مي رود. گسترش روزافزون ديابت نوع ۲ در دنيا به خصوص ...

ارتباط موجود ميان ديابت مليتوس و دمانس قابل انکار نيست، به طوري که بسياري مطالعات به اين نتيجه رسيده اند که خطر زوال شناختي و دمانس [شامل بيماري آلزاي ...

ديابت بارداري (GDM)، واژه اي است که به صورت هر درجه اي از عدم تحمل گلوکز تعريف مي شود و اولين حمله يا اولين تشخيص آن در دوران بارداري رخ مي دهد.... اي ...

ديابت يکي از مشهورترين و قديمي ترين بيماري هاست و شايد به همين دليل است که باورهاي نادرست فراواني به اين بيماري تعلق دارد. اگر شما نيز به ديابت مبتلا ...

دانلود نسخه PDF - انسولين