up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله انجماد جنين PDF
QR code - انجماد جنين

انجماد جنين

کاربرد بيوتکنولوژي در اصلاح دام

مقدمه
بيوتکنولوژي که به صورت توانايي بکارگيري فرآيندهاي زيستي در بعد صنعتي تعريف مي‌شود در دو دهه گذشته ، کاربردهاي گستردهاي در عرصه‌هاي کشاورزي و بهداشت ، محيط زيست يافته است. بيوتکنولوژي در مفهوم عام و نزد اکثريت مردم معناي درآمد بي‌دردسر را تداعي نموده است و در دهه اخير اين کلمه را غالبا به مفهوم همه چيز براي همه مردم بکار مي‌برند.
تاريخچه بيوتکنولوژي نشان مي‌هد که سابقه استفاده از آن به 8 هزار سال قبل مي‌رسد. از دهه 1980 ، بيوتکنولوژي زمينه جديدي را براي رشد پيدا نمود که ‌اين تغيير مرهون پيشرفتي است که حاصل فن‌آوري برش و اتصال مولکولDNA به صورت دلخواه مي‌باشد. اکنون اين تفکر که بيوتکنولوژي با تکيه بر دستاوردهاي مهندسي ژنتيک قادر است منافع عظيمي را نصيب بشريت نمايند، به شدت تقويت يافته است.
تلقيح مصنوعي
‌اکنون تلقيح مصنوعي به يک فن‌آوري کاربردي با قدمت پنجاه ساله مبدل شده است و سطح وسيع در جمعيتهاي گاوهاي شيري براي کاهش هزينه نگهداري گاو نر و همچنين سرعت بخشيدن به پيشرفت ژنتيکي انجام مي‌گيرد. تلقيح مصنوعي برنامه‌هاي تست نتاج را در مقياس گسترده امکان‌پذير مي‌کند براي استفاده از اين تکنيک روشهاي ديگري براي انجماد اسپرم با نيتروژن مايع و رقيق کردن اسپرم ابداع گرديده است. در بعضي از کشورها همانند دانمارک و هلند استفاده عملي از تلقيح مصنوعي در صددرصد گاوداريها انجام مي‌گيرد.
انجماد جنين
جنين منجمد شده نسبت به جنين تازه 10 درصد باروريش را از دست داده است در هر بار تخمک‌ريزي ماده گاوها در شرايط طبيعي فقط يک اووسيت آزاد مي‌کنند که صورت باروري دوره آبستني طولاني را نيز به دنبال دارد بنابراين‌ از اين طريق پيشرفت ژنتيکي از يک نسل به نسل ديگر کند است. از سويي ديگر ماده گاو در طول عمر باروري خود ، فقط چند گوساله توليد خواهد کرد که معمولا از ده گوساله کمتر است. از اينرو روشهايي که بتوانند تعداد گوساله ناشي از ماده گاوهاي با ارزش ژنتيکي بالا را افزايش دهند، مزاياي شايان توجهي خواهند داشت. يکي ازاين روشها سوپر اوولاسيون است که باعث افزايش امکان دوقلوزايي در گله مي‌شود.
انتقال جنين
انتقال جنين از ديگر ابزار و تکنيکهاي‌ اصلاح‌گران‌ براي‌ سرعت‌ بخشيدن‌ به‌ پيشرفت‌ ژنتيکي گله‌ مي‌باشد. عيب‌ روشهاي‌ انتقال‌ جنين‌ اينست‌ که‌ گوساله‌هاي‌ بدست‌ آمده‌ ممکن‌ است‌ متعلق‌ به‌يک‌ جنس‌ نباشند و بنابراين‌ احتمال‌ ايجاد گوساله فريمارتين‌ افزايش‌ مي‌يابد. با انتقال‌ جنين‌ مي‌توان‌ ميانگين‌ تعداد زايش‌ در طول‌ عمر اقتصادي‌ گاو را از چهار شکم‌ به‌ بيست‌ و پنج‌ يا بيشتر افزايش‌ داد و در نتيجه‌ نتاج‌ دامهاي‌ ماده انتخاب‌ شده‌ در برنامه‌هاي‌ اصلاحي‌ افزايش‌ مي‌يابد.
حيوانات‌ همانندسازي‌ شده‌
‌در اين‌ روشها هسته سلولهاي‌ بالغ‌ و تمايز يافته‌ را در مرحله خاصي‌ به‌ داخل‌ سلول‌ تخم غيرباروري‌ که‌ هسته‌ آن‌ خارج‌ شده‌ است‌ منتقل‌ مي‌نمايند. بدين‌ ترتيب‌ تولد بره‌هاي‌ زنده‌ از سلولهاي ‌سوماتيک‌ مثل‌ غدد پستاني‌ امري‌ شدني‌ است‌ و از مزاياي‌ اين‌ عمل‌ کاهش‌ فاصله نسل‌ و استفاده‌ از تعداد محدودي‌ از حيوانات‌ بسيار شايسته‌ و در نتيجه‌ پيشرفت‌ ژنتيکي‌ سريع‌ در گله‌ است‌.
روشهاي‌ ايجاد حيوانات‌ تراريخت‌
‌امروزه‌ از روش‌ انتقال‌ مستقيم‌ ژنهاي‌ کنترل‌ کننده هورمونها به‌ ژنوم‌ حيوانات‌ استفاده‌ مي‌شود هر چند مطالعات‌ نشان‌ داده‌ است‌ که‌ انتقال‌ ژن‌ به‌ تنهايي‌ کافي‌ نيست‌ و تنظيم‌ دقيق‌ و بيان‌ يا تظاهر ژن‌ نيز لازم‌ است. با انتقال‌ ژن‌ مورد نظر به‌ سيستم‌ ژنتيکي‌ حيوان‌ مي‌توان‌ ميزان‌ توليد هورمون‌ را به‌ مقدار زيادي‌ افزايش‌ داد. از حيوانات‌ ترانس‌ ژنيک‌ نظير موش‌ جهت‌ تشخيص‌ بيماريهاي‌ مهلک‌ و خطرناک‌ نظير سرطان‌ و کم‌خوني‌ استفاده‌ مي‌شود توليد پروتئينهاي‌ داروئي‌ نيز توسط‌ حيوانات‌ ترانس‌ژنيک ‌امکان‌پذير است. براي‌ توليد پروتئين‌ داروئي‌ ابتدا ژن‌ مورد نظر با تکنيکهاي‌ ريز تزريقي‌ به‌داخل‌ جنين تک‌ سلولي‌ تزريق‌ مي‌گردد. سپس‌ جنينها را داخل‌ رحم‌ مادران‌ گيرنده‌ جايگزين‌ مي‌کنند به‌ اين‌ ترتيب‌ تعدادي‌ از فرزندان‌ متولد شده‌ ترانس‌ژنيک ، خواهند بود که‌ قادر هستند ژن‌ را به‌ نسلهاي ‌بعد انتقال‌ دهند.
عيب‌ اين‌ روشها اينست‌ که‌ حيواناتي‌ که‌ جديد و پرتوليد در نظر گرفته‌ مي‌شوند ممکن‌ است‌ حاوي‌ ژنهاي‌ مطلوب‌ نباشند. يکي‌ از اهداف‌ انتقال‌ ژن‌ در دامهاي‌ شيرده ، تغيير ترکيبات‌ شير مي‌باشد. مقدار پنير توليد مستقيما به‌ خصوصيت‌ مقدار کاپاکازئين‌ شير وابسته‌ است‌ بدين‌ معني‌ که‌ مايه‌ پنير فقط‌ کاپاکازئين‌ راسوبسترا قرار مي‌دهد و آن‌ را به‌ دو قسمت‌ يک‌ بخش‌ کوچک‌ که‌ 5% وزن‌ کازئين‌ اوليه‌ را دارد و يک‌ بخش‌ بزرگتر که‌ پاراکاپاکازئين‌ است‌ تقسيم‌ مي‌کند. هدف‌ ديگر در انتقال‌ ژن‌ تغيير لاکتوز شير مي‌باشد که‌ کمک‌ بزرگي‌ به‌ امکان‌ مصرف‌ شير توسط‌ بسياري‌ از افراد است‌ که‌ حساس‌ به‌ لاکتوز هستند و قدرت‌ هضم‌ لاکتوز بعد از مصرف‌ شير يا مواد غذائي‌ حاوي‌ شير را ندارند.
‌محدوديتهاي‌ فرايند ترانسژنيک‌ در دامهاي‌ بزرگ‌ همچون‌ گاو
دامهاي‌ بزرگ‌ تعداد زياد تخمک‌ ايجاد نمي‌کنند.
کاشتن‌ دوباره‌ جنين‌ دستکاري‌ شده‌ با توجه‌ به‌ اينکه‌ از گوسفند و گاو در هر نوبت‌ حاملگي‌ فقط‌ يک‌ فرزند متولد مي‌شود کار آساني‌ نيست.
سيتوپلاسم‌ حيوانات‌ اهلي‌ به‌ اندازه‌اي‌ کدر است‌ که‌ مشاهده پيش‌ هسته‌ بدون‌ استفاده‌ از فنون‌ ويژه‌ ممکن‌ نيست.‌
تشخيص‌ بيمارهاي‌ دامي‌
‌روشهاي‌ معمول‌ تشخيص‌ بيماريها در آزمايشهاي‌ از جمله‌ آزمايشات‌ سرولوژي‌ و تزريق عوامل‌ بيماري‌زا به‌ حيوان‌ خطرناک‌ و کند است. در روشهاي‌ تشخيص‌ با کشت‌ بافت، بافت‌ آلوده‌حاوي‌ عوامل‌ بيماري‌زا، توليد آنتي‌ژن‌ نموده‌ و سپس‌ با تست‌ آنتي‌بادي‌ شناسائي‌ مي‌شوند. عيب‌ اين‌روش‌ اين‌ است‌ که‌ بعضي‌ از ميکروبها دير رشد هستند و کشت‌ حدود 3 - 1 ماه‌ طول‌ مي‌کشد.
‌روش‌ ديگر تشخيص‌ بيماري‌ نمونه‌گيري‌ از خون‌ و بررسي‌ آنتي‌بادي‌ است‌ که‌ بدن‌ در مقابل آنتي‌ژنها توليد نموده‌ است. عيب‌ اين‌ روش‌ هم‌ اينست‌ که‌ بيماري‌ بايد تا مرحلهِ خاصي‌ پيشرفت‌نمايد. از جديدترين‌ روشهاي‌ تشخيص، استفاده‌ از واکنش‌ زنجيره‌ پلي‌مراز (PCR) براي‌ تعيين‌DNA ميکروارگانيزمهاي‌ پاتوژن‌ است‌ و اين‌ تشخيص‌ بر خلاف‌ روشهاي‌ معمول‌ چند روز بيشتر طول‌ نمي‌کشد و به‌ محصولات‌ بيولوژيکي‌ ديگر نيز نياز ندارد.
انتخاب‌ براساس‌ نشانگرها
‌متخصصان‌ اصلاح‌ نژاد بيشتر روي‌ تنوع‌ صفات‌ کمي‌ مي‌انديشند و سعي‌ مي‌نمايند با توسط روشهاي‌ آماري‌ از همه اط‌لاعات‌ در برنامه‌هاي‌ انتخاب‌ استفاده‌ نمايند. اين‌ روشها از سال1950 با پايه‌گذاري‌ متدهاي‌ بيومتري‌ پيچيده‌تر همراه‌ شد. ‌ژنتيک‌ کمي‌ تنها اثر تجمعي‌ ژنهايي‌ را که‌ باعث‌ ايجاد تفاوت‌ بين‌ افراد مي‌شوند مورد توجه قرار مي‌دهد و فرض‌ اصلي‌ آن‌ تفکيک‌ همزمان‌ بسياري‌ از ژنهاي‌ کوچک‌ اثر مي‌باشد. اين‌ موضوع ‌مورد ترديد است‌ که‌ همه‌ ژنهاي‌ موثر بر صفات‌ کمي ، کوچک‌ اثر باشند و ممکن‌ است‌ بعضي‌ ژنها سهم‌ عمده‌اي‌ در تنوع‌ ژنتيکي‌ داشته‌ باشند. براي‌ توضيح‌ بيشتر تفاوت‌ عملکرد ژنها بايد خصوصيات‌ ژنها به‌ تنهايي‌ نيز بررسي‌ شود.
روشهاي‌ آماري‌ مناسب‌ جهت‌ شناسايي‌ حيوانات‌ داراي‌ ارزش‌ اصلاحي‌ مطلوب‌ توسعه‌ يافته‌ است‌ که‌ اساس‌ آن‌ حذف‌ هر چه‌ بيشتر عوامل‌ محيطي‌ و استفاده‌ از اط‌لاعات‌ حاصل‌ از عملکرد خود حيوان‌ و خويشاوندان‌ آن‌ جهت‌ انتخاب‌ و تخمين‌ آثار افزايشي‌ همه‌ جايگاههاي‌ موثر بر صفت‌ است. انتخاب‌ بر اساس‌ فنوتيپ‌ به‌ دليل‌ آثاري‌ که‌ عوامل‌ محيطي‌ روي‌ صفت‌ اندازه‌گيري‌ شده‌ دارند و نيز توارث‌ صفات‌ چند ژني ، اثر متقابل‌ بين‌ ژنها در يک‌ لوکوس‌ (غلبه) و بين‌ لوکوسهاي‌ مختلف‌ (اپيستازي) با کاهش‌ سودمندي‌ روبروست‌. درحال‌ حاضر کاربرد تکنيک‌ آماري‌ همچونBLUP ، امکان‌ جدا کردن‌ آثار محيطي‌ از ژنتيکي‌ رافراهم‌ و در برنامه‌هاي‌ اصلاحي‌ بسيار سودمند واقع‌ شده‌اند. ولي‌ اين‌ روشها ژنوتيپ‌ يک‌ فرد را ناشناخته‌ باقي‌ مي‌گذارند و به‌ صورت‌ يک‌ جعبه سياه‌ به‌ آن‌ مي‌نگرند و مضراتي‌همچون‌ کاهش‌ واريانس‌ ژنتيکي ، تثبيت‌ الل‌هاي‌ کشنده‌ و همخوني‌ را ممکن‌ است‌ بدنبال‌ داشته‌ باشد.
چرا که‌ در روشهاي‌ ژنتيک‌ کمي‌ اط‌لاعات‌ ژنوتيپي‌ افراد بطور دقيق‌ قابل‌ ارزيابي‌ نمي‌باشد بلکه‌ برآوردي‌ از آن‌ از طريق‌ فنوتيپ‌ و خويشاوندان‌ امکان‌پذير است. ‌شناخت‌ ملکولي‌ ژنهايي‌ که‌ بزرگ‌ اثر هستند ممکن‌ است‌ ديدگاه‌ جديدي‌ براي‌ بهبود ژنتيکي فراهم‌ کند. علم‌ ژنتيک‌ ملکولي‌ در اصلاح‌ نژاد مي‌کوشد با پرده‌برداري‌ از سيما و ساختار ژنها ، نقش‌ دقيق‌ آنها را در توليد حيوان‌ شناسائي‌ و چگونگي‌ تغييراتشان‌ را در سطح‌ مولکولي‌ بررسي‌ نمايد. ‌شناسائي‌ طبيعت‌ کنترل‌ صفات ، نه‌ تنها دستاوردهاي‌ علمي‌ عمده‌اي‌ را به‌ همراه‌ داشته‌ بلکه برنامه‌هاي‌ اصلاحي‌ را به‌ يک‌ بازده‌ مناسب‌ هدايت‌ خواهد نمود که‌ اين‌ ديدگاه‌ به‌ عنوان‌ انتخاب‌ به‌ کمک‌ نشانگر مشهور است‌. ژنتيک‌ ملکولي‌ و بيوشيمي‌ شکاف‌ و نقايص‌ ژنتيک‌ کمي‌ راپر کرده‌ و درک‌ ما را از علل‌ تغييرات‌ کمي‌ در سطح‌ ژن‌ بالا برده‌ است.
مارکر يا نشانگر مولکولي‌
‌در برنامه‌هاي‌ اصلاح‌ نژاد ، مارکر يا نشانگر مولکولي‌ عبارتست‌ از تفاوت‌ در توالي نوکلئوتيدهايDNA که‌ اين‌ تفاوت‌ داراي‌ توارث‌ مندلي‌ است‌ اين‌ قطعه‌ ويژه‌ متعلق‌ به‌ ژن‌ يا ژنهايي ‌است‌ که‌ بطور معني‌داري‌ در تنوع‌ بين‌ حيوانات‌ سهيم‌ هستند و در نتيجه‌ ممکن‌ است‌ بين‌ قطعه ‌ويژه‌اي‌ که‌ نتاج‌ از والدين‌ دريافت‌ مي‌نمايند و عملکرد نتاج‌ يک‌ ارتباط‌ مشاهده‌ شود در نتيجه ‌مي‌توان‌ نتاج‌ را براساس‌ قطعه‌ کروموزومي‌ که‌ از والدين‌ دريافت‌ کرده‌اند انتخاب‌ کرد.
‌بنابراين‌ خود نشانگر معمولا روي‌ عملکرد حيوان‌ بي‌تاثير است‌ ولي‌ با يک‌ ژن‌ تاثيرگذار روي‌ عملکرد حيوان‌ يا توالي‌ مجاور متصل‌ به QTL ‌آن‌ را ارزشمند مي‌کند. ما با استفاده‌ از نشانگر ژنتيکي‌ مستقيما روي‌ تنوع‌ ژنتيکي‌ نگرش‌ داشته‌ و با شناسايي‌ تنوع‌ در سطح DNA قادر خواهيم‌ بود تفاوت‌ صحيح‌ ژنتيکي‌ دو فرد را بررسي‌ کنيم. ‌روش‌ مناسب‌ ترکيب‌ اط‌لاعات‌ حاصل‌ از نشانگرهاي‌ ژنتيکي‌ با روشهاي‌ آماري‌ مي‌باشد.

ما هر روز با مواد و ترکيب هاي شيميايي بسياري در ارتباط هستيم. شايد اين ترکيب ها خيلي روي سلامت افراد بالغ تاثيرگذار نباشند اما مي توانند براي سلول هاي ...

علاقه انسان ها به داشتن اطلاعاتي درمورد مغز و نحوه عملکرد آن به سال ها پيش باز مي گردد. امروزه شواهد بسياري وجود دارد که ثابت مي کند هزاران سال قبل در ...

طبق بخشنامه شماره ۴۱۷۶ ۱ مورخ ۱۱ ۹ ۸۲ سازمان پزشکي قانوني کشور، در صورتي که ادامه بارداري مادر به مرگ جنين يا مادر منجر شود، درخواست صدور مجوز سقط درم ...

اميد و روياهاي يک خانم باردار ناگهان با سقط جنين از بين مي رود و دچار اختلالات خلقي متعددي مي شود با اين تصور که شايد اميدي براي دوباره بچه دارشدن اش ...

● بيماري هاي جنيني که در صورت اثبات ابتلا اجازة سقط صادر مي شود ۱) استئوژنزيس ايمپرفکتا مادرزادي (Osteogenesis imperfecta) اين بيماري بر روي تمام است ...

طبق آمارهاي جهاني، ساليانه ۱۷۵ ميليون بارداري در سراسر دنيا ثبت مي شود که در حدود ۷۵ ميليون مورد آن ناخواسته است. ۴۵ ميليون مورد از اين بارداري هاي نا ...

يکي از مشکلاتي که همسران جوان با آن روبه رو هستند، سقط مکرر خودبه خودي جنين است که باعث نگراني و ناکامي آنها مي شود. در «زنان و مردان» اين هفته، گفتگو ...

سال هاست که آثار بديع حاصل از کشفيات بشر تحول عظيمي را در زندگي و بستر تاريخ ايجادکرده است. اکتشافات پرده از بسياري ابهامات برداشته و انسان را با دنيا ...

دانلود نسخه PDF - انجماد جنين