up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله انار PDF
QR code - انار

انار

تاريخچه انار تهران

فهم حيران شود از حقه ياقوت انار سعدي . اينکه تهران در گذشتههاي دور، سبز و خرم و آبش فراوان و درختانش پربار بوده است، خبر تازهاي نيست و در جايجاي نوشتهها بدان اشاره کردهايم. در آن روزگار سبزي و صيفي مزارع و بساتين تهران ديرگاهي سفره ساکنان آباديهاي گستره وسيع تهران را رنگين کرده و ميوه باغهايش سزاوارانه پاي از حريم خانه برون و گام به ديگر ديار برده و آوازه خوش در اقصي نقاط ايران زمين بههم رسانده و گل سرسبد ميوههايش شهره آفاق شده است.
در اين مطلب به تاريخچه انار تهران اشاره داريم و به همين منظور اوراق کتب قديم و منابع تاريخي را برگبرگ ميکاويم:
● لغت انار
به فتح اول کلمهاي است پارسي نام درختچهاي است (به فرانسه ) Grenadier از تيره مورديها که گاهي آن را تيرهاي مستقل به شمار آرند و به نام انارها نامند. کريم ساعي در کتاب آن را مترادف اصطلاح علمي Punica granatum دانسته و مينويسد، انار درختي است از تيره Punicaceae و از جنس Punica و نام گونه آن P.granatum است.
▪ پوست آن خاکستري و برگهايش بيضي شکل و گلهايش بزرگ و قرمز رنگ است - فرهنگ معين
▪ ميوه آن درشت و داراي پوست سرخ و کلفت است. دانههاي آن شفاف و آبدار... - گياهشناسي حسين گل گلاب
▪ درخت انار در جلگههاي کرانه درياي مازندران به حال وحشي فراوان است و... انار داراي اقسامي است - لغتنامه
▪ دانههاي آبدار،... ساقهاش خاردار و... درخت انار در جاهايي که زمستان سخت نباشد به ثمر ميرسد - فرهنگ عميد
▪ به عربي رمان و به لغت زند، رومنا گويند - برهان قاطع - ناظمالاطباء
▪ در زبان انگليسي Pomegranate گفته ميشود.
در ميان منابع گوناگون نظري متفاوت و قابل بررسي، جلب توجه ميکند، مبني بر اينکه انار در اصل بوده است و بعدها به اختصار گفتهاند انار اسم وادي قم بوده و بار اسم کنار وادي و رهگذر آن بوده است. اين رستاق =(ناحيه بزرگي که چندين روستا داشته است) را انار، نام کردند. نويسنده با بيان اين مطلب ميافزايد ناحيه انار ۶۰ آبادي دارد.
در فرهنگ جغرافياي ايران نامي از ناحيه در شهر قم ذکر نشده، ليکن در فرهنگ معين درباره آمده. در قديم انار بار از رستاقهاي قم بوده است - لغتنامه
خواص شيميايي - چوب آن داراي مازوج فراوان است و در رنگرزي مصرف ميشود. پوست انار داراي ماده تنن و مازو است که در رنگرزي بهکار ميرود - فرهنگ عميد.
در تهران قديم چونان ديگر شهرها مردم از رنگهاي طبيعي استفاده ميکردند. در اين شهر پوست انارکوبي از مشاغل رايج و معمول تهرانيها بوده زيرا پوست انار در کنار روناس، حنا، پوست گردو و... به کار آن مردمان ميآمد.
● خواص دارويي
▪ ريشه آن داراي آلکالوئيدي است که سميت دارد و به مقدار کم براي از بين بردن کرم تنيا در پزشکي مصرف ميشود - جنگلشناسي
▪ جوشانده پوست انار خونريزي دندان را بند آورد.
▪ براي تصفيه خون نافع، گل انار قابض است - فرهنگ عميد
● محل رويش انار
▪ در جلگههاي کرانه دريايي مازندران به حال وحشي فراوان است - جنگلشناسي ساعي
▪ امروزه بيشتر انار ايران در باغهاي ساوه، قم و يزد بهدست ميآيد. نوعي انار وحشي در جنگلهاي مازندران وجود دارد که ميوهاش ريزتر و ترشتر از نوع دستکاشت آن است.
▪ در قديم آبادي تهران يکي از خاستگاههاي اين درخت بوده و از اتفاق جزو بهترينهاي نوع خود بهشمار ميرفته است.
▪ از گفته مورخان و جغرافيدانان قديم آنان که از درختان و گياهان ري و آباديهاي گستره تهران ياد کردهاند چنين برداشت ميشود که غير از تهران در ديگر آباديهاي اين پهنه نيز سابقه کاشت اين گياه وجود داشته است.
ي وجود باغهاي فراوان انار در آباديهاي اين پهنه که به باغ اناري شهرت داشتند و درختان انار امروز در اراضي شمالي ديه نارمک، باغ مجيدآباد در تهرانپارس، مرادآباد، ونک، حسينآباد، سوهانک، باغ فيض و... اين ادعا را اثبات ميکند.
انارستان
در لغت باغي است که داراي درختان انار باشد. سواي اين معنا و جاهايي که در شهرها با اين نام وجود دارد، در ارگ سلطاني تهران به روزگار قجر بوده که گاه به گاه در آثار آن دوره بدان برميخوريم:
▪ ظلالسلطان مينويسد: ...< روزهاي غير از ايام تعطيل - ديوانخانه که اسمش بود منزل مخصوص ما بود...- > خاطرات ظلالسلطان
▪ عزيزالسلطان معروف به مليجک ميگويد: لعل نقل در جغرافياي تاريخي تهران
▪ باغهاي اناري - با گستردگي کاشت درخت انار در آباديهاي گستره تهران، بديهي است باغهاي اناري بسياري را ميتوان در اين پهنه سراغ گرفت:
▪ باغ اناري واقع در تهرانپارس در جوار قنات کوثر که در گذشته به باغ و قديمتر به باغ شهرت داشت. باغ اناري ديگري در غرب تهران قديم، حوالي سهراه سلسبيل بود که امروز اثري از آن نيست. باغ اناري از باغهاي آبادي باکک جنب ديهشيان بود.
▪ باغ اناري ديگري هم در اراضي کن در جنوب جاده قديم کن به کاروانسرا سنگي (جنوب غربي قلهک دره کن) وجود داشت.
در گزارشي از سازمان زمينشناسي در بررسيهايي که در محدوده غرب تهران انجام شده از جايي با نام ياد شده است.
انار تهران
به عهد باستان، انار تهران در خوبي و لطافت شهره آفاق بوده است. آوازه انار در سدههاي پنجم و ششم هجري به حدي بود که در آغاز سده ششم در کتاب فارسنامه خود از خوبي انار تهران مينويسد: ...< و همه ميوههاي آنجا به غايت نيکوست، خاصه انارکي مانند انار طهران است...> و اين نخستين بار است که بعد از اينکه به مناسبت ذکر نام ابن حماد تهراني آبادي تهران در کتب تاريخي ثبت شده در سخن از مرغوبيت انار تهران ديگر بار نام اين آبادي به صفحات تاريخي پاي گذارد.
بعد از اين واقعه در منابع ديگر به کرات از انار تهران ياد شده است.
در سمعاني از مولفان حدود ۵۵۵ قمري آمده:
...< و نيز تهران ديهي است در ري و انار نيکو بدانجا منسوب است...>
چند سالي بعد از آن در ثبت شده: ...< از آنجا که نيکو پنبه و سنجد رازي و انار تهراني و انگور...>
و نيز در آثار البلاد آمده، ...< تهران دهي است در ري و انار خوب دارد...>
ناصرالدين شاه هم در توصيف ميوههاي سمنان به برتري انار کن اشاره دارد: ...< انار شيرين است که خيلي وفور دارد، اما انار شيرين کن طهران از انار اينجا بهتر است...- > سفرنامه خراسان
در نزهه القلوب هم آمده: ...< از ميوههايش انار و امرود و عباس و شفتالو و انگور نيکوست...>
انار ري - چنانکه آمد در پهنه تهران که به روزگار قديم ري خوانده ميشد، در بسياري از آباديها کاشت انار مرسوم و متداول بود از اين روي آثار فراواني از قدما را ميتوان يافت که از انار ري ياد کردهاند:
در ثمار القلوب ثعالبي آمده: ...< قشمش هراه و تين حلوان... و رمان الري>
انار تهران را به قزوين هم ميبردهاند. قزويني در آورده:
گويا زماني قسمتي از خراج ري را با انار و شفتالوي خشک ميپرداختهاند. در کتاب به نقل از لطائفالمعارف آمده:
...< مع خراج الري من الرمان مائه... > آناهيتا به نقل از ري باستان

انار يکي از ميوه هايي است که از قديم وجود داشته است حتي در کتب مقدس چندين بار نام آن ذکر شده است. هومر شاعر معروف يونان در کتاب خود ( اوديسه ) از آن ن ...

احتمالا از هر كسي درباره خواص انار بپرسيد، در پاسخ مي‌گويد که انار خون را تصفيه مي‌كند ولي متخصصان تغذيه، فوايد ديگري را هم براي انار ذکر مي‌کنند... ف ...

انار يكي از ميوه هايي است كه از قديم وجود داشته است حتي در كتب مقدس چندين بار نام آن ذكر شده است . هومر شاعر معروف يونان در كتاب خود ( اوديسه ) از آن ...

حضرت محمد (ص) فرموده اند: هرکس انار بخورد، کينه و دشمني را از خود دور کرده است. انار اولين بار در شرق ايران يافت شد و بعد به هندوستان، آفريقا، چين، ا ...

تا قبل از ظهور جالينوس که حدود ۸۰۰ سال قبل زندگي مي کرد، همه داروها منشا طبيعي داشتند و هر دارو از يک گياه، ماده معدني يا حيواني به دست مي آمد که به آ ...

يکي از توصيه هاي هميشگي متخصصان پوست و مو به افراد مراجعه کننده، مصرف فراوان سبزيجات و ميوه هاي تازه است. اين خوراکي ها به ميزان قابل توجهي داراي ويتا ...

احتمالاً آب ميوه ي سرد شده در بسياري از کشورهاي جهان از جمله چين از ۳۰۰۰ سال پيش شناخته شده را مي توان اولين بستني ها دانست و طبق اطلاعات موجود، رومي ...

دانلود نسخه PDF - انار