up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله امگا 3 PDF
QR code - امگا 3

امگا 3

نقش اُمگا- 3در پيشگيري از بيماري ها

اُمگا-3 و تاريخچه آن
امگا 3 نوعي اسيد چرب غير اشباع است كه در زنجيره اتصالي كربن آن يك گروه كربوكسيل (COOH) و چندين پيوند دوگانه وجود دارد. علت نامگذاري آن، قرار گرفتن اولين باند دوگانه در بين اتم كربن هاي 3 و 4 در ساختمان شيميايي مولكول آن است و همين محل قرارگيري باند دوگانه باعث پيداشدن خواص بيوشيميايي خاص امگا 3 مي شود.
اولين بار دو دانشمند به نام هاي دكتر بنگ (Dr. Bang) و دكتر دايربرگ (Dr. Dyerberg) پس از تحقيقات علمي بر روي چربي هاي ماهي ، نام
اُمگا 3 (OMEGA-3 ) را بر آن نهادند و آن را اولين بار در هنگام بررسي روش تغذيه اسكيموها در سال 1979 ميلادي كشف كردند. آنها با مطالعه بر روي خون اسكيموها مشاهده كردند، با وجود اينكه اسكيموها همراه غذاي اصلي خود ( ماهي ) از گوشت حيوانات پرچرب شكاري نيز استفاده مي كنند،اسيدهاي چرب موجود در خون آنها مانع از تجمع پلاكت و در نتيجه مانع از رسوبات و گرفتگي رگ ها مي شود.
سه اسيد چرب معروف از خانواده
امگا 3 كه بر روي آن ها تحقيقات و مطالعات بيشتري انجام شده است عبارت اند از:
1. آلفا لينولئيك اسيد با نام اختصاريALA.
2. ايكوزا پنتانوئيك اسيد با نام اختصاريEPA.
3. دوكوزا هگزانوئيك اسيد با نام اختصاريDHA.
اُمگا- 3 معجزه قرن جديد در پيشگيري از بيماري ها (2)
سه اسيد چرب ذكر شده از خانواده امگا- 3 در چه موادي يافت مي شوند؟
مهم ترين مخزن آلفالينولئيك اسيد ( ALA) روغن بذركتان است كه حاوي مقدار قابل توجهي از اسيدچربALAاست. پس از آن روغن گردو، جوانه گندم و سويا حاوي اين اسيد چرب هستند. ساير موادغذايي فاقد اين اسيد چرب هستند يا مقداري بسيار جزئي از اسيد چربALA را دارند.
مخزن دو اسيد چرب ديگر از خانواده امگا 3 يعني ايكوزا پنتانوئيك اسيد (EPA) و دوكوزا هگزانوئيك اسيد (DHA) فقط و فقط ماهي است و در هيچ ماده غذايي ديگري تا به حال يافت نشده است. اين دو اسيد چرب نقش مهمي را در تغذيه دارند و در چند سال گذشته، مطالعات فراواني بر روي آنها انجام شده است.
خواص معجزه آساي اين دو اسيد چرب ( DHAوEPA) در پيشگيري و درمان بسياري از بيماري ها شناخته شده است . با توجه به اين كه اين دو اسيد چرب فقط در ماهي و روغن ماهي يافت مي شود، سعي كنيد ذائقه خود و خانواده خود را به اين سرمايه پربهاي الهي يعني ماهي كه بركت و هديه اي ارزنده از طرف خداوند به بندگان خود است، عادت داده و آن را جزء برنامه غذايي خود قرار دهيد.
متأسفانه در كشور ما به ماهي و فراورده هاي دريايي كمتر اهميت داده مي شود و آن را از غذاهاي تشريفاتي و يا محدود به ايام خاص مانند شب عيد مي دانند و تنها نقاط خاصي از كشور ما ( مناطق شمالي و جنوب كشور ) آن را در برنامه غذايي خود قرار مي دهند.
اُمگا- 3 معجزه قرن جديد در پيشگيري از بيماري ها (2)
نقش اسيد چرب امگا 3 در پيشگيري از بيماري ها
بر اساس مطالعات فراوان ثابت شده كه هر چه مصرف ماهي بيشتر باشد ، اثرات مفيد آن در جهت جلوگيري از امراض زيادتر خواهد بود. اگر به كشور ژاپن توجه كنيم مي بينيم كه ژاپني ها نيز مانند اسكيموها مصرف ماهي بالايي دارند. به طوري كه مصرف سرانه ماهي در ژاپن حدود 66 كيلوگرم در سال است. از طرفي ژاپني ها برعكس اسكيموها در برنامه غذايي خود از چربي بسيار كمي استفاده مي كنند. بررسي انجام شده نشان مي دهد كه افراد ساكن ژاپن داراي متوسط عمر حدود 88 سال هستند. اين تحقيق تأييد كننده اثرات بسيار مفيد امگا 3 است. همچنين علت مرگ و مير و كوتاهي عمر در اسكيموها را مرتبط به حوادث و صدمات مي دانند نه بيماري ها و سكته هاي قلبي و تنگي عروق.
در ايران مصرف سرانه ماهي حدود 5 كيلوگرم است كه تفاوت فاحشي با كشور ژاپن دارد و متأسفانه عمر متوسط در ايران حدود 67 سال است كه با عمر متوسط ژاپني ها يعني 88 سال فاصله زيادي دارد.
پژوهشهاي انجام شده در كشور پرتغال نيز نشان مي دهد كساني كه درسواحل اين كشور ساکنند و به طور مرتب از ماهي استفاده مي كنند، در مقايسه با افرادي كه درنقاط ديگر كشور هستند و ماهي كمي مي خورند، بسيار کمتر دچار چربي خون و سكته هاي قلبي مي شوند. افرادي كه در ساحل دريا زندگي مي كنند، ده برابر بيشتر از گروه ديگر ماهي مي خورند و سطح امگا 3 خون آنها نيز در اندازه گيري هاي انجام شده بسيار بالاتر از گروه ديگر بوده است . همچنين بررسي آزمايشگاهي انجام شده نشان مي دهد كه اين افراد علاوه بر سطح بالاي امگا 3 ، داراي مقدار HDL( كلسترول خوب ) بالاتر وLDL( كلسترول بد ) كمتري از ساير افراد بوده اند. گروهي كه در ساير نقاط كشور زندگي مي كردند مصرف گوشت آن ها بالاتر از ماهي بوده و در اين گروه سكته قلبي نسبت به گروه ساكن كنار دريا چهار برابر بيشتر بود.
همان طور كه مي دانيد فشار خون بالا يكي از علل مهم بيماري هاي قلبي- عروقي و آتروسكلروز ، سكته هاي قلبي و مغزي است. اگر فشار خون فردي به مدت طولاني بالاي عدد 160-140 ميلي متر جيوه بر روي 95-85 ميلي متر جيوه باشد ( البته اين اعداد به سن هم بستگي دارد ) خطر ابتلاء به بيماري هاي قلبي- عروقي افزايش مي يابد.
ناگفته نماند براي محافظت از قلب و عروق بايد به فشار خون اهميت زيادي بدهيد. خوشبختانه نتايج جالبي در تحقيقات علمي اخير در پايين آوردن فشارخون با اسيد چرب امگا 3 به دست آمده و بررسي هاي انجام شده نشان مي دهد كه كمبود اين چربي با افزايش فشار خون رابطه دارد.
امروزه ثابت شده كه انجام ورزش هاي سبك به همراه مصرف اسيد چرب امگا 3 به صورت يك برنامه دائمي و منظم مي تواند در كاهش فشار خون بالا و تنظيم آن بسيار مفيد باشد و اين كار براي هر گروه سني قابل اجراست.
در تحقيقات علمي فراوان كه بر روي تنگي نفس بزرگسالان انجام گرفته ، نتايج مثبتي از تأثيرات آن مشاهده شده است. بررسي بافت جدار ريه و مجاري تنفسي در بيماران مبتلا به آسم نشان داده كه اين افراد داراي عوامل التهاب زا در جدار ريه و مجاري تنفسي خود هستند كه همگي به علت افزايش اسيد چرب آراشيدونيك مربوط به خانواده اسيد چرب امگا 6 بوده است.
در نتايج آزمايش هايي كه بر روي 8960 مردي كه قبلاً سيگار مي كشيدند ولي در حال حاضر آن را ترك كرده بودند، ديده شد كه پس از ترك سيگار تعداد 667 نفر آنها مبتلا به برونشيت مزمن شده اند. هم چنين 185 نفر آن ها دچار آمفيزم ريوي و 197 نفر دچار صدمات مزمن و تنگي ريه ها شده بودند. متخصصان ريه در اروپا، در پي تحقيقات انجام شده پي بردند كه با اضافه كردن اسيد چرب امگا 3 در تغذيه بيماران مي توان تعداد امراض، راه هاي هوايي و تنفسي، شدت امراض، تعداد دفعات عود آن و يا تعداد مرگ و مير حاصل از آن را كاهش داد.
تغذيه سرشار از امگا 3 كمك فراواني به بهبود مشكلات تنفسي بيماران مي کند و از طرف ديگر باعث كاهش داروهاي مصرفي مي شود. محققان علم تغذيه به اثبات رسانده اند كه مصرف اسيد چرب به فرم ترانس باعث افزايش مشكلات تنفسي مثل آسم مي شود. به عبارت ديگر تغذيه نادرست و افزايش مصرف اسيدهاي چرب به فرم ترانس به همراه آلودگي هوا، عاملي مهم در جهت افزايش احتمال ابتلا به بيماري هاي مزمن تنفسي است.
همچنين محققان نشان داده اند كه مصرف اسيد چرب امگا 3 نه تنها بيماري هاي مزمن تنفسي را بهبود مي بخشد، بلكه در بيماران با تنگي نفس حاد و شديد كه در بخش هاي مراقبت ويژه ( ICU) بستري هستند نيز تأثير داشته است. نتايج اين تحقيقات و بررسي ها در مجله علمي آمريكايي به نامCritical Care Medicine در شماره نوامبر 1999 ميلادي به چاپ رسيده است. در اين تحقيق دانشمندان مشاهده كردند كه حتي پزشكان بخش مراقبت ويژه اورژانس توانسته اند با كمك اين اسيد چرب، زمان توقف بيماران را در زير دستگاه تنفس مصنوعي تا پنج روز كاهش دهند.
طبق آمار جهاني يك چهارم زنان بالاي پنجاه سال مبتلا به پوكي استخوان هستند. اين آمار در كشورما بسيار بالاتر است و متأسفانه خانم هاي ايراني از سن پايين تري مبتلا به پوكي استخوان مي شوند. پوكي استخوان نوعي اختلال حاصل از كاهش بافت استخواني محسوب مي شود. اگر تعادل بين ساخت و تجزيه بافت استخواني به هم بخورد، به مرور از تراكم بافت استخواني كاسته مي شود و اگر روند كمبود مزمن كلسيم و ويتامينD( به ويژه مصرف لبنيات ) ادامه داشته باشد، بايد از موادي مثل داروي كورتن، سيگار پرهيز كرد و به طور مرتب فعاليت ورزشي مناسب داشت.
محققان پي برده اند كه اسيد چرب امگا 3 در پيشگيري از پوكي استخوان نقش بسيار مهمي به عهده دارد. اگر مصرف دائمي و منظم اسيد چرب امگا 3 ادامه يابد، جذب كلسيم از روده ها بيشتر مي شود.
با مصرف ماهي علاوه بر افزايش جذب كلسيم، سلول هاي استخواني تحريك شده كلسيم را بهتر در خودشان رسوب مي دهند.
اين اسيد چرب علاوه بر پيشگيري، به عنوان درمان كمكي در كنار درمان با داروهاي شيميايي در مبتلايان به پوكي استخوان، بسيار موثر است .

يكي از خوشمزه ترين راهها براي افزودن مواد مغذي، طعم و تردي به غذا، افزودن گردو به آن است. گردو در ماههاي شهريور ومهربرداشت مي‌شود و در همه فصول سال وج ...

توت فرنگي، ميوه اي شبيه توت است ولي كمي درشت تر، رنگش قرمز و طعم آن ترش و مطبوع است. بوته اش كوتاه و داراي برگهايي درشت و ساقه هايي باريك و خزنده است ...

تهيه شير از دام حدود 6 هزار سال پيش به وسيله انسان شروع شد و از اين رو مي توان آن را يکي از قديمي ترين مواد غذايي جامعه بشري دانست. ضمن آن که موثرترين ...

ماهي ماهي ماده غذايي مفيدي است كه در مناطق شمالي و جنوبي كشورمان يعني مناطقي كه در كنار دريا واقع شده‌اند، جزو مواد اصلي و اساسي برنامه غذايي مردم اين ...

روغن کبد کوسه ماهي که با نام علمي Shark Liver Oil شناخته مي شود روغني است که از کبد (جگر) کوسه ماهي استخراج مي شود. از کبد برخي کوسه ماهيان مي توان بي ...

● روغن ماهي و بيماري افسردگي حاد افسردگي حاد يک بيماري شناخته شده و وخيم روحي است که مربوط به تکرار دفعات بروز افسردگي، جنون( تغييرات سريع رفتاري، تحر ...

تنها حل جدول نيست که به مغز شما کمک مي کند تا از عوارض سالخوردگي دور بمانيد؛ خوردن غذاي خوب و مناسب نيز در اين راستا کمک شاياني است. بعضي خوراکي ها به ...

در حديثي از امام علي(ع) آمده است که: «هرکس در دل خود، درخت علاقه به انواع غذاها را بکارد؛ ميوه انواع بيماري ها را از آن مي چيند.» اين گفته ايشان که حد ...

دانلود نسخه PDF - امگا 3