up
Search      menu
فنآوری اطلاعات :: مقاله امنيت شبكه PDF
QR code - امنيت شبكه

امنيت شبكه

امنيت شبكه: چالشها و راهكارها

. مقدمه
اينترنت يك شبكة عظيم اطلاع رساني و يك بانك وسيع اطلاعاتي است كه در آينده نزديك دسترسي به آن براي تك تك افراد ممكن خواهد شد. كارشناسان ارتباطات، بهره گيري از اين شبكه را يك ضرورت در عصر اطلاعات مي دانند.
اين شبكه كه از هزاران شبكه كوچكتر تشكيل شده، فارغ از مرزهاي جغرافيايي، سراسر جهان را به هم مرتبط ساخته است. طبق آخرين آمار بيش از شصت ميليون رايانه از تمام نقاط جهان در اين شبكة گسترده به يكديگر متصل شده اند كه اطلاعات بي شماري را در تمامي زمينه ها از هر سنخ و نوعي به اشتراك گذاشته اند. گفته مي شود نزديك به يك ميليارد صفحه اطلاعات با موضوعات گوناگون از سوي افراد حقيقي و حقوقي روي اين شبكه قرار داده شده است.
اين اطلاعات با سرعت تمام در بزرگراههاي اطلاعاتي بين كاربران رد و بدل مي شود و تقريباً هيچ گونه محدوديت و كنترلي بر وارد كردن يا دريافت كردن داده ها اعمال نمي شود.
حمايت از جريان آزاد اطلاعات، گسترش روزافزون فنآوري اطلاعات و بسترسازي براي اتصال به شبكه هاي اطلاع رساني شعار دولتهاست. اين در حالي است كه گستردگي و تنوع اطلاعات آلوده روي اينترنت، موجب بروز نگراني در بين كشورهاي مختلف شده است. انتشار تصاوير مستهجن، ايجاد پايگاههايي با مضامين پورنوگرافي و سايتهاي سوءاستفاده از كودكان و انواع قاچاق در كشورهاي پيشرفته صنعتي بخصوص در خاستگاه اين شبكة جهاني يعني آمريكا، كارشناسان اجتماعي را بشدت نگران كرده، به گونه اي كه هيأت حاكمه را مجبور به تصويب قوانيني مبني بر كنترل اين شبكه در سطح آمريكا نموده است. هشدار، جريمه و بازداشت براي برپاكنندگان پايگاههاي مخرب و فسادانگيز تدابيري است كه كشورهاي مختلف جهان براي مقابله با آثار سوء اينترنت اتخاذ كرده اند.
ترس و بيم از تخريب مباني اخلاقي و اجتماعي، ناشي از هجوم اطلاعات آلوده و مخرب از طريق اينترنت، واكنشي منطقي است، زيرا هر جامعه اي چارچوبهاي اطلاعاتي خاص خود را دارد و طبيعي است كه هر نوع اطلاعاتي كه اين حد و مرزها را بشكند مي تواند سلامت و امنيت جامعه را به خطر اندازد. علي الرغم وجود جنبه اي مثبت شبكه هاي جهاني، سوء استفاده از اين شبكه هاي رايانه اي توسط افراد بزهكار، امنيت ملي را در كشورهاي مختلف با خطر روبرو ساخته است. از اين رو بكارگيري فيلترها و فاير وال هاي مختلف براي پيشگيري از نفوذ داده هاي مخرب و مضر و گزينش اطلاعات سالم در اين شبكه ها رو به افزايش است. خوشبختانه با وجود هياهوي بسياري كه شبكة اينترنت را غيرقابل كنترل معرفي مي كند، فناوري لازم براي كنترل اين شبكه و انتخاب اطلاعات سالم روبه گسترش و تكامل است.
2. امنيت شبكه هاي اطلاعاتي و ارتباطي
2-1: اهميت امنيت شبكه
چنانچه به اهميت شبكه هاي اطلاعاتي (الكترونيكي) و نقش اساسي آن دريافت اجتماعي آينده پي برده باشيم، اهميت امنيت اين شبكه ها مشخص مي گردد. اگر امنيت شبكه برقرار نگردد، مزيتهاي فراوان آن نيز به خوبي حاصل نخواهد شد و پول و تجارت الكترونيك، خدمات به كاربران خاص، اطلاعات شخصي، اطلاعاتي عمومي و نشريات الكترونيك همه و همه در معرض دستكاري و سوءاستفاده هاي مادي و معنوي هستند. همچنين دستكاري اطلاعات- به عنوان زيربناي فكري ملت ها توسط گروههاي سازماندهي شده بين المللي، به نوعي مختل ساختن امنيت ملي و تهاجم عليه دولت ها و تهديدي ملي محسوب مي شود.
براي كشور ما كه بسياري از نرم افزارهاي پايه از قبيل سيستم عامل و نرم افزارهاي كاربردي و اينترنتي، از طريق واسطه ها و شركتهاي خارجي تهيه مي شود، بيم نفوذ از طريق راههاي مخفي وجود دارد. در آينده كه بانكها و بسياري از نهادها و دستگاههاي ديگر از طريق شبكة به فعاليت مي پردازند، جلوگيري از نفوذ عوامل مخرب در شبكه بصورت مسئله اي استراتژيك درخواهد آمد كه نپرداختن به آن باعث ايراد خساراتي خواهد شد كه بعضاً جبران ناپذير خواهد بود. چنانچه يك پيغام خاص، مثلاً از طرف شركت مايكروسافت، به كليه سايتهاي ايراني ارسال شود و سيستم عاملها در واكنش به اين پيغام سيستمها را خراب كنند و از كار بيندازند، چه ضررهاي هنگفتي به امنيت و اقتصاد مملكت وارد خواهد شد؟
نكته جالب اينكه بزرگترين شركت توليد نرم افزارهاي امنيت شبكه، شركت چك پوينت است كه شعبة اصلي آن در اسرائيل مي باشد. مسأله امنيت شبكة براي كشورها، مسأله اي استراتژيك است؛ بنابراين كشور ما نيز بايد به آخرين تكنولوژيهاي امنيت شبكه مجهز شود و از آنجايي كه اين تكنولوژيها به صورت محصولات نرم افزاري قابل خريداري نيستند، پس مي بايست محققين كشور اين مهم را بدست بگيرند و در آن فعاليت نمايند.
امروزه اينترنت آنقدر قابل دسترس شده كه هركس بدون توجه به محل زندگي، مليت، شغل و زمان ميتواند به آن راه يابد و از آن بهره ببرد. همين سهولت دسترسي آن را در معرض خطراتي چون گم شدن، ربوده شدن، مخدوش شدن يا سوءاستفاده از اطلاعات موجود در آن قرار مي دهد. اگر اطلاعات روي كاغذ چاپ شده بود و در قفسه اي از اتاقهاي محفوظ اداره مربوطه نگهداري مي شد، براي دسترسي به آنها افراد غيرمجاز مي بايست از حصارهاي مختلف عبور مي كردند، اما اكنون چند اشاره به كليدهاي رايانه اي براي اين منظور كافي است.
2-2: سابقه امنيت شبكه
اينترنت در سال 1969 بصورت شبكه هاي بنام آرپانت كه مربوط به وزارت دفاع آمريكا بود راه اندازي شد. هدف اين بود كه با استفاده از رايانه هاي متصل به هم، شرايطي ايجاد شود كه حتي اگر، بخشهاي عمده اي از سيستم اطلاعاتي به هر دليلي از كار بيفتد، كل شبكه بتواند به كار خود ادامه دهد، تا اين اطلاعات حفظ شود. از همان ابتدا، فكر ايجاد شبكه، براي جلوگيري از اثرات مخرب حملات اطلاعاتي بود.
در سال 1971 تعدادي از رايانه هاي دانشگاهها و مراكز دولتي به اين شبكه متصل شدند و محققين از اين طريق شروع به تبادل اطلاعات كردند.
با بروز رخدادهاي غيرمنتظره در اطلاعات، توجه به مسأله امنيت بيش از پيش اوج گرفت. در سال 1988، آرپانت براي اولين بار با يك حادثه امنيتي سراسري در شبكه، مواجه شد كه بعداً، «كرم موريس» نام گرفت. رابرت موريس كه يك دانشجو در نيويورك بود، برنامه هايي نوشت كه مي توانست به يك رايانه اي ديگر راه يابد و در آن تكثير شود و به همين ترتيب به رايانه هاي ديگر هم نفوذ كند و بصورت هندسي تكثير شود. آن زمان 88000 رايانه به اين شبكه وصل بود. اين برنامه سبب شد طي مدت كوتاهي ده درصد از رايانه هاي متصل به شبكه در آمريكا از كار بيفتد.
به دنبال اين حادثه، بنياد مقابله با حوادث امنيتي (IRST) شكل گرفت كه در هماهنگي فعاليتهاي مقابله با حملات ضد امنيتي، آموزش و تجهيز شبكه ها و روشهاي پيشگيرانه نقش مؤثري داشت. با رايج تر شدن و استفاده عام از اينترنت، مسأله امنيت خود را بهتر و بيشتر نشان داد. از جمله اين حوادث، اختلال در امنيت شبكه، WINK OILS WORM در سال 1989، Sniff packet در سال 1994 بود كه مورد اخير از طريق پست الكترونيك منتشر مي شد و باعث افشاي اطلاعات مربوط به اسامي شماره رمز كاربران مي شد. از آن زمان حملات امنيتي- اطلاعاتي به شبكه ها و شبكه جهاني روزبه روز افزايش يافته است.
گرچه اينترنت در ابتدا، با هدف آموزشي و تحقيقاتي گسترش يافت، امروزه كاربردهاي تجاري، پزشكي، ارتباطي و شخصي فراواني پيدا كرده است كه ضرورت افزايش ضريب اطمينان آن را بيش از پيش روشن نموده است.
3- جرائم رايانه اي و اينترنتي
ويژگي برجسته فناوري اطلاعات، تأثيري است كه بر تكامل فناوري ارتباطات راه دور گذاشته و خواهد گذاشت. ارتباطات كلاسيك همچون انتقال صداي انسان، جاي خود را، به مقادير وسيعي از داده ها، صوت، متن، موزيك، تصاوير ثابت و متحرك داده است. اين تبادل و تكامل نه تنها بين انسانها بلكه مابين انسانها و رايانه ها، و همچنين بين خود رايانه ها نيز وجود دارد. استفاده وسيع از پست الكترونيك، و دستيابي به اطلاعات از طريق وب سايتهاي متعدد در اينترنت نمونه هايي از اين پيشرفتها مي باشد كه جامعه را بطور پيچيده اي دگرگون ساخته اند.
سهولت در دسترسي و جستجوي اطلاعات موجود در سيستمهاي رايانه اي توأم با امكانات عملي نامحدود در مبادله و توزيع اطلاعات، بدون توجه به فواصل جغرافيايي، منجر به رشد سرسام آور مقدار اطلاعات موجود در آگاهي كه مي توان از آن بدست آورد، شده است.
اين اطلاعات موجب افزايش تغييرات اجتماعي و اقتصادي پيش بيني نشده گرديده است. اما پيشرفتهاي مذكور جنبة خطرناكي نيز دارد كه پيدايش انواع جرايم و همچنين بهره برداري از فناوري جديد در ارتكاب جرايم بخشي از آن به شمار مي رود. بعلاوه عواقب و پيامدهاي رفتار مجرمانه مي تواند خيلي بيشتر از قبل و دور از تصور باشد چون كه محدوديتهاي جغرافيايي يا مرزهاي ملي آن را محدود نمي كنند. فناوري جديد مفاهيم قانوني موجود را دچار چالشهايي ساخته است. اطلاعات و ارتباطات راه دور به راحت ترين وجه در جهان جريان پيدا كرده و مرزها ديگر موانعي بر سر اين جريان به شمار نمي روند. جنايتكاران غالباً در مكانهايي به غير از جاههايي كه آثار و نتايج اعمال آنها ظاهر مي شود، قرار دارند.
سوءاستفاده گسترده مجرمين، به ويژه گروههاي جنايتكار سازمان نيافته از فناوري اطلاعات سبب گشته است كه سياستگذاران جنايي اغلب كشورهاي جهان با استفاده از ابزارهاي سياست جنايي درصدد مقابله با آنها برآيند. تصويب كنوانسيون جرايم رايانه اي در اواخر سال 2001 و امضاي آن توسط 30 كشور پيشرفته، تصويب قوانين مبارزه با اين جرايم توسط قانون گذاران داخلي و تشكيل واحدهاي مبارزه با آن در سازمان پليس بيشتر كشورهاي پيشرفته و تجهيز آنها به جديدترين سخت افزارها و نرم افزارهاي كشف اين گونه جرايم و جذب و بكارگيري بهترين متخصصين در واحدهاي مذكور، بخشي از اقدامات مقابله اي را تشكيل مي دهد.
3-1: پيدايش جرايم رايانه اي
در مورد زمان دقيق پيدايش جرم رايانه اي نمي توان اظهارنظر قطعي كرد. اين جرم زائيده تكنولوژي اطلاعاتي و انفورماتيكي است، بنابراين بطور منظم بعد از گذشت مدت كوتاهي از شيوع و كاربرد تكنولوژي اطلاعات، باب سوءاستفاده نيز قابل طرح است. شيوع استعمال اين تكنولوژي و برابري كاربران آن حداقل در چند كشور مطرح جهان بصورت گسترده، امكان بررسي اولين مورد را دشوار مي سازد. در نهايت آن چه مبرهن است اينكه در جامعه آمريكا رويس موجب شد براي اولين بار اذهان متوجه سوءاستفاده هاي رايانه اي شود.
3-2: قضيه رويس:
آلدون رويس حسابدار يك شركت بود. چون به گمان وي، شركت حق او را پايمال كرده بود، بنابراين با تهيه برنامه اي، قسمتي از پولهاي شركت را اختلاس كرد. انگيزة رويس در اين كار انتقام گيري بود.
مكانيزم كار بدين گونه بود كه شركت محل كار وي يك عمده فروش ميوه و سبزي بود. محصولات متنوعي را از كشاورزان مي خريد و با استفاده از تجهيرات خود از قبيل كاميونها، انبار و بسته بندي و سرويس دهي به گروههاي فروشندگان، آنها را عرضه مي كرد. به دليل وضعيت خاص اين شغل، قيمتها در نوسان بود و ارزيابي امور تنها مي توانست از عهدة رايانه برآيد تا كنترل محاسبات اين شركت عظيم را عهده دار شود.
كليه امور حسابرسي و مميزي اسناد و مدارك و صورت حسابها به صورت اطلاعات مضبوط در نوارهاي الكترونيكي بود.
رويس در برنامه ها، دستورالعمل هاي اضافي را گنجانده بود و قيمت كالاها را با ظرافت خاصي تغيير مي داد. با تنظيم درآمد اجناس وي مبلغي را كاهش مي داد و مبالغ حاصله را به حسابهاي مخصوص واريز مي كرد. بعد در زمانهاي خاص چكي به نام يكي از هفده شركت جعلي و ساختگي خودش صادر و مقداري از مبالغ را برداشت مي كرد. بدين ترتيب وي توانست در مدت 6 سال بيش از يك ميليون دلار برداشت كند. اما او بر سر راه خودش مشكلي داشت و آن اين بود كه مكانيسمي براي توقف عملكرد سيستم نمي توانست بينديشد. بنابراين در نهايت خود را به مراجع قضايي معرفي و به جرم خود اعتراض كرد و به مدت ده سال به زندان محكوم شد. از اين جا بود كه مبحث جديدي به نام جرم رايانه اي ايجاد شد.
3-3: تعريف جرم رايانه اي
تاكنون تعريفهاي گوناگوني از جرم رايانه اي از سوي سازمانها، متخصصان و برخي قوانين ارائه شده كه وجود تفاوت در آنها بيانگر ابهامات موجود در ماهيت و تعريف اين جرائم است.
جرم رايانه اي يا جرم در فضاي مجازي (ساير جرايم) داراي دو معني و مفهوم است. در تعريف مضيق، جرم رايانه اي صرفاً عبارت از جرايمي است كه در فضاي سايبر رخ مي دهد. از اين نظر جرايمي مثل هرزه نگاري، افترا، آزار و اذيت سوءاستفاده از پست الكترونيك و ساير جرايمي كه در آنها رايانه به عنوان ابزار و وسيله ارتكاب جرم بكار گرفته مي شود، در زمرة جرم رايانه اي قرار نمي گيرند.
در تعريف موسع از جرم رايانه اي هر فعل و ترك فعلي كه در اينترنت يا از طريق آن يا با اينترنت يا از طريق اتصال به اينترنت، چه بطور مستقيم يا غيرمستقيم رخ مي دهد و قانون آن را ممنوع كرده و براي آن مجازات در نظر گرفته شده است جرم رايانه اي ناميده مي شود. براين اساس اينگونه جرايم را مي توان به سه دسته تقسيم نمود:
دسته اول: جرايمي هستند كه در آنها رايانه و تجهيزات جانبي آن موضوع جرم واقع مي شوند. مانند سرقت، تخريب و غيره
دسته دوم: جرايمي هستند كه در آنها رايانه به عنوان ابزار وسيله توسط مجرم براي ارتكاب جرم بكار گرفته مي شود.
دسته سوم: جرايمي هستند كه مي توان آنها را جرايم رايانه اي محض ناميد. اين نو ع از جرايم كاملاً با جرايم كلاسيك تفاوت دارند و در دنياي مجازي به وقوع مي پيوندند اما آثار آنها در دنياي واقعي ظاهر مي شود. مانند دسترسي غيرمجاز به سيستم هاي رايانه اي.

سال هاي اخير مسوولان در وزارتخانه هاي متفاوت از واژه هاي امنيت غذايي و ايمني غذا صحبت مي کنند و در سند چشم انداز توسعه نيز به اين مهم پرداخته شده است ...

آيا تا به حال در مورد امنيت کامپيوتر خود، وقتي Online هستيد فکر کرديد؟ آيا تاکنون به اهميت اطلاعاتتان و خطر دسترسي ديگران به اين اطلاعات توجه کرده ايد ...

در طي ده سال گذشته دنيا دستخوش تحولات فراواني در عرصه ارتباطات بوده است . اغلب سازمانها و موسسات ارائه دهنده كالا و خدمات كه در گذشته بسيار محدود و من ...

در طي ده سال گذشته دنيا دستخوش تحولات فراواني در عرصه ارتباطات بوده است . اغلب سازمانها و موسسات ارائه دهنده كالا و خدمات كه در گذشته بسيار محدود و من ...

۲ سال پيش وقتي ويندوز xp به بازار عرضه شد، بسياري از کاربران شيفته زرق و برق و محيط جذاب آن شدند که انصافا با محيط خشک و بي روح ۲۰۰۰ قابل مقايسه نبود. ...

هکرها، محققان و مشاوران امنيتي و نمايندگان شرکت هاي امنيتي بزرگ در کنفرانس کلاه سياه (بلک هت) گرد هم مي آيند تا مباحث تازه امنيت رايانه را بررسي کنند. ...

● مقدمه اينترنت به طور اساسي محيطي کاملا متفاوت را براي تجارت ارائه کرده است. اين پديده (اينترنت) بر ايجاد رابطه با مشتريان و حفظ آنها اثر متناقضي دار ...

به اتصال تعدادي کامپيوتر به يکديگر به منظور استفاده از منابع همديگر شبکه گفته مي شود به عبارت ديگر به هر وسيله که ما بتوانيم چند کامپيوتر را به يکديگر ...

دانلود نسخه PDF - امنيت شبكه