up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله امر به معروف PDF
QR code - امر به معروف

امر به معروف

خدامحوري در سايه امر به معروف

نهضت پرافتخار حسيني، منبع لايزال معارف الهي و معنوي است که در پرتو مصباح هدايت وجود مقدس سيد الشهداء عليه السلام و در ساية سفينة نجات حضرت، تشنگان حقيقت و پويندگان طريقت را به ساحل سعادت رهنمون است. نهضت امام حسين عليه السلام قضيه اي شخصي نيست و هيچ گاه در محدودة زمان و مکان خاصي محصور نمانده است، بلکه همانند ساير اولياي بزرگ الهي، جرياني تاريخي است که سنت الهي محسوب مي شود، از اين رو يقيناً داراي پيام است؛ زيرا سنت هاي الهي بر همگان و در همه عصر ها و نسل ها جاري است و محدود به زمان و مکان مخصوص و افرادي خاص، نيست. کلام خود آن حضرت به صراحت بيانگر فراگير بودن پيام نهضت عاشورا است؛ آنجا که مي فرمايد: مثلي لا يبايع مثله؛ کسي که مانند من فکر مي کند با کسي که مانند يزيد فکر مي کند، بيعت نمي کند . اين سخن حضرت نشان مي دهد که نهضت عاشورا، يک سنت الهي بوده است نه جريان شخصي؛ چراکه آن حضرت سخن از مثل خود و مثل يزيد دارد نه از شخص خود و شخص يزيد . بنابراين پيام نهضت حسيني فراگير بوده، محدود به زمان خاصي نيست، بلکه نسبت به گذشته، حال و آينده جريان دارد.
با توجه به فراگير بودن پيام نهضت حسيني، برآنيم تا در اين نوشتار به برخي از آموزه ها و پيام هاي اخلاقي_ تربيتي نهضت امام حسين (ع) اشاره کرده، از اين رهگذر طالبان حقيقت را بيش از پيش با مکتب حيات بخش و الهي آن حضرت، آشنا سازيم.
● دعوت به خدامحوري
جهان بيني الهي بر پاية خدامحوري بنا شده که بر اساس آن، جهان و هر آنچه در آن است، پرتويي از آن ذات بي همتاست و هيچ کس و هيچ چيز از دايرة قدرت مطلق الهي بيرون نبوده و نيست. هدف غايي تعليم و تربيت الهي نيز ايمان و تقرب به خدا، جلب رضايت الهي و حرکت در راه نيل به آن سرچشمه کمالات و خوبيها و نزديک شدن به آن مصدر فيض و در يک کلام خداگونه شدن است. بر همين مبنا، سرلوحة رسالت تمام پيامبران الهي فراخواني مردم به توحيد و پرستش خداي يگانه و دوري از طاغوت و مظاهر آن است، چراکه با پذيرش توحيد واقعي و نفي شرک، راه دستيابي به کلية فضايل و مکارم اخلاقي بر روي انسانها گشوده مي شود. در مکتب انبياي الهي اوج کمال و سعادت انسان، رسيدن به مقام عبوديت و بندگي خداست. خداوند در قرآن کريم، در خصوص هدف زيربنايي و بنيادين بعثت انبيا، چنين بيان فرموده است: و لَقَد بَعَثْنا في کلِّ أمَةٍ رَسولاً أنْ إعبدُوا اللهَ و اجْتَنِبوا الطاغوتَ؛همانا ما در ميان هر امتي پيامبري را برانگيختيم (تا مردم را پيام دهد) که فقط خدا را پرستش کنيد و از طاغوت دوري گزينيد (نحل: ۳۶). اميرالمؤمنين (ع) نيز درباره بعثت پيامبر اکرم (ص) چنين مي فرمايد: خدا پيامبر را برانگيخت تا بندگان او آنچه از خداشناسي نمي دانند فراگيرند و به پروردگاري او، پس از انکار و عناد، ايمان بياورند .
دعوت به سوي الله و نفي هر گونه شرک که نخستين پيام رسولان الهي بوده است، در آيات گوناگون قرآني تجلي پيدا کرده و قرآن کريم از نخستين پيام روشن همة انبياء الهي چنين سخن به ميان آورده است: يا قوم اعبدُوا الله ما لَکم مِنْ إلهٍ غيرُه؛ اي مردم خدا را پرستش کنيد که جز او معبودي براي شما نيست (اعراف: ۵۹). در حقيقت تاکيد انبيا روي مسئله توحيد و پرستش خداي يگانه، بدين خاطر بوده که اگر به راستي همة افراد جامعه جز الله را پرستش نکنند و در مقابل بتهاي ساختگي اعم از بتهاي بروني و دروني، خودخواهي ها، هوي و هوسها، شهوتها، پول و مقام و جاه و جلال سر تعظيم فرود نياورند، هيچ گونه نابساماني در جوامع انساني به وجود نخواهد آمد.
نهضت امام حسين (ع) نيز در راستاي اهداف انبياء الهي و به منظور احياي دين خدا بوده است، همان گونه که خود آن حضرت در وصيت نامة رسمي اش به محمد بن حنفيه، پس از آنکه انگيزه هايي چون هوي و هوس و کسب مقام را از قيام خود دور دانست، راز نهضت خود را ادامة راه رسول اکرم (ص)و اميرالمؤمنين علي (ع)
بيان داشتند: من تنها به انگيزة اصلاح در امت جدّم بپا خاستم، مي خواهم امر به معروف و نهي از منکر کنم و به روش جدّم و پدرم علي بن ابي طالب رفتار نمايم .
● در سخنان امام حسين (ع)
به طور مکرر از اصلاح امت و دو فريضة مهم امر به معروف و نهي از منکر به عنوان مهمترين انگيزه و هدف اين نهضت بزرگ ياد شده است. دو فريضه اي که قرآن، هلاکت و انقراض اقوام پيشين را به سبب فراموش کردن آن معرفي کرده است(هود: ۱۱۶). همچنين دربارة آن گروه از بني اسرائيل که مورد لعن پيامبراني چون حضرت داوود و عيسي (ع) قرار گرفتند، مي فرمايد: کانوا لا يَتَناهَوْنَ عنْ منکَرٍ فَعَلوه لَبِئْسَ ما کانوا يَفْعَلون؛ آنان از اعمال زشتي که انجام مي دادند يکديگر را نهي نمي کردند، چه بد کاري انجام مي دادند (مائده: ۷۹).
در آيه اي ديگر خداوند اجراي اين اصل را به صورت گسترده از ويژگي هاي امت اسلامي به عنوان امت برتر دانسته، مي فرمايد: کنتُم خَيرَ أمَةٍ اُخْرِجَت للنّاس تأمُرونَ بالمَعروفِ و تَنْهَوْنَ عنِ المُنْکَر و تُؤمِنونَ بالله؛ شما بهترين امتي بوديد که براي مردم پديد آمديد. (چه اينکه) امر به معروف مي کنيد و نهي از منکر و به خدا ايمان داريد (آل عمران: ۱۱۰). نکته جالب توجه در اين آيه اين است که امر به معروف و نهي از منکر را بر ايمان به خدا مقدم مي دارد تا بيانگر اين معنا باشد که بدون اين دو فريضه، ريشه هاي ايمان به خدا نيز در دلها سست مي شود و پايه هاي آن فرو مي ريزد و به تعبير ديگر ايمان به خدا بر آن دو فريضه استوار مي گردد. همان گونه که به فرموده امام باقر (ع) اصلاح همه امور جامعه بر آن دو استوار است: امر به معروف و نهي از منکر راه انبياست، دو فريضة بزرگ الهي است که بقية فرايض با آنها بر پا مي شوند...و در پرتو آن همه امور اصلاح مي گردد .
مطابق آية شريفة فوق، دعوت به خدا محوري، پرستش خدا و اطاعت از او که در سرلوحة برنامة انبياي الهي بوده، در ساية امر به معروف و نهي از منکر حاصل مي شود. از اين روست که امام حسين (ع) نيز که همانند پيامبران الهي هدفي جز دعوت مردم به پرستش خدا و احياي سنت رسول اکرم نداشت، امر به معروف و نهي از منکر را مهمترين انگيزة قيام خود جهت احياي دين خدا بيان مي فرمايد. حضرت در نامه اي به جمعي از بزرگان بصره، با اشاره به بدعتهاي موجود در جامعه، هدف خويش را از قيام بر ضد حکومت يزيد، احياي سنت ومبارزه با بدعت ها معرفي مي کند: من شما را به کتاب خدا و سنت پيامبرش فرا مي خوانم، چرا که (اين گروه) سنت پيامبر را از بين برده و بدعت (در دين) را احيا کردند. اگر سخنانم را بشنويد و فرمانم را اطاعت کنيد، شما را به راه راست هدايت مي کنم .
آن گاه که در مسير کربلا با فرزدق ملاقات مي کند، به روشني از بدعتها و خلاف کاري هاي حاکمان شام و قيام براي نصرت دين خدا سخن مي گويد: اي فرزدق! اينان گروهي اند که پيروي شيطان را پذيرفتند و اطاعت خداي رحمان را رها کردند و در زمين فساد را آشکار ساختند و حدود الهي را از بين بردند، باده ها نوشيدند و دارايي هاي فقيران و بيچارگان را ويژة خود ساختند و من از هر کس به ياري دين خدا و سربلندي آيينش و جهاد در راهش سزاوارترم، تا آيين خدا پيروز و برتر باشد . تعبيراتي با اين مضمون، در کلمات و خطابه هاي امام حسين (ع) بسيار ديده مي شود.
با توجه به مطالب فوق روشن مي شود که خدامحوري، امر به معروف و نهي از منکر و تلاش جهت احياي دين خدا و مبارزه با بدعت ها، از مهمترين پيامهاي تربيتي نهضت حسيني به شمار مي رود.

اينترنت ، امکان استفاده از سرويس ها و خدمات متعددي را در اختيار کاربران قرار مي دهد . ارسال و دريافت نامه الکترونيکي ( E-mail ) ، يکي از قديمي ترين و ...

● نبرد کادش نبرد کادش، يکي از بزرگترين نبردهاي دوران باستان، ميان «مواتالي دوّم» شاه هيتي و «رامسس دوّم» فرعون مصر، بر روي رود «ارونتوس» در شهر «کادش» ...

يك محقق ايراني در دانشگاه پنسيلوانيا به كمك يكي از همكارانش ، نشان داده است كه مي توان با استفاده از پرتوهاي پلاسمايي اجسام را نامريي كرد. ايده نامريي ...

گاهي از خود مي پرسيم چرا بايد نماز بخوانيم يا چرا روزه مي گيريم؛ خمس و زکات براي چه بايد داد و امثال اين سوالات. چرا خدا اين قبيل چيزها را واجب کرده؛ ...

بسم الله الرحمن الرحيم غلامرضا تختي غلامرضا تختي در روز پنجم شهريور ماه ۱۳٠۹در خانواده‌اي متوسط و مذهبي در محله‌ خاني آباد تهران به دنيا آمد. رجب خان ...

ديد کلي از دير باز گوهرهاي متنوعي در جهان طبيعت وجود داشته که در مسير تاريخ مورد توجه قرار گرفته است. تمدنهاي مختلف بر حسب نوع فرهنگي که دارند از آنها ...

روح امري مجرد است و شکل و قالب خاصي ندارد و به يک معنا بي شکلي، اصل در آن است. چنان که روح به سبب همين تجرد خويش، بيرون از دايره ذکوريت و انوثيت يعني ...

امسال، توفيقي عظيم شامل حال حقير شد. حضور در مراسم حج تمتع را تا تجربه نکرده باشي، نميداني که از چه سخن ميگويم؟ البته شايد تو بتواني اما حقيقتا من پيش ...

دانلود نسخه PDF - امر به معروف