up
Search      menu
اقلیم و هواشناسی :: مقاله النينو PDF
QR code - النينو

النينو

النينو و تاثيرات آن بر محيط زيست

بازارهاي جهاني از جمله بازار نفت و انرژي هرازگاهي تحت تأثير تغييرات اقليمي با بي ثباتي شديد روبرو مي شوند. مردم جهان به خاطر دارند که توفان مهيب کاترينا چگونه در نخستين سال هاي هزاره سوم ميلادي، سواحل جنوب شرقي ايالت متحده را در نورديد و ميلياردها دلار خسارت به بار آورد. آسيب هاي وارد آمده به بنادر نفتي، پالايشگاهها، خطوط لوله نفت و پست هاي برق چنان شديد بود که بلافاصله بازار و قيمت هاي جهاني را متلاطم کرد. اما با توسعه و پيشرفت داده هاي پژوهشگران و افزايش ضريب پيش بيني تغييرات اقليمي، انتظار مي رود خسارات رويدادهاي احتمالي آتي، کاهشي محسوس داشته باشد.
»زمين شناسي و محيط زيست« عنوان کتابي است به قلم برنارد پيپکين که در سال۲۰۰۱ در استراليا منتشر شده است.
النينو نوعي بهم ريختگي و آشفتگي در وضعيت آبهاي سرد طبيعي است که در امتداد سواحل غربي آمريکاي جنوبي و شمالي بوجود مي آيد. در سالهاي النينو سلولهاي پرفشار بطور طبيعي به سلولهاي کم فشار اتمسفري در اقيانوس آرام غربي تغيير مي يابند. زيرا اختلاف فشاري که بادهاي بين اقيانوس آرام شرقي و غربي را به حرکت در مي آورد کاهش مي يابد. به اين ترتيب، بادها متوقف مي شوند و يا حتي ممکن است جهت آنها عوض يا معکوس شود. يک برآمدگي از آبهاي گرم سطحي(به ارتفاع چند متر) که موج کلوين(Kelvin wave) ناميده مي شود، خيزاب هايي را از طرف شرق به سوي آمريکا منتقل کرده و آبهاي سرد منطقه را جابجا مي کند. اين پديده در ابتدا توسط ماهيگيران پروئيايي در کريسمس۱۸۹۲ مورد توجه قرار گرفت. از اين رو اين هجوم آب گرم را کورينته دل نينو(Corriente delnino) يعني»جريان بچه مسيح« ناميدند!
امروزه مشخص شده که وارونگي فشار اتمسفري در ناحيه اقيانوس آرام غربي موسوم به نوسان جنوبي، موجب حوادث النينو مي شود. اين همبستگي و ارتباط بين آب گرم را که به دنبال آن حادثه النينو روي مي دهد نوسان جنوبي- النينو(Elnino - southern oscillation) و به طور اختصاري اِنسو(ENSO) مي نامند. حوادث مهم النينوي سالهاي۱۹۷۳-۱۹۷۲ و۱۹۷۷-۱۹۷۶ و النينوي شديد سال۱۹۸۳-۱۹۸۲ آن را به صورت يک پديده جهاني ثبت کرد. از سال۱۹۹۱ تا۱۹۹۴ وضعيتي تقريباً پايدار در النينو ادامه داشت و سپس النينوي شديد ديگري در سال۱۹۹۸-۱۹۹۷ بوجود آمد. در سالهاي النينو بر اثر تغييرات همرفتي(وزش بادهاي گرم) اتمسفري، خشکسالي گسترده اي در آفريقا، استراليا، اندونزي و سيلاب هايي در کاليفرنيا، اکوادور، پرو و تاهيتي به وقوع پيوست و امواج سهمگين، سواحل شرقي و غربي ايالت متحده را فرسايش داد. در پي النينوي سال۹۷-۹۸، همچنين چندين زمين لغزه و جريان گل در کاليفرنيا، اروگوئه و واشينگتن گزارش شد. طبق نظر جيم ابراين(Jim O،brien) از مرکز مطالعات پيشگويي اقيانوس- اتمسفر(COAPS) در دانشگاه ايالتي فلوريدا، خبرهاي خوشايندي نيز مبني بر وقوع النينو وجود دارند که مي توان آنها را به اين صورت خلاصه کرد:
▪ فعاليت هوريکن هاي اقيانوس اطلس کاهش مي يابد.
▪ آتش سوزي در جنگل هاي آريزونا، تگزاس و نيومکزيکو کاهش مي يابد.
▪ تورنادوها(توفانهاي سهمگين) کاهش مي يابند.
▪ محصولات کشاورزي به ويژه مرکبات افزايش مي يابند.
▪ ماهيگيري در کاليفرنيا به دليل وجود آبهاي گرم رونق مي يابد.
قابل توجه است که هوريکن هاي هاوايي فقط در طول سالهاي النينو بوجود مي آيند. النينو مثال خوبي از عملکرد زمين به عنوان يک سيستم است که واکنش هاي متقابل بين اتمسفر- هيدروسفر و ليتوسفر را در ايجاد حوادث طبيعي نشان مي دهد. پديده ديگر اقيانوسي لانينا(Lanina) نام دارد که به خواهر النينو شهرت يافته و با حالتي متعادل ظاهر مي شود. لانينا حالتي از يک جريان آب سرد است، با وضعيتي کاملاً ويژه که البته براي سواحل غرب آمريکا عادي است. در هر حال، لانينا با خشکسالي در ارتباط است و بطور متناوب فعاليت هوريکن ها را افزايش مي دهد، اگر چه اين مطلب هنوز به روش علمي ثابت نشده است.
● پيشگوهاي هوريکن
هوريکن ها نمادي از آب و هواي جانفرساي استوايي به شمار مي روند. آنها به طور دوره اي هر چند سال يکبار بوجود مي آيند. طبق نظر ويليام گري(William Gray) هواشناس دانشگاه ايالتي»کلرادو«، پيشگوهاي واقعي مي توانند مسائل و مشکلات دوره هوريکن را پيش بيني کنند. گري درسال۱۹۸۴، با توجه به نظر پيشگوها احتمالاتي را عنوان و منتشر کرد که از جمله پيش بيني هاي صحيح او، رويدادهاي مربوط به سال۱۹۹۵ بود.
در اين سال، کانون هوريکن اقيانوس اطلس شرقي۱۹ توفان استوايي را پمپ کرد که از اين شمار،۱۱ توفان جزو هوريکن ها بودند.۵ هوريکن بزرگ و قوي نيز بيش از۱۸۵ کيلومتر در ساعت سرعت داشتند. در اين مورد، گري يک دوره سخت و شديد با۹ هوريکن را پيشگويي کرده بود.
هواشناسان مرکز بين المللي هوريکن در فلوريدا(Cord Gables) برخي پيش بيني هاي جالب و موفق را از طريق مدلهاي کامپيوتري تهيه کرده اند. پيشگوها با تأکيد برروش هاي گري، اطلاعات زيادي را با زحمت جمع آوري کردند که در زير به برخي از آنها اشاره مي شود.
▪ بادهاي تروپوسفري بالاتر از ارتفاع۱۲هزارمتر(۴هزار فوت):
بادهاي تروپوسفري که در مقابل چرخه هوريکن با شدت زياد عمل مي کنند بطور عمودي گسترش مي يابند و اين براي ايجاد بادهاي قوي و گرفتن قدرت هوريکن لازم است. بالن هاي هواشناسي با پرواز روزانه برفراز درياي کاراييب، براي اندازه گيري شدت باد در ارتفاعات استفاده مي شوند. زماني که شدت باد کم است- مانند آنچه که در سال۱۹۹۵ وجود داشت- هوريکن ها ممکن است بيشتر توسعه يابند.
▪ آب و هواي غرب آفريقا:
در سال هاي خشک، بادهاي غربي در ارتفاع۱۲هزار متري بالاي اقيانوس اطلس در استوا گسترده مي شوند که اين امر، قدرت باد را افزايش داده و از توسعه قدرت هوريکن مي کاهد. در طول سالهاي مرطوب که بادها از شرق و از ارتفاع۱۲هزار متري مي وزند غالباً قدرت باد کاهش يافته و در نتيجه توفانهاي شديد هوريکن زيادتر مي شوند.
النينو:
آبهاي بخش استوايي اقيانوس آرام گرم مي شوند و بادهاي غربي را رواج مي دهند که در حوضه هاي کاراييب و اقيانوس اطلس مي وزند. جايي که بادها در سطوح پايين تر از شرق مي وزند، شدت باد افزايش يافته و موجب از بين رفتن قدرت هوريکن مي شود. بين سالهاي۱۹۹۱ و۱۹۹۴ به علت کم شدن هوريکن ها، النينو دوباره تکرار شد و در سال۱۹۹۵ و۱۹۹۹ با سرد شدن بخش استوايي حوضه اقيانوس آرام النينوها به لانينا تغيير يافتند که در اين حالت فعاليت هوريکن ها بسيار افزايش يافت.
▪ فشار اتمسفري:
فشار اتمسفري پايين(کم فشارها) در اقيانوس اطلس و درياي کاراييب که نواحي آبهاي گرم را مشخص مي کند هوريکن ها را تحريک و همگرايي توده هاي هوا را افزايش مي دهد. اين امر موجب افزايش ارتفاع ابرهاي مرطوب مي شود.
بيشتر رويدادهاي مربوط به يک هوريکن قابل پيش بيني است. اين پيش بيني موقعي انجام مي شود که هوريکن از خشکي دور باشد. اين اطلاعات را ساکنان مناطق ساحلي بيش از همه احتياج دارند اما متأسفانه آن را در اختيار ندارند. تاکنون تعداد کمي از پيش بيني هاي کامپيوتري موفقيت آميز بوده است. با وجود اين هنوز بررسي ها و مطالعات زيادي بايستي انجام شود تا با وجود دور بودن از خشکي بتوان از قبل آنرا بطور کامل پيش بيني کرد.

● رويداد ال نينو نوسان جنوبي يكي از مهمترين و شاخص ترين رويداد هايي است كه منجر به ظهور نا بهنجاري هاي بزرگ آب و هوايي در بسياري از نقاط جهان مي شود . ...

رويداد ال نينو نوسان جنوبي يكي از مهمترين و شاخص ترين رويداد هايي است كه منجر به ظهور نا بهنجاري هاي بزرگ آب و هوايي در بسياري از نقاط جهان مي شود . ...

دانلود نسخه PDF - النينو