up
Search      menu
سایر :: مقاله الماس PDF
QR code - الماس

الماس

الماس، سنگي به درخشندگي گوهر

گوهرها از نظر ارزش اقتصادي به دو دسته قيمتي و نيمه قيمتي تقسيم مي شوند، الماس، ياقوت، زمرد وسفاير آبي، گوهر هاي قيمتي به حساب مي آيند و بقيه كانيها و مواد ارگانيك و گوهرهاي مصنوعي به گروه نيمه قيمتي ها تعلق دارند.
البته وجود پديده ها در گوهرهاي نيمه قيمتي ممكن است باعث افزايش غيرعادي قيمت گوهر شود.
در شماره هاي قبل راجع به خصوصيت هاي برخي از كاني هاي قيمتي مطالبي را عنوان كرديم و به الماس نيز به عنوان نگين اين سنگ هاي گرانبها از نظر تاريخچه، خصوصيات متافيزيكي و شرايط نگهداري آن پرداختيم. اينك در اين شماره مجددا الماس را از منظري ديگر مورد بررسي قرار مي دهيم و با نگاهي به معادن موجود الماس در دنيا، به بررسي درجه بندي الماس و مباحث تخصصي از ديدگاه گوهرشناسي آن مي پردازيم.
نام الماس، Diamond، از ريشه كلمه يوناني adamas به معني غير قابل شكستن است. سختي الماس، با كانيهاي ديگر قابل قياس نيست و تقريبا ۱۴۰ برابر كروندوم است كه از نظر سختي درجه بعد از الماس قرار دارد. جنس آن از كربن با خلوص ۹۸ ۹۹ تا ۹۵ ۹۹ درصد است.
خلوص الماس صنعتي كمتر از ۹۰ درصد است. وزن مخصوص آن ۵۳ ۳ تا ۵۰ ۳ است. در اثر ضربه در جهت كريستالي مناسب، به دو قطعه با سطوح كاملا صاف تقسيم مي شود. بنابراين هنگام تراش يا ساخت جواهر بايد به اين نكته توجه داشت. سيستم كريستالي الماس، مكعبي است و كيفيت هاي بسيار خوب الماس، عمدتا فرم هشت وجهي دارند. الماس ممكن است كاملا شفاف باشد يا آنقدر كدر كه هيچ نوري از آن عبور نكند. ضريب شكست الماس ۴۱۹ ۲ – ۴۱۷ ۲ است كه جزء بالاترين ضريب شكستهاست. مقاومت بسيار بالا در برابر مواد شيميايي دارد. در اثر تابش اشعه ماوراء بنفش در محيط تاريك، عموما فلورسنسي آبي، گاهي زرد و بندرت سبز نشان مي دهد.
وجود مقدار بسيار جزئي نيتروژن و يا بور در الماس، باعث ايجاد رنگ هاي مختلف مي شود. الماس اغلب بي رنگ و زرد يا قهوه اي بسيار كمرنگ است ولي به رنگ هاي صورتي، سبز، قرمز، آبي، زرد و قهوه اي پررنگ نيز وجود دارد. الماس، هادي بسيار خوب حرارت است ونوع آبي رنگ آن قابليت هدايت الكتريكي بالا دارد.
●تاريخچه الماس
بنابر روايت تاريخ، قديمي ترين معدن هاي الماس در هند كشف شده اند و قدمت آنها به چهار هزارسال پيش از ميلاد مسيح مي رسد. اين معدن ها از نوع رودخانه اي بودند و الماسهايي با كيفيت مرغوب داشتند. از آن زمان الماس را مظهر قدرت و جاودانگي مي دانستند و ارزش خاصي براي آن قائل بودند، به همين خاطر سرگذشت بسياري از الماسهاي قديمي و منحصر به فرد كشف شده، پر از جنگ و خيانت و خونريزي است. تعداد زيادي از الماسهاي معروف دنيا از معدن هاي هند كشف شده اند. امروزه استخراج الماس در هند بسيار كاهش يافته و اين كشور توجه خود را به ساخت جواهر معطوف كرده و يكي از مراكز صاحب نام دنياست.
بعد از هند، جويندگان طلا در برزيل، هنگام شستن سنگريزه هاي رودخانه براي يافتن طلا، الماس كشف كردند. معادن برزيل هم رودخانه اي بود. سالها بعد معدن رودخانه اي ديگري نيز در برزيل كشف شد كه الماس هاي آن سياه و با كيفيت پائين بودند و بيشتر در صنعت به عنوان ساينده استفاده مي شوند.
همزمان با كم شدن الماس معادن برزيل، ذخاير بسيار غني الماس در افريقاي جنوبي كشف شد. اين معادن نيز از نوع رودخانه اي بودند. قابل ذكر است كه بزرگترين الماس تاريخ به وزن ۳۱۰۵ قيراط و به نام كولينان از اين معادن كشف شده است. در كشورهاي افريقايي مانند ناميبيا، آنگولا، كنگو و زئير نيز معدن هاي ثانويه ( رودخانه اي يا دريا) كشف شد كه غني از الماسهايي با كيفيت بسيار خوب بودند. معدن كيمبرلي در افريقاي جنوبي نخستين معدن كشف شده از نوع اوليه است كه گودال حفر شده معدن به قطر ۴۶۰ متر و عمق ۱۰۷۰ متر بزرگترين گودالي است كه بدون استفاده از تجهيزات، توسط انسان، حفر شده است.
●انواع معادن الماس
الماس در اعماق زمين شكل گرفته و به وسيله سنگ هاي آتشفشاني به نام كيمبرلايت و لمپورايت به سطح مي رسد، البته در بسياري از اين سنگ هاي آتشفشاني الماس وجود ندارد يا بهره برداري از آنها مقرون به صرفه و اقتصادي نيست. اگر الماس درون اين سنگها و در محل اوليه به سطح رسيدن يافت شود به اين نوع معادن primary يا اوليه مي گويند، گاهي اوقات فشارهاي محيطي و هوازدگي باعث شكسته شدن سطح كيمبرلايت و لمپورايت مي شوند، سپس الماسهاي موجود به وسيله جريان آب شسته و وارد جريان رودخانه مي شوند و در محل هاي خاصي از كناره رودخانه ها انباشته مي شوند يا با جريان آب به دريا مي رسند. به اين نوع معادن ثانويه مي گويند. كيفيت ۹۵ درصد الماسهاي اين معدن ها مرغوب است . در حاليكه كيفيت كمتر از ۵۰ درصد الماس هاي استحصال شده از معدن هاي اوليه مرغوب است.
●درجه بندي الماس
الماس تنها گوهري است كه فاكتورهاي مؤثردر درجه بندي آن را به طور مجزا و با توجه به جزئيات آن فاكتور، ارزش گذاري مي كنند و تغيير جزئي در هر كدام از اين فاكتورها مي تواند تأثير عمده اي برارزش الماس داشته باشد. براي درجه بندي الماس تراش خورده چهارفاكتور رنگ (color)، پاكي(clarity)، تراش(cut) و وزن ( carat weight ) بررسي مي شوند كه اصطلاحا به اين مجموعه ۴c&#۰۳۹;s مي گويند.
رنگ الماس با استفاده از حروف الفباي انگليسي از Dتا Z درجه بندي مي شود. درجه D تا F براي الماس هاي كاملا آبي رنگ، ازGتا J براي آنهايي كه نزديك بي رنگ هستند، ازK تا M براي الماسهايي كه ته رنگ زرد دارند و از N تا Z براي زرد خيلي روشن و زرد روشن در نظر گرفته شده است. رنگ هرالماس با الماسهايي كه درجه رنگ آنها از قبل مشخص شده است، مقايسه و تعيين مي شود. البته فقط الماسهاي بي رنگ يا زرد و قهوه اي كم رنگ با اين روش درجه بندي مي شوند. ارزش گذاري رنگ هاي آبي، سبز، صورتي، قرمز، قهوه اي پررنگ و زرد پررنگ با توجه به غلظت رنگ آنها انجام مي شود.
درجه بندي پاكي با توجه به ميزان ناخالصيهاي داخلي و مشكلات سطحي صورت مي گيرد. براي درجه بندي پاكي از ميكروسكوپ يا ذره بين، با بزرگنمايي ۱۰ برابر استفاده مي شود با توجه به تعداد، اندازه، محل تضاد رنگ و نوع ناخالصي ها، درجات مختلف پاكي تعريف مي شوند. بهترين كيفيت پاكي الماس، بدون ناخالصي (Flawless) و پائين ترين درجه الماس هايي با ناخالصي زياد (Imperfect)هستند كه از ميزان شفافيت و دوام آنها كاسته شده است و ناخالصي ها با چشم غير مسلح ديده مي شوند.
براي درجه بندي تراش گوهر تراش خورده، نسبت ابعاد فيزيكي و زواياي مختلف آن بررسي مي شود. دقت در رعايت نسبت ها و زواياي در نظر گرفته شده براي تراش استاندارد باعث درخشش و زيبايي الماس مي شود چون نسبت ها و زوايا طوري طراحي شده اند كه مانند منشور نور را تجزيه كرده و مانند آينه منعكس كنند. در نتيجه دقت در تراش بر قيمت گوهر تأثير مثبت دارد.
آخرين فاكتور مؤثر بر ارزش الماس وزن آن است. كريستالهاي الماس با وزن بالا، كمياب هستند در نتيجه با بالا رفتن وزن ، قيمت آن نيز افزايش مي يابد. رابطه وزن و قيمت خطي نيست يعني اگر همه فاكتورهاي ديگر ثابت باشند و فقط وزن دو برابر شوند، ممكن است قيمت چند برابر افزايش يابد.
با توجه به فاكتورهاي تعريف شده، جدولهايي براي تعيين قيمت الماس طراحي شده است كه به عنوان قيمت جهاني استاندارد، دراختيار فروشندگان قرار مي گيرد و هر فروشنده با توجه به بازاري كه در آن، كار مي كند و با در نظر گرفتن قيمت هاي استاندارد شده، الماسهاي خود را معامله مي كند.متأسفانه به دليل قيمت گران الماس مواد مصنوعي و طبيعي زيادي، صرفا به خاطر تشابه ظاهري به عنوان الماس عرضه مي شوند. اين مواد عبارتند از : استرانتيوم تيتانيت، روتايل مصنوعي، كيربيك زيركنيا، Y.A.G،G.G.G اسپينل، كروندم مصنوعي و الماس مصنوعي ... كه مي توان به كمك خصوصيات نوري و فيزيكي ناخالصي هاي متفاوت، الماس را از آنها تفكيك كرد.
الماس را مي توان در آزمايشگاه نيز توليد كرده براي توليدالماس بطور مصنوعي، كربن را در معرض فشار و حرارت خيلي بالا قرار مي دهند و در واقع شرايطي مشابه محيط طبيعي رشد كريستال ايجاد مي كنند. كيفيت پاكي و رنگ الماس نيز با استفاده از روشهاي مختلف بهسازي قابل ارتقاء است. استفاده از مواد پركننده براي پركردن تركها و استفاده از ليزر براي از بين بردن بعضي از ناپاكيها به بهتر شدن درجه پاكي كمك مي كند به كمك مواد راديواكتيو با روشهاي مختلف الماس را بي رنگ مي كنند يا الماسهايي با رنگ هاي فانتزي توليد مي كنند. گوهرهاي بهسازي شده و مصنوعي از راههاي مختلف قابل شناسايي هستند كه پرداختن به آنها از حوصله اين بحث خارج است. تعدادي از بزرگترين الماسهاي كشف شده از معادن دنيا عبارتند از : كولينان (۳۱۰۶ قيراط)، ستاره سييرالئون(۹ ۹۶۸ قيراط)، بي همتا ( ۸۹۰ قيراط)، مغول بزرگ (۵ ۷۸۷ قيراط )
بعضي از الماسهاي معروف تراشيده شده دنيا عبارتند از كولينان I يا ستاره آفريقا به وزن ۲۰ ۵۳۰ قيراط كه با ۱۰۴ الماس ديگر از الماس ۳۱۰۶ قيراطي كولينان تراشيده شده است. الماس درسدن به وزن ۴۱ قيراط و رنگ سبز بسيار زيبا، الماس هوپ به وزن ۵۲ ۴۵ قيراط و آبي پررنگ، الماس تيفاني به وزن ۵۱ ۱۲۸ قيراط و رنگ زرد پررنگ و الماس فلوريفتين به وزن ۲۷ ۱۳۷ قيراط ورنگ زرد.

الماس نام خود را از خاصيت سختي بالاي آن و از كلمه يوناني (adamas) به معني غير قابل تسخير (unconquerable) گرفته است هيچ چيز از نظر سختي نمي تواند با ال ...

مقدمه شايد به زودى تصور متداول درباره الماسها به کلى دگرگون شود. الماسهايى که بخاطر زيبايى ، کمياب بودن و زمان طولانى توليدشان ارزش فوق العاده‌اى داشت ...

الماس از کربن خالص تشکيل شده و سيستم تبلور آن کوبيک است. وزن مخصوص الماس 3.5 ضريب شکست آن 2.42 و سختي آن در مقياس موس ، مساوي 10 است. الماس به رنگهاي ...

الماس هاي معروف جهان بدلايل مختلف معروف شده اند برخي به خاطر اندازه ، برخي ديگر به خاطر زيبايي و رنگ ولي علت اصلي شايد گذشته يا تاريخي باشد که آن الما ...

نام الماس از کلمه يوناني آداماس (Adamas) به معني تسخير ناپذير گرفته شده است و به دليل سختي فوق العاده و بي نظير اين کاني است که به آن ويژگي (البته ظاه ...

شناخت گوهرها و روش استحصال، پي جويي و استخراج آنهابه علت ارزش و زيبايي و كميابي و خصوصيات ارزشمند ديگر، از دير باز مورد توجه انسان بوده است. كشور عزيز ...

جواهرات از ابتدا براي زينت ساخته شده بودند و در بسياري از مواقع هم ثروتي بودند براي خانواده ها. مساله اقتصادي جواهرات در سيطره کلام ما نيست. اما براي ...

دانلود نسخه PDF - الماس