up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله اعتياد PDF
QR code - اعتياد

اعتياد

اعتياد و روشهاي پيشگيري از سوء مصرف مواد

حال حاضر مسئله اعتياد به مواد مخدر و محرک در مقابل گروهي از استانها قرار گرفته است که بعلت عدم تامين اقتصادي و اجتماعي ، فشارهاي رواني و خانوادگي... براي فرار از حقايق تلخ زندگي به آن پناه مي برند.
اعتياد به مواد مخدر امروزه بصورت يک بلاي اجتماعي است. بطوريکه ضايعات مادي و معنوي آن کمتر از جنگهاي بين المللي نيست. شروع اعتياد در سطح جهان بصورتي است که هر روزه به آن افزوده مي شود. اعتياد بلايي است که در همه اقشار جامکعه اعم از تحصيلکرده ، ورزشکاران ، فقير و ثروتمند نفوذ کرده است ولي قربانيان اصلي آن جوانان و افراد کم تجربه مي باشند.
با توجه به اينکه طبق اعلام دفتر مبازه با جرم و جنايت و مقابله با عرضه مواد سازمان ملل UNODC شعار سال ۲۰۱۰ را تحت عنوان به سلامتي بينديشيد نه به مواد مخدر ، هدف اصلي برنامه ها را در اين سال اطلاع رساني عمومي ، به ويژه در خصوص عوارض اعتياد بر جوانان و اثرات زيانبار اين مواد بر سلامتي آنها قرار داده است. بر آن شديم که به بهانه روز جهاني مبارزه با مواد مخدر به بررسي علل گرايش جوانان بسوي مصرف مواد مخدر و محرک بپردازيم .
● علل خانوادگي گرايش به اعتياد
ارزش و اهميت خانواده در حفظ سلامت رواني و اجتماعي بر هيچکس پوشيده نيست. خانواده سالم بستر مناسبي براي رشد و شکوفايي و بالندگي اعضاي خود فراهم مي کند و در حفظ و ارتقاء سلامت جسمي و رواني تاثير فراوان و غيرقابل انکاري دارد. خانواده ناسالم مي تواند زمينه را براي ايجاد اختلال در ابعاد جسمي رواني و اجتماعي فراهم نموده و افراد را به سمت اعتياد و بزهکاري سوق دهد. وجود عوامل زير در خانواده مي تواند زمينه را براي گرايش نوجوانان و جوانان به اعتياد فراهم نمايد.
۱) حضور فرد يا افراد معتاد در خانواده
۲) ايجاد جو نا امني و نگراني دائمي در خانواده (جر و بحث و نزاع دائمي و يا تهديد به طلاق)
۳) پرخاشگري کلامي و بدني و اعمال خشونت (تحقير، تمسخر، تهديد، توهين و آزارهاي جسمي يا جنسي)
۴) عدم توجه به نيازهاي رواني افراد خانواده به ويژه نوجوانان و عدم تحمل مخالفت از جانب آن ها
۵) عدم نظارت بر رفتارهاي فرزندان و يا نظارت افراطي و توام با بدگماني و تهمت زدن
بديهي است هرگونه تلاش در جهت حذف عوامل و دستيابي به سلامت در روابط خانوادگي گاهي موثر در پيشگيري از اعتياد محسوب مي شود.
● علل اجتماعي گرايش به اعتياد
علل اجتماعي تاثير فراواني در گرايش افراد به اعتياد و يا دوري جستن از مواد روانگردان دادند. مهم ترين علل اجتماعي گرايش به اعتياد عبارتند از
۱) بيکاري و محروميت اجتماعي: پديده بيکاري و فقر و محروميت ناشي از آن زمينه را براي گرايش به خريد و فروش و مصرف مواد روانگردان و ساير اعمال بزهکارانه و مجرمانه فراهم مي کند.
۲) معاشرت با افراد معتاد: معاشرت با معتادان و زندگي در مناطق آلوده، موجب آشنايي افراد به ويژه نوجوانان و جوانان با مواد، چگونگي مصرف آن و لذت ناشي از آن مي شود. بسياري از افراد معتاد با ايجاد وسوسه در ذهن ديگران موجب گسترش اعتياد مي شوند. اين پديده به ويژه در بين نوجوانان و جوانان رواج بيشتري دارد. هنگامي که يک نوجوان سالم وارد يک گروه آلوده به اعتياد مي شود اعضاي گروه با تشويق وي به مصرف مواد و تحقير و تمسخر او در صورت عدم مصرف، زمينه را براي اعتياد عضو جديد فراهم مي کنند.
۳) کمبود امکانات تفريحي و ورزشي
نوجوانان و جوانان به دليل برخورداري از هيجان خواهي بالا و ميل به تنوع و کسب تجارب تازه، بيش از ساير گروه هاي سني به امکانات تفريحي و ورزشي و گذران اوقات فراغت نياز دارند. کمبود امکانات مذکور مي تواند زمينه را براي گرايش به مصرف مواد فراهم کند.
۴) فقدان آموزش کافي و ضعف اطلاع رساني
نهادهاي آموزشي و رسانه هاي جمعي مسئوليت سنگيني در پيشگيري از گرايش به مصرف مواد از طريق افزايش آگاهي و مقابله با باورهاي نادرست بر عهده دارند. عدم توجه به مسئوليت مذکور و فقدان آموزش هاي لازم يا نمايش دادن الگوهاي نادرست رفتاري در گرايش به مواد تاثير چشمگيري دارد.
● پيشگيري از اعتياد
▪ پيشگيري از اعتياد در دوران نوجواني
دوران نوجواني با مسائل و مشکلات متعددي همراه است که شناسايي دقيق آن ها گاهي موثر در پيشگيري از اعتياد و بزهکاري محسوب مي شود.
▪ بحران بلوغ
نوجواني تقريباً همزمان با بلوغ جنسي است. بنابراين تغييرات جسمي و رواني ناشي از بلوغ جنسي را مي توان يکي از مهم ترين عوامل تاثير گذار بر تفکر و رفتارهاي نوجوانان در نظر گرفت.
تغييرات مذکور به حدي ناگهاني و غير منتظره اند که ممکن است موجب نگراني و آشفتگي نوجوان شده و زمينه را براي بروز رفتارهاي انحرافي، بزهکارانه و حتي اعتياد فراهم نمايند.
به منظور ايجاد آرامش در نوجوانان و پيشگيري از بروز رفتارهاي فوق الذکر لازم است که والدين قبل از رسيدن نوجوان به بلوغ جنسي، در ارتباط با پديده بلوغ و تغييرات جسمي و رواني ناشي از آن با فرزندان خود گفتگو نموده و زمينه را براي پذيرش اين مرحله و گذر از آن فراهم نمايند. همچنين نظارت والدين بر اعمال و رفتار نوجوان و بويژه شناخت دوستان و همکلاسي هاي وي لازم و ضروري است.
▪ بحران هويت
بحران هويت مهم ترين عامل نگراني و آشفتگي نوجوان در دوران نوجواني و اوايل جواني است. نوجوان با تمام وجود مي خواهد بداند که کيست و که خواهد شد چه طريقي را بايد در زندگي در پيش گيرد، و توانمندي ها و استعدادهاي او در چه زمينه هايي است. نوجوان در پي يافتن پاسخ اين سئوالات با گروه هاي مختلفي همانندسازي مي کند و به جستجو در عالم بيرون و درون خويش مي پردازد.
در واقع هويت يابي و شناخت خود فرايندي مادام العمر است اما نقطه اوج اين فرايند و بيشترين فشارها و بحران هاي ناشي از آن در دوران نوجواني تجربه مي شود.
پرهيز از ارائه هويت تحميلي و اجباري از سوي والدين يا اطرافيان و استفاده از خدمات مشاوره اي توسط افراد کاردان و خبره مي تواند در کاهش تاثيرات ناخوشايند ناشي از بحران هويت موثر باشد و نوجوان را به سوي شناخت توانمندي ها و ويژگي هاي خود و پايبندي به هويتي مستقل و قابل انعطاف سوق دهد.
● گرايش به استقلال از والدين و پيوستن به گروه همسالان
يکي از ويژگي هاي دوران نوجواني، گرايش به استقلال از والدين در ابعاد گوناگون است. نوجوان در عرصه فکر و عمل به دنبال عقايد و شيوه هاي جديد و اجتناب از اطاعت محض و تقليد کودکانه از والدين است.
اين گرايش به استقلال و عدم تقليد از والدين در زمينه هاي گوناگون با شدت و ضعف همراه است.
نتايج پژوهش هاي مختلف نشان دهنده اين نکته است که نوجوانان در زمينه انتخاب رشته تحصيلي و انتخاب شغل تا حدود زيادي تحت تاثير والدين قرار دارند اما در زمينه نوع پوشش، زبان محاوره اي، سرگرمي ها و انتخاب سبک موسيقي بيشتر از همسالان خود تبعيت مي کنند.
از آنجايي که استقلال خواهي در دوران نوجواني امري طبيعي و حتي لازم و ضروري است، بسياري از اختلافات بين نوجوان و والدين را بايد پديده اي عادي تلقي نمود و در بسياري موارد نيازي به مراجعه به متخصصين بهداشت رواني ( روانشناس و روانپزشک) وجود ندارد. اما اگر اختلافات مذکور منجر به رفتارهاي پرخاشگرانه مکرر بويژه پرخاشگري بدني و يا رفتارهاي خود تخريبي (مانند مصرف مواد، فرار از منزل، ترک تحصيل و يا ارتکاب جرم) شود، مراجعه به متخصصين مذکور قوياً توصيه مي گردد.
اگر والدين و مربيان و معلمان، نقطه نظرات خود را همراه با استدلال هاي منطقي با نوجوان در ميان بگذارند و درباره انتظارات و خواسته هاي خود توضيحات قانع کننده اي ارائه کنند و در عين حال روابطي صميمانه و حمايت کننده داشته باشند، نوجوانان نيز استقلال مورد نياز خود را با سهولت بيشتر و مشکلات کمتري بدست خواهند آورد. هرگونه سخت گيري و يا سهل گيري بيش از حد، بي توجهي به نوجوانان و يا رفتارهاي پرخاشگرانه مي تواند نتايج مصيبت باري همچون گرايش به اعتياد، رفتارهاي غير اخلاقي و بزهکاري به همراه داشته باشد.
به نظر مي رسد که معاشرت با همسالان در دوران نوجواني ضرورتي اجتناب ناپذير است. معاشرت با همسالان مي تواند نتايج مثبتي به همراه داشته باشد که به برخي از آن ها اشاره مي شود.
● پيشگيري از اعتياد در دوران جواني
جواني دوره اي از زندگي است که از شروع دهه سوم زندگي تا پايان دهه چهارم ( ۲۰ تا ۴۰ سالگي) را در بر مي گيرد. در اين دوران رويدادهاي مهمي همچون استقلال از والدين، اشتغال، ازدواج و پدر يا مادر شدن و تحکيم هويت شخصي به وقوع مي پيوندد. هر يک از رويدادهاي مذکور، فشار رواني قابل ملاحظه اي ايجاد مي کنند و ممکن است زمينه را براي گرايش به مصرف مواد فراهم کنند.
الف) بيکاري، اشتغال و اعتياد
پديده بيکاري و نداشتن شغل و درآمد يکي از مهم ترين علل و عوامل ايجاد فشار رواني در دوران جواني و بزرگسالي است. بيکاري موجب بروز احساس عدم کفايت و کارآيي در فرد مي شود و مشکلات مالي و خانوادگي ناشي از آن، زمينه را براي ايجاد افسردگي، اضطراب و گرايش به مصرف مشروبات الکلي و مواد روانگردان فراهم مي کند.
افزايش کيفي و کمي مهارت هاي حرفه اي و بهبود ارتباطات اجتماعي همراه با مثبت انديشي و استفاده از تفکر خلاق شانس دستيابي به شغل و حرفه مناسب را افزايش داده و از بروز پديده بيکاري تا حدود زيادي پيشگيري مي کند. همچنين اتخاذ سياست هاي مبتني بر ايجاد اشتغال مولد و کارآفريني توسط نهادهاي دولتي و ملي در کاهش نرخ بيکاري تاثير چشمگيري دارد.
کيفيت و کميت اشتغال و ويژگي هاي محيط شغلي ممکن است در گرايش به مصرف مواد موثر باشد. به عنوان مثال پرداختن به مشاغلي که با فعاليت بدني فراوان و خستگي شديد همراه هستند مانند نقاشي ساختمان، نجاري، تراشکاري و جوشکاري، کار در شيفت شب ممکن است زمينه را براي گرايش به مصرف مواد فراهم نمايد. افراد شاغل در اين حرفه ها در صورتيکه اطلاعات درست و کاملي در زمينه عوارض مصرف مواد نداشته باشند ممکن است با هدف رفع خستگي و کاهش فشارهاي شغلي اقدام به مصرف مواد نمايند. بديهي است که مصرف مواد در دراز مدت موجب افت عملکرد شغلي و کاهش علاقه و انگيزه براي انجام کار شده و حتي ممکن است موجب از دست دادن شغل و بيکاري شود.
همچنين کار کردن در محيطهاي آلوده ( مانند مکان هايي که افراد معتاد در آن مشغول به کارند) و يا اشتغالي که امکان دسترسي به مواد را به راحتي فراهم کند (کار در داروخانه ها و بيمارستآن ها) اگر با آگاهي کافي و احتياط هاي لازم همراه نباشد زمينه را براي گرايش به مصرف مواد فراهم مي کند.
توجه به موارد زير موجب کاهش خطر گرايش به مصرف مواد در محيط کار خواهد شد.
۱) رعايت تعادل بين کار، استراحت، تفريح و پرهيز از پرکاري.
۲) عدم معاشرت با افراد معتاد يا مشکوک به اعتياد در محيط کار.
۳) افزايش سطح آگاهي در زمينه عوارض مصرف مواد در دراز مدت و تاثير آن بر عملکرد شغلي.
● ازدواج و تشکيل خانواده
ازدواج يکي از مهم ترين فصول کتاب زندگي است. ازدواج مي تواند رضايت آورترين و يا مايوس کننده ترين تجربه زندگي هر فرد باشد. اين پديده بر سلامت جسمي و رواني، نشاط و کارآيي فرد تاثير چشمگيري بر جاي مي گذارد.
هرگونه عجله و شتابزدگي در ازدواج و فقدان تحقيق و مشورت کافي مي تواند نتايج مصيبت باري به همراه داشته باشد. رعايت موارد زير احتمال موفقيت در انتخاب همسر و رضايتمندي از زندگي زناشويي را افزايش مي دهد.
۱) رعايت تناسب بين زوجين
رعايت تناسب در زمينه هايي چون آداب و رسوم و فرهنگ خانواده، ميزان پايبندي به دستورات ديني و اخلاقي، تحصيلات، سن و سطح درآمد، احتمال موفقيت در ازدواج را افزايش مي دهد. افرادي که در زمينه موارد ياد شده تناسب و شباهت بيشتري با يکديگر دارند، در زندگي مشترک اختلافات کمتري خواهند داشت.
۲) دستيابي به استقلال مالي و عاطفي
ازدواج با فردي وابسته به ديگران، و کم اعتماد بنفس مي تواند تجربه اي ناگوار و توام با ناکامي باشد. طرفين در هنگام ازدواج بايد توان تصميم گيري مستقل و اداره زندگي بدون کمک والدين را داشته باشند.
۳) واقع بيني در زمينه ماهيت ازدواج
انتظار اطاعت کامل، توقع تفاهم دائمي و عدم بروز اختلاف در زندگي زناشويي نمونه هايي از توقعات غيرواقع بينانه در ازدواج هستند. دستيابي به ازدواج موفق نتيجه مطالعه، تلاش و صبر و شکيبايي است و فعاليتي دائمي را طلب مي کند. شناخت واقع بينانه افراد از يکديگر و از پديده ازدواج راه را براي دستيابي به موفقيت و رضايت خاطر هموار مي کند.
۴) يادگيري مهارت هاي ابراز وجود، مهار هيجانات منفي و حل اختلاف
ابراز وجود يعني توان بيان خواسته ها، افکار و هيجانات به طور مستقيم، صادقانه و مناسب. ابراز وجود مهارتي آموختني است اما بسياري از افراد به جاي آن به پرخاشگري و يا رفتارهاي منفعلانه روي مي آورند. تقويت مهارت ابراز وجود در پيشگيري از اختلافات زناشويي و افزايش رضايتمندي از ازدواج نقش مهمي دارد. هيجانات منفي از قبيل خشم، اضطراب، ياس و غيره اگر به شيوه اي نامناسب ابراز گشته و آرامش محيط خانه را در معرض تهديد قرار دهند بايستي ريشه يابي و مهار شوند.
۵) افزايش آگاهي در زمينه مسائل عاطفي و جنسي
بي توجهي به نيازهاي عاطفي و جنسي شريک زندگي، موجب بروز نارضايتي، اختلاف و حتي وقوع طلاق مي شود. لازم است کليه افراد، قبل از رسيدن به سن ازدواج، در زمينه مسائل عاطفي و جنسي آموزش ببينند. در واقع ارائه آموزش هاي جنسي متناسب با موقعيت سني، بايد از اوايل نوجواني و توسط والدين و يا افراد مطلع و قابل اعتماد (مانند روانشناس، مشاور خانواده) انجام شود.

بلاي هستي سوز ! ( قسمت اول ) کاربر محترم شما مي توانيد اين مطلب را در سه قسمت مطالعه نماييد. اعتياد به مواد مخدر ، به عنوان نابساماني اجتماعي ، پديده ...

نتيجه تحقيق جالبي كه در ژاپن صورت گرفته است نشان مي‌دهد ارتباط مستقيمي بين تمايل به مصرف دخانيات بخصوص سيگار و حضور يك ژن مخصوص به نام ‪CYP۲A‬ ‪ ۶‬وجو ...

در اين مقاله ما نمي خواهيم كسي را به جرم اعتياد محاكمه و سپس درمان كنيم .به نظر ما اعتياد يكي از پديده هاي بيمار گونه در جوامع به شمار مي آيد و اعتياد ...

طبقه بندي مواداعتياد آور مواد مخدر را به اعتبارات متعددي مي توان طبقه بندي کرد. مثلا اگر آنها را به طبيعي، نيمه مصنوعي و مصنوعي گروه بندي کنيم، يا از ...

شايد شما تا به حال اطلاعات زيادي راجع به اعتياد و وابستگي به مواد مخدر، سيگار، قرص هاي شادي آور و غيره کسب کرده باشيد، اما جاي ماده اي بسيار شايع که ت ...

وابسته شده است. شايد به قول ديگران معتاد، معتاد و وابسته به چه. او مي داند که هيچ مواد مخدر چه سنتي و چه صنعتي را نه ديده و نه حتي مصرف کرده است. او ف ...

ماده کريستالي سفيد رنگي که بعنوان شکر مي شناسيم، يک ماده مصنوعي و فرآيند شده است که اغلب از نيشکر يا چغندر قند بدست مي آيد. قند موجود در نيشکر و چغندر ...

از مامور اطلاعات بيمارستان که سراغ بخش عفوني و ايدز را مي گيرم، نگاهش تغيير مي کند و کمي دلسوزي توام با سرزنش چاشني آن مي شود. با طي کردن مسافتي نه چن ...

دانلود نسخه PDF - اعتياد