up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله اصطلاحات هسته اي PDF
QR code - اصطلاحات هسته اي

اصطلاحات هسته اي

آشنايي با عبارات و اصطلاحات هسته اي و انرژي اتمي

باوجود بحثهاي فراوان درباره برنامه هاي اتمي ايران، هنوز به بسياري از پرسش هاي افكار عمومي، به ويژه از لحاظ علمي پاسخ روشني داده نشده است.
سعي کرده ايم براي آشنايي علاقه مندان درباره اصطلاحات هسته اي و انرژي اتمي، توضيحاتي ارائه کنيم مثلا اورانيوم چيست؟ چگونه غني مي شود؟ در كجا به مصرف توليد برق مي رسد و چگونه براي ساختن بمب اتمي آماده مي شود؟
دكتر كورش فرزين استاديار بازنشسته رشته فيزيك اتمي دانشگاه بوخوم آلمان که داراي ۴۰ سال سابقه تحقيق در رشته فيزيك اتمي است و در كنار همكاران آلماني خود، مهمترين تحولات اتمي اين دوران را از ديدگاه علمي دنبال كرده است، مثل واقعه چرنوبيل.
●اورانيوم چيست؟
نخستين واژه اي كه در بحث برنامه هاي اتمي به كار برده مي شود، اورانيوم است. كورش فرزين درباره اين واژه توضيح مي دهد: اورانيوم سنگين ترين عنصر موجود در طبيعت است. در مركز اين عنصر ۹۲ پروتون با بار مثبت و ۱۴۳ نوترون وجود دارد. يكي از مهمترين خواص اورانيوم آن است كه به سرعت تجزيه و تبديل به عناصر ديگر مي شود. اما اگر عناصر تجزيه شده را وزن كنيم، مي بينيم كه وزن مجموع آن ها از وزن اوليه كمتر است. اين تفاوت وزن، ناشي از توليد جرمي است كه بر اساس فرمول معروف اينشتاين انرژي عظيمي توليد مي كند كه انرژي هسته اي است.
●غني سازي اورانيوم
غني سازي اورانيوم؛ اصطلاح رايج ديگري است كه از آغاز به راه افتادن بحث برنامه اتمي بر سر زبان ها جاري است. مي خواهيم بدانيم اورانيوم اصولا چگونه غني مي شود.
براي استفاده از اجرام انرژي زا، بايد اورانيوم تجزيه شود. اورانيومي كه به خوبي تجزيه مي شود، اورانيوم ۲۳۵ است. اما از هر هزار واحد اورانيوم موجود در طبيعت تنها هفت واحد اورانيوم ۲۳۵ است. به اين دليل است كه ما بايد بتوانيم اورانيوم را غني كنيم، يعني درصد خلوص آن را به وسيله دستگاه هاي غني كننده افزايش بدهيم. يكي از متدهاي رايج براي غني سازي استفاده از سانتريفوژها است.
●سانتريفوژ چيست؟
سانتريفوژ چيست و چگونه عمل مي كند؟ به اين پرسش، استاديار بازنشسته دانشگاه بوخوم چنين پاسخ مي دهد:
سانتريفوژ دستگاه استوانه اي شكلي است كه درست مثل توربين هواپيما پره هائي در وسط آن وجود دارد. اين پره ها در هر دقيقه بيش از صدهزار چرخش دارند. در نتيجه اين چرخش، اورانيوم سنگين روي ديواره آخري سانتريفوژ قرار مي گيرد و اورانيوم ۲۳۵ در كنار آن مي نشيند. بايد هزاران سانتريفوژ در كنار هم قرار بگيرند تا ما بتوانيم با كمك مجموعه آن ها اورانيوم را غني كنيم. يعني با يك يا چند سانتريفوژ نمي توان اورانيوم را غني كرد.
●تفاوت رآكتورهاي آب سبك و سنگين
در باره رآكتور آب سنگين اراك، بسيار شنيده ايم. همچنين مي دانيم كه در كنار رآكتورهاي آب سنگين، رآكتورهاي آب سبك هم وجود دارند. از دكتر فرزين مي خواهيم درباره تفاوت اين رآكتورها و نقش آن ها در توليد انرژي اتمي توضيح بدهد.
وي مي گويد: رآكتورهاي آب سبك با آب معمولي كار مي كنند. هيدروژن آب معمولي از يك پروتون تشكيل شده است، اما در هيدروژن آب سنگين يك پروتون و يك نوترون وجود دارد. براي استفاده از رآكتورهاي آب سبك، به اورانيوم غني شده نياز داريم، اما در رآكتور آب سنگين از اورانيوم معمولي مي شود استفاده كرد. به اين ترتيب، در عمل استفاده از رآكتور آب سنگين، كه دولت ايران هم در پي آن است، نتيجه اي شبيه همان غني سازي اورانيوم را خواهد داشت.
●پلوتونيوم چيست؟
در بحث هاي مربوط به برنامه اتمي ايران، از پلوتونيوم نيز بسيار شنيده ايم. مي خواهيم بدانيم كه از اين عنصر چگونه انرژي اتمي توليد مي شود. دكتر فرزين در اين مورد مي گويد:
پلوتونيوم در طبيعت وجود ندارد، اما اگر ما يك نيروگاه برق اتمي را به كار بياندازيم و سي روز پس از آغاز كار آن سوختش را بيرون بياوريم، مي توانيم مقدار زيادي پلوتونيوم ۲۳۹ از آن جدا كنيم و اين پلوتونيوم آنقدر غني است كه مي توان مستقيما از آن بمب اتمي درست كرد.
با توجه به همين نكته است كه آمريكا و متحدانش نگران راه اندازي نيروگاه برق اتمي بوشهر در پايان سال جاري ميلادي هستند. از دكتر فرزين مي پرسيم كه آيا با راه افتاده نيروگاه بوشهر ايران امكان توليد بمب اتمي را خواهد داشت؟ وي مي گويد: عملا اين امكان وجود دارد و همه نيز آن را مي دانند. براي همين است كه مي گويند هركه يك رآكتور دارد مي تواند بمب اتمي نيز توليد كند. مگر آن كه كنترل بين المللي جدي وجود داشته باشد.

هسته ترانسفورماتور هسته آهن هسته ترانسفورماتور متشکل از ورقه هاي نازک است که سطح آنها با توجه به قدرت ترانسفورماتور ها محاسبه مي شود. براي کم کردن تل ...

هسته ترانسفورماتور هسته آهن هسته ترانسفورماتور متشکل از ورقه هاي نازک است که سطح آنها با توجه به قدرت ترانسفورماتور ها محاسبه مي شود. براي کم کردن تلف ...

هسته ترانسفورماتور هسته آهن هسته ترانسفورماتور متشکل از ورقه هاي نازک است که سطح آنها با توجه به قدرت ترانسفورماتور ها محاسبه مي شود. براي کم کردن تل ...

انرژي هسته اي انرژي هسته اي از عمده ترين مباحث علوم و تکنولوژي هسته اي است و هم اکنون نقش عمده اي را در تأمين انرژي کشورهاي مختلف خصوصا کشورهاي پيشرفت ...

● مقدمه شکافت هسته اي اتم اورانيم ۲۳۵ در واقع در اثر نفوذ يک نوترون حرارتي به درون هسته يک اتم سنگين است که باعث شکافت آن به دوپاره از هسته هاي جديد و ...

ماده اي که به عنوان سوخت در راکتورهاي هسته اي مورد استفاده قرار مي گيرد بايد شکاف پذير باشد يا به طريقي شکاف پذير شود.۲۳۵U شکاف پذير است ولي اکثر هسته ...

تهيه غذاي سالم تر ، پيشرفت کيفيت ابزار و وسائل، استانداردهاي اندازه گيري و ماشين ها از جمله اين موارد هستند. در تشخيص ناهنجاري هاي متابوليسمي و درمان ...

نيروگاه اتمي بررسي شده در اين مقاله داراي ۲ رآكتور است كه ضخامت جداره فولادي هريك۲۰ سانتيمتر، قطر۴ ۸ و ارتفاع آنها۱۲ ۸ متر است. اين راكتورها درون سيلو ...

دانلود نسخه PDF - اصطلاحات هسته اي