up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله اسانس PDF
QR code - اسانس

اسانس

اسانس ها چه ترکيباتي هستند؟

هنگام استفاده از بعضي از محصولات، بوي مطبوعي متناسب با عملکرد آن محصول به مشام مي رسد. به عنوان مثال وقتي که از يک صابون، خمير دندان و يا محصولات مشابه آنها استفاده مي کنيم، اغلب بوي يک ميوه و يک گياه خاص را احساس مي کنيم. همچنين هنگام مصرف فرآورده هاي خوراکي ممکن است بو و يا طعم خاصي را درک کنيم و يا موقع خريد در يک فروشگاه به انواع محصولات مختلف با برچسب تبليغاتي که خريدار را از کيفيت کالا آگاه مي کنند برخورد مي کنيم. به طور معمول در قفسه يک فروشگاه شامپو و يا صابوني را مشاهده مي کنيم که در رنگهاي مختلف موجود مي باشد و پس از دقت در مشخصات آنها در مي يابيم که يکي از تفاوتهاي اين محصولات بوي آنها مي باشد و يا مي توان آدامسهايي با طمعهاي مختلف را تهيه کنيم.
اسانس ها چه ترکيباتي هستند؟
اسانس ها ترکيبات معطري هستند که در اندامهاي مختلف گياهان يافت مي شوند. در واقع اسانس ها مخلوطي از مواد مختلف با ترکيبات شيميايي بسيار متفاوت از يکديگر بوده و داراي بوي بسيار قوي مي باشند. در دماي محيط اسانس ها در مجاورت هوا تبخير مي شوند و به همين دليل به آنها روغنهاي فرار، روغنهاي معطر، روغنهاي استري و يا اسانس هاي روغني مي گويند.
● مصرف اسانس ها به چه زماني باز مي گردد؟
استعمال اسانس ها به دوران باستان باز مي گردد، بطوريکه مصريان استان ۴۵۰۰ سال پيش از ميلاد مسيح از روغنهاي معطري که از گياهان بدست مي آوردند براي انجام مناسک مذهبي، آئين ها و نيز مداواي بيماران استفاده مي کردند. نوشته هايي بدست آمده است که نشان مي دهد مصريان ۴۰ قرن قبل از ميلاد مي دانستند که چگونه اسانس ها را از گياهان بدست آورند. در واقع مصريان از اسانس ها براي موميايي کردن فراعنه استفاده مي کردند. مومياگران بعد از خارج نمودن احشاء، شکم جسد را از اسانس هاي سير، دارچين و اسانسهاي معطر ديگر پر مي کردند.
اسانس ها داراي چه خصوصياتي هستند؟
به طور کلي اسانس ها ترکيبات بي رنگي هستند، بخصوص اگر تازه تهيه شده باشند. با گذشت
زمان به علت اکسيد شدن رنگ آنها تيره مي گردد. آنها در الکل کاملا حل مي شوند، در صورتي که با آب غير قابل اختلاط هستند. اما به اندازه کافي در آب حل شده و بوي خود را به آن انتقال مي دهند (مانند عرقيات گياهي).
مواد اصلي موجود در اسانس ها در اثر حرارت و گرما تغيير مي يابند. بوي اسانس ها نيز بي نهايت متفاوت مي باشد که اين امر به دليل ترکيبات مشخص هرگياه است. بوي اسانس ها به طور محسوسي در معرض هوا تغيير مي کند. همچنين طعم اسانس ها نيز با يکديگر متفاوت است و مي توان گفت اسانس ها داراي طعمهاي شيرين، تلخ، ملايم، گس و سوزاننده مي باشند.
تفاوت اسانس ها يا روغنهاي معطر با روغنهاي معمولي در اين است که اسانس ها يا روغنهاي
معطر فاقد ترکيبات اسيدهاي چرب هستند و بر خلاف روغنهاي معمولي تند نمي شوند و همچنين
اسانس ها بر روي کاغذ يا پارچه، لکه چربي بر جاي نمي گذارند.
اسانس ها بسته به نوع گياه ممکن است در اندامهاي مختلف گياه وجود داشته باشد. نکته حائز اهميت اين است که براي بدست آوردن حداکثر مقدار اسانس در يک گياه، بايد حتما گياه را قبل از گل دادن چيد. در اين زمان است که گياه حداکثر اسانس را داراست و بعد از گل دادن گياهان حدود ۷۰% اسانس خود را از دست مي دهند. در ضمن بايد از گياهاني استفاده کرد که از مواد شيميايي در پرورش آنها استفاده نشده باشد و گياه در طبيعي ترين حالت ممکن باشد تا در اسانس آن مواد شيميايي و راديواکتيو موجود نباشد. در واقع اسانس هر گياه شيره ذاتي و رکن اصلي و ارزشمند هر گياه بوده و به منزله روح گياه مي باشد.
اسانس ها در اکثر مواد مخلوطي از ترکيبات مختلف شيميايي هستند که با يکديگر تفاوت بسيار داشته ولي در بعضي از خواص فيزيکي با هم اشتراک دارند. به عنوان مثال اسانس ها داراي بوي مشخص و نافذ مي باشند. اکثر آنها با استفاده از دوبار تقطير، قابليت بي رنگ شدن را دارند. البته در اين مورد اسانس بابونه يک استثناء بوده و رنگ خود اسانس آبي مي باشد. همچنين اسانس ها در معرض هوا رنگي مي شوند. به عنوان مثال، اسانس نعناع به رنگ زرد و اسانس دارچين به رنگ قهوه اي در مي آيند.
مقدار اسانس موجود در گياهان بسيار اندک مي باشد، بطوريکه مقادير لازم از گياهان مختلف براي تهيه ي کيلوگرم از اسانس آنها به شرح زير مي باشد:
▪ ميخک: ۲۰ کيلوگرم
▪ اسطوخودوس (لاواندا): ۱۵۰ کيلوگرم
▪ نعناع: ۳۰۰ کيلوگرم
▪ آويشن قرمز: ۵۰۰ کيلوگرم
▪ مريم گلي: ۸۰۰ کيلوگرم
▪ بابونه: ۱۰۰۰ کيلوگرم
▪ گل سرخ: ۳۰۰۰ کيلوگرم
● اهميت و کاربرد اسانس ها:
اسانس ها به دليل معطر بودن و داشتن طعمهاي مشخص در صنايع غذايي، عطرسازي و لوازم آرايشي، داروسازي و بطور کلي در صنايعي که محصولات معطر و يا داراي طعم خاص توليد مي کنند، مورد مصرف دارند. اسانس ها کاربردهاي فراواني در صنايع داروسازي دارند. همانطور که گفته شد، اسانس ها داراي ترکيبات شيميايي متنوع و پيچيده اي هستند و به همين دليل نمي توان خصوصيات داروئي مشترکي را براي آنها ذکر کرد. ولي بطور کلي اسانس ها داراي خاصيت ضد نفخ (Carminative) مي باشند. ار ديگر خصوصيات داروئي که براي اسانس ها ذکر شده است، که به برخي موارد در زير اشاره شده است:
۱) ضد عفوني کننده
۲) ضد تشنج
۳) ضد تورم و التهاب
۴) خلط آور
۵) ضد قارچ، باکتري و کرم
۶) محرک
۷) مسکن درد دندان
۸) ضد خارش موضعي
۹) محرک دستگاه گوارش
۱۰) ضد رماتيسم
براي اسانس ها در صنايع مختلف نيز کاربردهاي متنوعي ذکر شده است، از اين صنايع مي توان به بعضي اشاره کرد:
۱)تهيه حشره کش ها
۲) تهيه آدامسهاي معطر
۳) صنايع صابون سازي
۴) تهيه خمير دندان
۵) تهيه مواد پلاستيکي
۶) صنايع عطرسازي
۷) فرآورده هاي خوراکي
در واقع مهمترين کاربرد اسانس ها علاوه بر موارد ذکر شده، اثرات درمان کننده آنهاست.
اسانس ها در بدن انسان چگونه اثر مي کنند؟
واضح ترين اثر اسانس ها تحريک حس بويايي مي باشد. بوها تاثيري بر احساسات ما داشته و
مستقيما بر روي مغز اثر مي گذارند. دستگاه بويايي به سيستم ليمبيک که مرکز کنترل هيجان، حافظه و احساسات جنسي است متصل بوده و در کنترل ضربان قلب، فشار خون، استرس، تنفس و تعادل هورمونها دخالت دارد. همچنين اسانس ها بعد از استعمال موضعي و يا مصرف بصورت استنشاقي جذب خون شده و اثر خود را از راه خون اعمال مي کنند.
اسانس ها براي گلها و گياهان حامل خود چه فايده اي دارند؟
اسانس ها براي گياهان بوجود آورنده خود نيز داراي فوايدي مي باشند. به عنوان مثال، اسانس موجود در گياه داراي خاصيت دورکنندگي حشرات موذي بوده و به اين وسيله از خراب شدن گلها و برگها جلوگيري بعمل مي آورند. همچنين کاربرد مهمتر اسانس ها در جذب حشراتي است که جهت انجام عمل گرده افشاني و لقاح به گياهان کمک مي کنند.

اسانس ها چه ترکيباتي هستند؟ اسانس ها ترکيبات معطري هستند که در اندامهاي مختلف گياهان يافت مي شوند. در واقع اسانس ها مخلوطي از مواد مختلف با ترکيبات شي ...

زيره گياهي است يكساله كوچك و علفي كه ارتفاع آن 60 سانتيمتر است ريشه آن دراز و باريك برنگ سفيد ، ساقه آن راست و برگهايش به شكل نوار باريك و نخي شكل و ب ...

گياه دارويي زوفا نام علمي : hyssopus officinalis مقدمه : زوفا يکي از مهمترين گياهان دارويي و ادويه اي به شمار مي رود . از دم کرده پيکر رويشي اين گياه ...

هنگام استفاده از بعضي از محصولات، بوي مطبوعي متناسب با عملکرد آن محصول به مشام مي رسد. به عنوان مثال وقتي که از يک صابون، خمير دندان و يا محصولات مشاب ...

بزرگ ترين معجزه گل ها و گياهان و ميوه هاي متنوع دارويي اين است که چنانچه مطابق دستور پزشک مصرف شوند، هيچگونه عوارض جانبي نداشته و به دنبال درمان يک بي ...

بابونه گياهي است دائمي و كوچك بارتفاع تقريبا 30 سانتيمتر داراي بوئي معطر كه در چمنزارها و اراضي شني مي رويد . ساقه آن به رنگ سبز مايل به سفيد ، برگهاي ...

از نظر شيميايي پرتقال را منبع غني ويتامينC مي دانند و جالب آنكه پوست آن در بسياري موارد حتي مغذي تر از پرتقال است. كارشناسان مؤسسه ملي سرطان آمريكا مع ...

سالم ترين داروهاي شفابخش اغلب در طبيعت پيدا مي شوند و انگور جزو ميوه هاي عالي و مفيد براي سلامتي، تقويت سيستم دفاعي بدن و پيشگيري و درمان بسياري از بي ...

دانلود نسخه PDF - اسانس