up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله اريس PDF
QR code - اريس

اريس

اريس بزرگ تر از پلوتو

منظومه شمسي مجموعه اي از اجرام گوناگوني است كه در اثر جاذبه خورشيد در يك سيستم به دور اين ستاره مي گردند.
۴ سياره داخلي ( به ترتيب، تير، ناهيد، زمين و مريخ) سياراتي از جنس سنگ هستند كه در فراي مدار آن ها كمربندي از سنگ هاي آسماني قرار دارد. پس از اين كمربند سنگي، سيارات عظيم گازي(مشتري، كيوان،اورانوس و نپتون) قرار دارند.
پس از مدار نپتون، سياره پلوتو قرار دارد. بعد از مدار پلوتو، مجموعه اجرام آسماني هستند كه در ناحيه اي به نام كمربند كوييپر قرار دارند.
در چندسال گذشته با پيشرفت در فناوري هاي تصويربرداري، اجرام ديگري هم كشف شدند كه تقريبا هم اندازه پلوتو بودند. مهم ترين اين اجرام، سنگ آسماني بود كه در تحقيقات اوليه، به نظر مي رسيد كه «زنا» خوانده مي شد.
براي همين سال ۲۰۰۵ اتحاديه جهاني نجوم، تصميم گرفت كه تعريفي جديد از سياره هاي منظومه شمسي ارايه دهد تا ديگر اين اجرام تازه كشف شده جزء سيارات محسوب نشوند تا هماهنگي در متن هاي علمي حاصل شود.
با اين تعريف، اجرامي سياره خوانده مي شوند كه:
۱) دور خورشيد بگردند.
۲ ) به اندازه كافي جرم داشته باشند كه حالت هيدرواستاتيكي پايداري داشته باشند، يعني تقريبا كروي باشند.
۳ ) مدارشان به اندازه اي بيضي باشد كه وارد محدوده مدار سيارات همسايه شان نشود.
در آن زمان، تعريف آخري باعث جنجال بسيار شد. چون به اين ترتيب، پلوتو از ليست سيارات خارج مي شد، اما نكته جالب اين بود كه پلوتو تنها سياره اي بود كه توسط يك آمريكايي كشف شده بود.
براي همين جامعه علمي آمريكا به اين موضوع واكنش منفي نشان داد. براي همين در سال ۲۰۰۶، اتحاديه جهاني نجوم، مفهوم «سيارات كوتوله» (Dwarf Planet) را ارايه داد كه به اين ترتيب، پلوتو، و زنا كه حالا ديگر «اريس» خوانده مي شد، جزء سيارات كوتوله محسوب شدند و قرار بر آن شد كه پلوتو و ساير اجرام نسبتا بزرگ كمربند كوييپر از اين پس وارد فهرست سياره ها نشوند و فهرست سياره هاي منظومه شمسي تثبيت شد و به هشت سياره تقليل پيدا كرد.
كشف اريس را به منجم آمريكايي، «مايك براون» نسبت مي دهند. اريس در سال ۲۰۰۵ميلادي توسط رصدخانه پالومار و تلسكوپ ۴۸اينچ ساموئل اوشين و ابزار ويژه اين تلسكوپ جهت بررسي اجرام فرا سياره اي كشف شد. در تحقيقات اوليه تلسکوپ فضايي هابل به رصد اين سياره پرداخت و نشان داد که اين سياره تنها کمي از پلوتو بزگتر است.
نتايج به دست آمده از رصدهاي انجام شده توسط پايگاه هاي زميني نشان مي داد که اين سياره ۳۰ درصد از پلوتو بزگ تر است در حالي که هابل در ۹ و ۱۰ دسامبر ۲۰۰۵ قطري معادل ۱۴۹۰ مايل را براي اريس محاسبه کرد .
هابل پيش از اين قطر پلوتو را ۱۴۲۲ مايل محاسبه کرده بود. مايک براون در آن زمين گفت: «هابل تنها وسيله اي است که مي تواند ابعاد واقعي سياره را در نور مرئي اندازه گيري کند.» اريس حدود ۱۶ ميليارد كيلومتر از زمين فاصله دارد و اين سياره تنها ۵ ۱پيکسل ازميدان ديد هابل را اشغال مي کرد.
يکي از عواملي که دانشمندان احتمال مي دادند اريس سياره بزرگي باشد، درخشندگي آن بود که حاصل بازتاب نور خورشيد است. دانشمندان تصور مي کردند اين بازتاب بالا در اثر وجود متان يخ زده بر روي سطح سياره است.
شايد اين سياره در هنگام نزديک بودن به خورشيد اتمسفري از متان داشته و اکنون که در اين فاصله دور از خورشيد قرار گرفته و اتمسفر آن به صورت برف بر روي سطح اين سياره نشسته است. ۵۵۷ سال طول مي کشد تا اريس يک بار مدار خود به دور خورشيد را بپيمايد و اکنون بسيار به نقطه اوج (دورترين فاصله از خورشيد) مدارش نزديک است.
اما اطلاعات جديدي منتشر شده كه مطلقا حاكي از آن است كه عنوان بزرگ ترين سياره كوتوله بايد در اختيار اريس باشد. اين اطلاعات نشان مي دهد كه اريس، همان طور كه در تحقيقات اوليه عنوان شده بود، ۲۷درصد بزرگتر از پلوتو است. جرم اريس ۶ ۱۶ميليارد تريليارد كيلوگرم است.
مايك براون، پژوهشگر سياره شناس موسسه تكنولوژي كاليفرنيا گفت: «ما قبل از انتشار اطلاعات دقيق عددي پيرامون اين موضوع معتقد بوديم كه اريس بزرگتر از پلوتو است و دليل اين امر را زمان طولاني تر گردش قمر آن «ديسنوميا» نسبت به گردش «شارن» پلوتو اعلام شده بود.» با اين وجود تا قبل از انتشار اطلاعات دقيق، آخرين فرصت بود تا پلوتو بتواند عنوان بزرگترين جرم كمربند كوييپر را حفظ كند.»
اميلي شالر، دستيار براون درباره پژوهش هاي جديد مي گويد: « بنابر عكس هاي ارسالي از تلسكوپ فضايي هابل و رصدخانه كك، چگالي سطح اين سياره دو گرم بر سانتيمتر مكعب تخمين زده شده است.
به عبارت ديگر احتمالا اريس هم مانند پلوتو از يخ و سنگ ساخته شده و ساختار سطح آن مانند ساير اجرام دوردست منظومه شمسي است.» قطر اين جرم ۲۴۰۰كيلومتر برآورد شده كه نشان مي دهد اريس كمي سنگين تر از پلوتو است. بيشترين فاصله آن از خورشيد تقريبا ۹۷واحد نجومي است.
هر واحد نجومي برابر فاصله زمين تا خورشيد است. دماي تقريبي اين جرم در روز و شب تفاوت محسوسي ندارد و حدود ۲۴۳ درجه سانتيگراد زير صفر برآورد شده است و همانطور كه بديهي به نظر مي رسد به سبب فاصله زياد آن از خورشيد، بسيار تاريك باشد. كمترين فاصله آن از خورشيد ۳۸واحد نجومي است و اين نشان دهنده آن است كه گاهي نزديكتر از پلوتو و گاهي دورتر از آن نسبت به ما قرار دارد.
سطح اريس از ورقه بسيار نازكي از متان كه منشا آن احتمالا از درونش است احاطه شده است. اما در مورد پلوتو احتمالا تحت دگرگوني هاي شيميايي و تشعشعات خورشيدي، متان سطح كمي به رنگ قرمز گرويده است. با اين حال متان سطح اريس بيشتر به زرد تمايل دارد و علت اين موضوع فاصله بيشتر آن از خورشيد است.
ديسنوميا، قمر اين سياره كوتوله هم، ۱۵۰كيلومتر قطر دارد و فاصله آن از جرم مادر ۳۷هزار كيلومتر است. ماه قمري اريس، ۱۶روز طول مي كشدد باعث ايجاد ۱۲هزار و ۷۷۵ماه قمري در يك سال گردش اريس به دور خورشيد مي شود.

در مورد زندگي امروز و تاثير زيانبار شغل هاي کم تحرک و پشت ميزي زياد شنيده ايم اينکه اين شيوه زندگي ما را مستعد چاقي و ابتلا به انواع بيماري هاي جسمي و ...

واريس شايع ترين بيماري عروقي است که بيشتر در زنان ۴۰ تا ۵۰ ساله ديده مي شود؛ بيماري اي که طي آن، ديواره وريدها (سياهرگ ها) دچار تورم مي شود. واريسي شد ...

وريدهاي واريسي معمولا بصورت طنابهايي برجسته و آبي رنگ درست زير سطح پوست ديده مي شوند. در هر قسمتي از بدن مي توان اين وريدها را ديد، اما بيشتر پاها درگ ...

وريدهاي واريسي معمولا بصورت طنابهايي برجسته و آبي رنگ درست زير سطح پوست ديده مي شوند. در هر قسمتي از بدن مي توان اين وريدها را ديد، اما بيشتر پاها درگ ...

امروزه آندوسکوپ هاي مينياتوري داخل مجرايي به طور پيشرونده و فزاينده اي نقش مهمي در تشخيص و درمان غيرجراحي بيماري هاي بيلياري و پانکراتيک بازي مي کنند. ...

در اين نوشتار مي خواهيم ببينيم سکولاريسمي که در غرب به صورت دانش ساختاري درآمد، چگونه بود و چطور شکل پيدا کرد و بعد هم اين که اسلام چه اختلافي با آن د ...

اگر در شب پر ستاره در فضاي آزاد قرار بگيريد متوجه خواهيد شد که ستارگان تغيير مکان مي دهند. اگر به مدت چند دققه به ستاره يا گروه ستارگان خاصي از نزديک ...

گودال تيکو با شکوست. گودالي که در هنگام درخشش پر فروغ ماه کامل بزرگترين و مشهورترين است.تيکو به وسيله حلقه اي تاريک احاطه شده و به نظر مي رسد که رگه ه ...

دانلود نسخه PDF - اريس