up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله ارشميدس PDF
QR code - ارشميدس

ارشميدس

بيست و دو قرن پيش ، دانشمندي پرآوازه باتلاش و كوشش توانست ، در آن دوران كه همه ،فقط به فكر جنگ و سلطه طلبي بودند، درهاي علوم رياضي و فيزيك را به روي آيندگان بگشايد.
اين رياضي دان بزرگ ، با اكتشافات واختراعاتش نه تنها مشكلات آن عرصه از زمان راحل كرد، بلكه تاكنون كه حدود بيست و دو قرن مي گذرد، هنوز قوانين و ابداعات وي مورداستفاده قرار مي گيرد. در اين مقاله ، مي خواهيم نگاهي به زندگي (ارشميدس ) داشته باشيم . البته ،به دليل گذشت زمان ، در مورد خصوصيات زندگي ارشميدس اطلاعات زيادي در دست نيست ، اما باتحقيق و بررسي توانسته ايم گوشه اي از زندگي اين رياضي دان معروف را به رشته تحريردرآورده و در اين مقاله شرح دهيم .
ارشميدس و دوران تحصيلاتش
(ارشميدس ) در سال ۲۸۷، قبل از ميلاد در(سيراكوز سيسيل )، نزديك ايتاليا چشم به جهان گشود. در آن زمان (سيراكوز) جزء يونان بود. لذايوناني ها ارشميدس را، رياضي دان يوناني خطاب مي كنند، در حالي كه او در سرزمين ايتاليا به دنياآمده است . پدرش (فيدياس )، از ثروتمندان شهر، محسوب مي شد. همچنين علم نجوم راآموخته بود و بيشتر اوقاتش را در رصدخانه خودبه مطالعه و بررسي برروي ستارگان مي پرداخت .
ارشميدس در خانواده اي تحصيل كرده وثروتمند رشد يافت .
فيدياس ، پدر ارشميدس به دستور (هييرو)پادشاه آن زمان وارد ارتش سيراكوز شد و به دليل علم و دانشي كه داشت ، توانست به دربار راه پيدا كرده و از همنشينان پادشاه شود. او آرزوداشت فرزندش نيز راه علم و معرفت را دنبال كندتا بتواند دنيا را تسخير كند.
وقتي (ارشميدس ) پا به دوران نوجواني گذاشت ، به درخواست پدر به اسكندريه مصررفت ، تا در آن جا به آموزش رياضيات بپردازد.ارشميدس زماني به اسكندريه آمد كه (اقليدس )مرده بود.
شهر اسكندريه را اسكندر مقدوني در سال ۳۲۳، قبل از ميلاد و در زمان حمله و حركت به سوي شرق ، بركرانه مديترانه ، واقع در خاك مصر ساخت . اين شهر، بعد از آتن ، پايتخت يونان ،مركز علم و تجارت به حساب مي آمد و بزرگاني چون (اقليدس ) و (بطلميوس ) در اين شهرپرورش يافتند. اين شهر حتي زماني كه به دست مسلمانان فتح شد، از مراكز مهم علوم يوناني بود ودر انتقال علم و انديشه و تطبيق معارف با فرهنگ وتمدن اسلامي ، نقش مهمي داشت . استاد او(ايوكليد) يكي از بزرگ ترين رياضي دانان آن زمان بود.
پدر ارشميدس از اين كه پسرش در اسكندريه اقامت گزيد، بسيار خوشحال بود، زيرا معتقد بود،دوري از خانواده براي ارشميدس لازم است و اورا به يك مرد مقاوم تبديل مي كند.
ارشميدس با (ايوكليد) رابطه اي دوستانه برقرار كرد، او آن قدر به رياضيات و مسائل علمي مكانيك علاقه مند شده بود كه خوردن وخوابيدن را فراموش كرده و سرگرم تحقيق واختراعاتش بود. او به كمك استادش توانست ،پيچ مخصوص حلزوني شكل را جهت بالا كشيدن آب نيل و آبياري مزارع ، اختراع كند. بايد متذكرشد كه هنوز هم در مصر جهت آبياري مزارع ازرود نيل از ابداع ارشميدس كه (پيچ ارشميدس )نام گرفت ، استفاده مي كنند.
● بازگشت به سيراكوز
ارشميدس ، بعد از مدتي تحصيل در اسكندريه ،تصميم گرفت به وطنش بازگردد و تحصيلات وتحقيقات خود را در سرزمين خود ادامه دهد. اوبه سيراكوز آمد و موجب شادماني خانواده اش شد. زندگي (ارشميدس ) به آرامي مي گذشت تااين كه به طور ناگهاني ، جنگ دوم (كارتاژ) آغازشد.
در جنگ اول كارتاژ، (سيسيل ) با كارتاژ متحدشد و عليه رم جنگيد. يك سال بعد، رومي ها(سيراكوز) را تهديد كردند. (هييرو) پادشاه آن سرزمين براي حفظ آرامش ، قرارداد صلح راامضا كرد، اما به اين عهدنامه عمل نشد.
در آن زمان ارشميدس با هييرو، پادشاه سيراكوز رابطه نزديكي برقرار كرده بود.
هييرو نيز با كمك تدابير ارشميدس در صدددفاع از شهر برآمد. ولي ، سربازان خشن رومي اين موضوع را بي ارزش پنداشتند و با غرور وخودپسندي در برابر سيراكوز مقاومت كردند.
ارشميدس نيز با ابداع ماشين هاي خودكارپرتاب سنگ ، توانست پياده نظام دشمن را نابودكند. پادشاه سيراكوز، او را يك (گنجينه ملي )ناميد.
بعد از فراغت از جنگ ، گسترش علم و يادگيري رياضيات را دنبال كرد. ارشميدس ۲۷ ساله بودكه توانست ، سطح محدود منحني هايي از قبيل سهمي و منحني پيچي را محاسبه كند. او ۲۰ قرن قبل از اختراع حساب انتگرال ، با روش خودتوانست سطح سهمي يا يك منحني پيچي را به دست آورد. به وسيله همين روش موفق شد كه مقدار تقريبي عدد پي را حساب كرده و به اثبات برساند. ارشميدس ، اولين كتاب را كه در علم استاتيك ، در مورد تعادل اجسام بحث كرده ، به رشته تحرير درآورد.
در اين كتاب ، اصول پايه اي مختص به مركزثقل و اهرم و ديگر ابداعات و اكتشافات وي ديده مي شود.
او در يكي از كتب خود نوشته است : (نقطه اتكايي به من بدهيد، تا به كمك يك اهرم ، جهان را از جا بلند كنم ). همچنين تاليف كتاب اصول مكانيك كه در مورد نيروي اجسام شناور بحث مي كند، از ارشميدس است ، يعني هرگاه جسمي درون يك مايع يا گاز، غوطه ور شود از طرف آن مايع يا گاز نيرويي برخلاف وزن جسم به آن واردمي شود، اين يكي از معروف ترين تحقيقات وي است . او وقتي به حمام خزينه رفته بود، به اين نيروپي برد، لذا از خوشحالي و هيجان ، با بدني برهنه از حمام به خيابان سيراكوز دويد و فرياد زد:(اوريكا)، (اوريكا) يعني يافتم . اين اصل ، يكي ازمهم ترين قوانين فيزيك محسوب شد.
● وزن كردن تاج طلا
پادشاه (سيراكوز) تاجي از طلا خريده بود، امابه اين مسئله شك داشت كه آيا تاج ، از طلاي خالص است و يا فلز ديگري نيز با آن تركيب شده ،تا وزنش زيادتر شود. لذا از ارشميدس كمك خواست و از او تقاضا كرد، بدون آسيب رساندن به تاج ، ميزان طلاي آن را وزن كند، ارشميدس يك روز مي خواست حمام كند. وان را پر از آب كرد و در آن رفت . وقتي وارد وان شد، آب ازوان بيرون ريخت ، او متوجه شد مقدار آب سرريزشده ، معادل حجم بدن خودش است .
پس تشتي پراز آب آورد و تاج طلا را درون آن گذاشت . او گفت : اگر ميزان آب جابه جا شده را اندازه بگيرد، حجم تاج به دست مي آيد. او فكركرد كه مي تواند تاج را وزن كند و وزن آن را باوزني كه حجم طلاي خالص بايد داشته باشد،مقايسه كند. اگر اين دو وزن يكي باشد، معلوم است كه تاج از طلاي خالص است ، اما اگر اين دووزن مساوي نباشد، معلوم است كه فلز ديگري باطلاي تاج مخلوط شده .
او اين آزمايش را انجام داد و فهميد، در تاج ،فلز ديگري به كار رفته است و تاج از طلاي خالص تشكيل نشده . پادشاه او را داناي دانايان خطاب كرد و پاداش خوبي به وي داد.
● پايان زندگي گوهر بار
جنگ در سيراكوز به طور مداوم ، ادامه داشت .در آن دوران ، همه پادشاهان فقط به فكركشورگشايي و سلطه طلبي بودند. رومي ها نيزسيراكوز را در امان نگذاشتند. البته سه سال حمله پي در پي ، (مارسلوس )، فرمانده قواي روم را ازپاي درآورد. اما او متوسل به حيله اي شد وتصميم گرفت از پشت به شهر حمله كند. وقتي اهالي شهر، پيروزي خود را جشن گرفته بودند،شهر توسط مارسلوس تسخير شد. در آن هنگام ،ارشميدس در يكي از ميدان هاي عمومي نشسته بود و شكلي برروي شن ها ترسيم كرده و مشغول محاسبه و مطالعه آن بود. ناگهان سربازي رومي بالاي سرش ايستاد، ارشميدس بدون توجه به اوگفت : از اين جا برو و برروي زمين سايه نينداز، كه سبب خشم سرباز رومي شد و ارشميدس ، اين نابغه دنيا را به قتل رساند و ارشميدس چشم از جهان فرو بست . آثار وي نسبت به اطلاعات دانشمندان زمانش خيلي بيشتر بود و آنان قادر به درك تمام آن ها نبودند. ارشميدس را پدر (دكارت ) و(نيوتن ) ناميدند. او ۲ هزار سال از معاصران زمان خود جلوتر بود و رياضيات عصر مدرن ، مديون مطالعات و تحقيقات و اكتشافات اين دانشمندبزرگ مي باشد.
● كشف دست خط ارشميدس
فيزيك دانان با استفاده از اشعه ايكس ، موفق به شناسايي دست خط قديمي ، كه متعلق به ارشميدس بوده شدند. اين دست خط يكي ازمهم ترين آثار ارشميدس ، باعنوان (روش برهان هاي رياضي ) است .
دانشمندان در بررسي اين اثر، ذرات آهن موجود در جوهر دست خط را با اشعه ايكس موردارزيابي قرار داده و به اين ترتيب به يكي ازقوانين رياضي بيان شده از سوي ارشميدس دست يافتند. دست نوشته وي را نيز، در موزه (لوور) نگهداري مي كنند.

● رابرت هوک هوک فيزيکدان انگليسي گرچه در سراسر عمر از بيماري رنج مي برد ليکن يک لحظه از کار و کوشش و خدمت باز نايستاد. هوک نه فقط از تيزهوشي و نيروي ک ...

ايزاک نيوتن که در روز ۲۵ دسامبر ۱۶۴۲ يعني سال مرگ گاليله متولد شد از خانواده اي است که افراد ان کشاورز مستقل و متوسط الحال بودند و مجاور دريا در قريه ...

محمد بن حسن جهرودي طوسي مشهور به خواجه نصيرالدين طوسي در تاريخ ۱۵ جمادي الاول ۵۹۸ هجري قمري در طوس ولادت يافته است. او به تحصيل دانش علاقه زيادي داشت ...

شارل. فردريك گائوس فرزند باغبان فقيري از اهالي «برونشويك» آلمان بود كه در تاريخ ۳۰ آوريل سال ۱۷۷۷ متولد شد. پدرش مردي شرافتمند و مادرش زني فعال و باهو ...

شارل. فردريک گائوس فرزند باغبان فقيري از اهالي «برونشويک» آلمان بود که در تاريخ ۳۰ آوريل سال ۱۷۷۷ متولد شد. پدرش مردي شرافتمند و مادرش زني فعال و باهو ...

دانلود نسخه PDF - ارشميدس