up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله اخلاق فردي پيامبر PDF
QR code - اخلاق فردي پيامبر

اخلاق فردي پيامبر

سيره پيامبر اکرم

در مقاله مزبور سعي بر آن شده تا در ابتدا به سيره اخلاق فردي بپردازد.
از آنجمله موضوع برخورد شايسته و جذاب با مردم و اخلاق نيکو که از رموز موفقيت پيامبر (ص) در دعوت و رسالت ايشان بود. رسول خدا(ص) فرمود: و مسلمان کسي است که مسلمانان از زبان و دست او در سلامت و آسايش باشند.واحاديث و روايات ديگر نيز بوده است.
و در قسمتهاي بعدي در مورداصول اخلاق فردي پيامبر (ص) گريزي زده و از آنجمله زندگي پيامبر (ص) بسيار ساده بود و در مورد خود فرمود:
«آکل يا کل العبد و اجلس کما يجلس العبد فانما أنا عبد
همچون بندگان خوراک مي خورم و چون بندگان مي نشينم که همانا من بنده ام.»
پيامبر (ص) در وصاياي خود به ابوذر چنين سفارش نمود:
اي ابوذر من لباس خشن مي پوشم و به زمين مي نشينم، و انگشتان را [پس از غذا] با زبان مي ليسم و بر مرکب بي پالان سوار مي شوم، و کسي را ترک خود سوار مي کنم. پس هرکه از سنت من گريزان شود از من نيست.
و به طور مثال اين موضوع هم داراي اهميت بود،نخستين بار در اسلام و در دوران رسول گرامي اسلام (ص) مساوات به منصه ظهور رسيد.
در منطق قرآن، تقواي الهي معيار برتري است، نه عوامل ديگر.وحدت اصل و ريشه، بهترين معيار مساوي بودن انسان ها است.
حضرت محمد (ص) متوجه شد که مردم گرد فردي تجمع کرده اند و او را بسيار تکريم مي کنند و پرسيدند: در اين فرد کيست؟ گفتند (علام) يعني اين فرد (علام و بسيار دانشمند است) گفتند، بهترين نسب شناس است و اين دانش برتري قومي را مشخص مي کند که، پيامبر (ص) فرمود: «ذاک علم لا نصير من جهله و لا ينفع من.اين دانش است که چون کسي نداند زياني نبرد و چون بدان سودي نبرد». واحاديث و روايات ديگر نيز براي تفهيم مطلب بوده است.
● مقدمه
اهميت تاثير شناختن سيره پيامبر اکرم (ص)بر رفتار و عملکرد انسانها ، نگارنده را بر آن داشت تا اين موضوع را به عنوان يک مقاله اننتخاب کرده و در شکل گيري اثر يافته هاي بسيار ارزنده اي دست يابد .
در تدوين اين مقاله از منابعي که از علماي بزرگ بر جاي مانده است ، استفاده شده است . در تدوين اين اثر از خود منبع و مأخذ استفاده گرديده است .
در ابتدا در مورد سيره فردي پيامبر (ص) از آن جمله :حسن خلق ، عفو و گذشت و وفاي به عهد و ... پرداخته است و درحين روايات و احاديث و دانستن اطلاعاتي در مورد سيره فردي پيامبر (ص)، ثابت مي شود در تمام کارها بايد به او تأسي نمود .
و در آخر هم اصول اخلاق فردي پيامبر(ص) را مي شناساند.
و از آنجائيکه تمام حرکات و سکنات و به عبارتي ، اخلاق و اصول اخلاق فردي پيامبر (ص) به عنوان الگوي برتري است که درسايه اطاعت از آنها انسان به سعادت دست يابد.
درجامعه اسلامي ، مسلمان تکاليفي برعهده دارد و نسبت به برادران ديني بايد احساس مسئوليت کند.
رسول خدا(ص) فرمود: و مسلمان کسي است که مسلملنان از زبان و دست او در سلامت و آسايش باشند.
پيوندها ي اجتماعي که نيازمند تحکيم است و با کلي گويي اين رشته استوارنمي شود . سلام دادن نخستين علامت صداقت و دوستي و مودت مي باشد .
سيره رفتاري پيامبر (ص) چنين بود که هرکس را مي ديد سلام مي نمود . مي فرمود :«پنج صفت است که تا زنده ام ، آنها را رها نخواهم کرد ، يکي سلام کردن به کودکان است ، تا پس از من سنت شود.
گفتار دلپذير و شادي بخش نيز از حسن خلق مي باشد و رابطه ها را استوار مي نمايد.
برخورد شايسته و جذاب با مردم و اخلاق نيکو از رموز موفقيت پيامبر (ص) در دعوت و رسالت ايشان بود.
پيامبر(ص) فرمود : گاهي انسان درسايه خوشخويي به مقام و رتبه روزه داران شب زنده دار مي رسد .
عايشه گويد : کسي خوش اخلاق تر از پيامبر (ص) نبود ، هيچ کس از ياران و اهل بيتش نبود که آن حضرت را دعوت کرند جز آنکه دعوتش را مي پذيرفت.
درشتي در اخلاق کريمانه ايشان ديده نمي شد و کلماتي بکار مي برند که اندک معنيش بسيار بود و نعمتها هرچند کم را عظيم مي دانست و به از دست دادن امو دنيوي بغضب نمي امد و خشم او فقط براي خدا بود.
از والاترين خصلتهاي آزادگان و نيک مردان کرم و سخاوت مي باشد و اين خوي بذل و بخشش ديگران اسير محبت خود مي کند و معاشرت گاهي در قالب ميهماني مي باشد.
حضرت رسول فرمود ميهمان روزي خود را نازل مي کند و گناهان صاحب خانه و ميزبان راهم مي زدايد .
«زيارت مؤمن» که در روايات آمده و به ديدارها تأکيد مي کند. در اين ديدارها دو رکن، ديدار کننده و ديدار شده (زائر و مزور) وجود دارد آنکه پيش قدم در اين زيارت است پاداش مي برد.
از پيامبر اکرم(ص) است که :« الزائر اخاه المسلم اعظم اخبرا من المزوز»
آنکه برادر مؤمن خود را ديدار مي کند، پاداشي بزرگ تر از شخص ديدار شده دارد.
آري ،ديدار و پيوند عاطفي بر قرار نمودن، هنر مسلمان است که به اين سادگي در تخت لواي حسناتي که خدا در گرو اجراي آن، قرار داده، ميباشدومضرات دوري از اين امر بزرگ در رواياتي در ذيل خواهدآمد مشخص مي شود.
« امام باقر يا امام صادق عليهماالسلام(ترديداز راوي)به شخصي به نام ميسر فرمود : گمان مي کنم به خويشان خود نيکي مي کني؟ عرض آري ، من در نوجواني در بازار براي کسي کار مي کردم و تنها دو درهم مي گرفتم ؛ يک درهم را به عمه و درهم ديگر را به خاله خود مي دادم . آنگاه امام (ع)فرمود : به خدا سوگند دوبار مرگت نزديک شد ولي بخاطر اين صله رحم به تاخير افتاد .»
محدوده رعايت حقوق همسايگان منحصر به همسايه دست چپ و راست و پرهيز از آزار آنها نيست بلکه . بلکه رسيدگي و مساعدت و ياري و عيادت و انفاق و صدقه و همدردي و... و نشانه جوان مردي مي باشد .
از حضرت رسول (ص) پرسيدند که: آيا در مال حقي بغير از زکات هست ؟ فرمود که بلي، نيکي و احسان کردن به خويشاني که با تو بدي کنند و احسان کردن به همسايه مسلمان ، بدرستيکه ايمان به من ندارد کسي که سير بخوابد و همسايه مسلمانش گرسنه است .
ديدارها اگر همرا ه هديه و تحفه با شد لذت بخش تر است .
پيامبر(ص) فرمودند: « هرگاه يکي از شما به سفر رفت ، هنگامي که به سوي خانه و خانواده اش برمي گردد ، حتما بايشان هديه و سوغات آورد حتي اگر شده سنگي باشد !... .
پيامر(ص) هديه هرچند که پاچه گوسفند بود قبول مي کرد و آن را جبران مي نمود.
از بهترين کارها که در اخلاق معاشرت به ان اهميت خاصي داده اند عيادت بيمار است و پاداش فراوان دارد .
رسول اکرم (ص) فرمود: به عيادت کسي برو که از تو عيادت نکرده و براي کسي هديه ببر که برا ي تو هديه و سوغات نياورده است .
گشايش معضلات مردم خود توفيق مي خواهد و نعمتي است که فراوان شکر مي خواهد. هيچ سائلي از پيامبر جواب رد نمي ديد ف حتي اگر سائلي پيراهنش را هم مي خواست به او مي داد .
شنيدن کلمه صداقه انسان را به ياد کمک ها يمادي به فقيران مي اندازد .
از معصومين(ع) روايت شده : «ما اهل بيت ، کساني را که مستحق نيستند رد نمي کنيم ، از ترس اينکه مبادا مستحق واقعي را رد کرده باشيم »
پيامبر (ص) ستايش کنان بر مردي ، چنين فرمود: صدقه اي داد و چنان پنهان نمود که دست چپش انفاق دست راست را ندانست.
حضرت رسول(ص) مي فرمايد :بهترين شما کسي است که اخلاقش بهتر است و با مردم سازگاري داشته باشد .
و نيز فرمودند :نيک خويي دوستي را استوار مي نمايد.
نيز فرمودند: مومن آينه اي براي برادر مومنش مي باشد.
نمونه هايي از سخنان مطايبه انگيز و مزاح هاي پيامبر(ص) روايت شده، نشان مي دهند آن حضرت، در حين گشاده رويي و بذله گويي و خوشرفتاري از مرز حق و سخن درست، فراتر نمي رفتند و ناروا شوخي نمي کردند.
پيامبر (ص) فرمود:« اني لا مزح و لا اقول الا حقا» من مزاح مي کنم، ولي جز حق نمي گويم.
روزي پيامبر (ص) به زني فرمود:« اين زن، همان است که در چشم شوهرش ، سفيدي هست؟!»
شيوه مدارا و سازگاري در انسانها موجود مي باشد و در حديث از پيامبر(ص) است که فرمودند: « نيمي از ايمان مداراي با مردم است و نيمي از زندگي ، رفق و ملاطفت با آنان است. »
بهترين شما ، خوش اخلاق ترين شمائيد که ، مردم هردم با انها انس مي گيرند.
دانشمندان هم درباره اخلاق پيامبر (ص)آورده اندکه: آن حضرت مردم را پيوند
مي داد و آنان ر ا از خود دور نمي کرد . بزرگ هر قوم را ، مسئول امور آنان قرار مي داد ومي فرمود : اگر کسي از بزرگان قومي به شما وارد شد او را گرامي بداريد . آن حضرت به مرم محبت بسيار مي کرد . هرکس براي حاجتي نزد او مي آمد با او مدارا مي نمود ، تا برود . هرکس از او چيزي مي خواست به او مي داد و خوشرويي مي کرد . همه مردم در برابرش مساوي و يکسان بودند و اگر کسي اورا دعوت مي نمود ، قبول مي کرد در حديث ديگر از حضرت رسول(ص) نقل شده است که:«عفو و گذشت را شيوه خود قراردهيد زيرا بخشش و گذشت جز بر عزت انسان نيفزايد .پس نسبت به يکديگر گذشت داشته باشيد تا خدا شما را عزيز کند »
حضرت علي(ع) مي فرمايد:«عفو هنگام قدرت روش فرستادگان الهي و اهل تقوا است»
انسان هنگام قدرت اگر عفو نمودآنجاست که مفهوم عفو مصداق پيدا کند .در غير اينصورت ، سکوت انسان از مصاديق کظم غيظ مي باشد، نه از مصاديق عفو ومنجر به کينه مي شود و اين دو ، منشأ بسياري از گناهان از قبيل تهمت ، سخن چيني ، حسد ، ، سوء ظن و ... خواهد شد . به هميل دليل مي باشد که در دستورات اسلام به داد مظلومان رسيدن و از حق انها در برابر ظالمان دفاع کردن ، تأکيد شده است، تا کينه ها از دلها رفته و صفا و صميميت جاي ان قرار گيردو بي شک ادامه حيات اجتماعي مبتني بر عفو و گذشت مي باشد .
از جمله آداب معاشرت با مردم و از فرائضي که در اسلام به آن تأکيد شده است وفاي عهد و پيمان است.
به طوري که اگر چنين فريضه اي را در زندگي رعايت نشود بي نظمي و هرج و مرج بوجود آمده و زندگي مردم را متلاشي نموده و موجب سست شدن روابط اجتماعي مي شود.
فردي با پيامبر (ص) خريد و فروش نمود و جائي قرار گذاشته که معامله کند ، آن روز و فردايش فراموش کرد در روز سوم رفت و ديد که همانا پيامبر (ص) منتظر مانده، پيامبر (ص) فرمودند : اي جوان، مرا به زحمت افکندي سه روز است (براي وفاي به وعده) من همين جا مانده ام. انتظار مي کشم.
نمونه هايي از سخنان مطايبه انگيز و مزاح هاي پيامبر(ص) روايت شده، نشان مي دهند آن حضرت، در حين گشاده رويي و بذله گويي و خوشرفتاري از مرز حق و سخن درست، فراتر نمي رفتند و ناروا شوخي نمي کردند.
روزي حضرت با علي (ع) مشغول خوردن خرما بود، حضرت خرما مي خورد و هسته اش را علي (ع) مي گذاشت، وقتي دست کشيدند تمام هسته ها را جلو حضرت علي (ع) جمع شده بود. حضرت فرمود: يا علي! تو چقدر پرخوري! حضرت علي عرض کردند: يا رسول الله پرخور کسي است که خرما را با هسته مي خورد.
ابوهريره گويد: به پيامبر عرض کردند: اي رسول خدا(ص) آيا با ما شوخي و مزاح مي کنيد؟ فرمود: آري : اما سخني جز حق نمي گويم .» انس بن مالک گويد : مردي از آن حضرت درخواست مرکب سواري کرد آن حضرت گفت: پس تورا بر يک بچه شتر سوار مي کنم . او گفت : چرا بچه شتر : فرمود : مگر هر شتري بچه شتر نيست !
از نشانه هاي حس سلوک مي باشد که انسان مؤمن، هر چند اندوهناک باشد، ولي در برابر ديگران ناراحتي اش را نمايان نمي کند.
در حديث صحيح از حضرت رسول (ص) منقول است که: هر که مؤمني را شاد گرداند و مرا شاد گردانيده است و هر که مرا شاد گرداند خدا را خشنود گردانيده است.
زاهد واقعي کسي است که تنها متکي به خدا باشد .و در روايا ت بسيار به آن تشويق شده است و اين اصل ، روش زندگي پيامبر اکرم (ص) و اولياي دين و ائمه معصومين ( عليهم السلام) بوده است . پيامبر اکرم (ص) فرمود:« هرکس در دنيا زهد پيشه کند خداوند خکمت و بصيرت ر ادر قلبش وارد سازد و زبانش ر ابه حکمت گويا نمايد و درد و درمانش ابه او بشناساند و او را از دنيا سالم به دارالسلام :بهشت برين، بيرون برد.
و نيز فرمودند: «قناعت گنجي است که فاني نمي شود.» و همچنين در حديثي ديگر فرمودند:«قناعت مالي است که تمام نمي شود.»
وقار و سکوت و متانت و جوانمردي و حسن هدايت آن حضرت و پيامبر (ص) را به وقار و سکينه ناميده بودند و رفتار بدي از ايشان سرنمي زد و هميشه چشمانش پائين بود.هرگز پاهايش را دراز نمي نمود و اگر جا نبود مکان نشستن را براي ديگران توسعه مي داد. سکوت بسيار داشت و اگرکسي سخن زشت بر زبان مي آورد معترض مي شد. مجلس حضرت مجلس حيا و خير و امانتداري و بردباري بود.حرف کسي شکسته نمي شد ، در مجلس وارد مي شد آخرين شخصي که نشسته بود، آنجا مي نشست، به مردم نيز به اين کار دستور مي داد.
امانت داري، از اهم واجبات مي باشد که عمل به آن نشانه ايمان و از خصوصيات فرد مؤمن است. نبي اکرم (ص) فرمود :« امانتداري ، روزي را جلب مي کند و خيانت فقر را.
کودک در حل تکامل شخصيت : هر چه فکر محمد متکامل تر مي شد نقص هاي اجتماع را بيشتر درک مي کرد از يک طرف تقوا و پاکي او موجب شهرتش شده بود کسي که ديروز به او (محمد يتيم) مي گفتند و امروز (محمد امين) ثمره امانت و تقوي او اين بود که نماينده خديجه در تجارت شام بود که بعدها با او ازدواج نمود. بعد در حالي که او فقير بود ولي محمد (ص) کسب شخصيت را در تقوي و پرهيزگاري ديد جست ولي امروز کسب شخصيت را در پول و زور مي جوئيم و انتظار هم هست که به او احترام گذاشته شود.
اصولي که در اخلاق فردي پيامبر بود چنين است و الگو شدند.
نخستين بار در اسلام و در دوران رسول گرامي اسلام (ص) مساوات به منصه ظهور رسيد.
در منطق قرآن، تقواي الهي معيار برتري است، نه عوامل ديگروحدت اصل و ريشه، بهترين معيار مساوي بودن انسان ها است.
حضرت محمد (ص) متوجه شد که مردم گرد فردي تجمع کرده اند و او را بسيار تکريم مي کنند و پرسيدند: در اين فرد کيست؟ گفتند (علام) يعني اين فرد (علام و بسيار دانشمند است) گفتند، بهترين نسب شناس است و اين دانش برتري قومي را مشخص مي کند که، پيامبر (ص) فرمود: «ذاک علم لا نصير من جهله و لا ينفع من.اين دانش است که چون کسي نداند زياني نبرد و چون بدان سودي نبرد».
پيامبر (ص) در دادن مسئوليت هاي فرماندهي جنگي فتط شايستگي و توانايي و تدبير افراد را در نظر مي گرفتند نه خويشاوندي.
پيامبر (ص) فرمود: «در مشاوره با انسان عاقل خيرخواه هدايت و برکت و توفيق الهي است. وقتي خيرخواه عاقل تو را به چيزي راهنمايي کرد، از مخالفت با او بپرهيز، چون که در مخالفت تو سختي و دشواري زندگي است»
موضوع دوستي و برادري از مهم ترين لوازم زندگاني و بالاترين ضرورت انسان مي باشد و اينکه در يافتن دوست تلاش، و در پايدار بودن آن نيز مضايقه ننمايند
از رسول خدا(ص) پرسيدند: کدام يک از هم نشينان، نيکو و شايسته هم نشيني است؟ فرمود: آن کسي که ديدارش شما را به يادخدا اندازد و گفتارش به علم شما افزايد و کردارش شما را متذکر آخرت سازد.
در دوستي بايد حدو مرز ها بايد رعايت شود . که امام صادق (ع) در قالب پنج نکته بيان مي دارد و اگر چنين نباشد ،نبايد نسبت دوستي و صداقت را به آن داد.
اول:«آنکه نهان وآشکار دوست ، براي تو يکسان باشد . دوم آنکه زينت و آراستگي تورا زينت و آراستگي خود ش ببيند و عيب و نقصان تو را عيب خويش بشمارد . سوم : اگر به رياست و ثروت و پست و مقامي رسيد ، اين پست و پول ، رفتار او را نسبت به تو عوض نکند . چهارم : اگر قدرت و توانگر يدارد ، از آنچه دار نسبت به تو دريغ و مضايقه نکند. پنجم: (که جامع همه انهاست ) اينکه تو را در گرفتاريها ، رها نکند و تنها نگذارد .
امام علي (ع) مي فرمايد :« مردم جز با امتحان و آزمايش شناخته نمي شوند . پس همسر و فرزندانت را در حال غيبت و نبودنت امتحان کمن، و دوستت رادر مصيبت و گرفتاري ، و خويشاوندان خود را هنگام نيازمندي و تهيدستي ... »
امام علي (ع) مي فرمايند: کسي که بخواهد جز با افراد بي عيب دوستي و برادري نکند ، دوستانش کم خواهند شد.
تکريم به معناي بزرگوار شمردن و حرمت نگه داشتن است.
تاريخ نويسان در وصف پيامبر (ص) چنين گفته اند:« کان اکرم الناس» [پيامبر] با کرامت ترين مردمان بود.
پيامبر (ص) خوش برخورد و با ادب بود کسي را سرزنش نمي نمود. در روابط اجتماعي بر پايه کرامت انساني تأکيد مي نمود. پيامبر (ص) مي فرمود: « لاتحقرن احدا من المسلمين فان صغيرهم عندالله کبيره.مبادا فردي از مسلمانان را کوچک بشماريد و تحقير کنيد، کوچک آنان نزد خداوند بزرگ است.»
درتکريم يتيم چنين فرموده اند: رسول خدا (ص) فرمود: هرگاه يتيمي بگريد براي گريه اش عرش خدا به لرزه مي آيد،پس خداوند مي فرمايد، اي ملائکه شاهد باشيد به هر کس او را ساکت نمود و راضي و دلخوش کرد برخي است که او را در قيامت خشنود نمايم.
احترام به کودکان به وضوح در دوران گرانبار زندگي پيامبر (ص) ديده مي شد ،پيامبر گرامي حضرت محمد (ص) هميشه نسبت به افراد پير و ناتوان و به خصوص کودکان مهربان و دلسوز بود حتي در نماز جماعت ، رکوع و سجود را طول نمي داد تا براي بيماران و پيران مشکل نباشد.
اما يک روز بر خلاف هميشه سجده نمازش طولاني شد يکي از اصحاب سر از سجده برداشت ديدند که هر دو باره به سجده رفتند و جويا شدند و فرمودند به حسن تازه آمده تا سواري کند و خواستم کودک ناراحت نشود و يا ميل خود پايين بيايد.
پيامبر (ص) فرمودند:کودکان را دوست بداريد و با آنها مهربان باشيد زيرا، کسي که با کودکان مهرباني نکند مسلمان نيست.
توصيه هايي در زمينة بهداشت و جنبه هاي گوناگون حفظ سلامت از پيامبر اعظم (ص) به وفور آمده، که به آنها اشاره خواهد شد.
نوشيدن آب بين غذاي چرب و يا بعد از آن بزرگان نهي فرموده اند، چنان که «امام صادق (ع) از نياکان خود نقل کردند که: رسول خدا هر وقت غذاي چربي ميل مي کرد،آب کمتر مي خورد، به آن عرض شد که شما کم آب مي خوريد؟ فرمود: براي طعام کم نوشيدن آب گواراتر است.»
خوش بويي و تميزي و پاکي آن حضرت خداوند ويژگي هاي خاصي به پيامبر (ص) داده بود که در ديگران يافت نمي شد. از جابر روايت شده : « پيامبر (ص) از راهي عبور نمي فرمود، مگر آنکه شخصي که به دنبال ايشان بود راه را از بوي بدن آن حضرت تشخيص مي داد.
از مشخصه هاي بارز انسان تفکر است و تفکر موجب معرفت اوست و به وسيلة تفکر و انديشيدن در نعمت هاي خدا و وجود خدا به جهان شناسي و خودشناسي و در نهايت به خداشناسي مي رسد براي اين است که تفکر را عبادت دانسته اند.
افراد متفکر کم تر سخن مي گويند و دچار ندامت نمي شوند و بيشتر عمل مي کنند.
وصيت رسول خدا (ص) به علي(ع):«تفکروا في الآء الله و لا تفکروا في الله در نعمت هاي خدا بينديشيد و در [کنه ذات] خدا نيز بينديشيد.»
تکلف در لغت به معناي تحمل امري با رنج، ظاهرسازي و رياکاري مي باشد و در اصطلاح انسان، کاري را به مشقت انجام دهد.
پيامبر (ص) مي فرمايد:« من را متقيان امتم از تکلف به دور هستيم.
زيدبن حسن مي گويد: از امام صادق(ع) شنيدم که فرمود:علي (ع) شبيه ترين مردم نسبت به رسول الله از نظر خوراک و روش زندگي بود. او نان با روغن زيتون مي خورد، ولي به مردم نان و گوشت مي خورانيد وي با دست خويش آب را از چاه مي کشيد و هيزم جمع مي کرد و حضرت فاطمه نيز چنين بود...
زندگي پيامبر (ص) بسيار ساده بود و در مورد خود فرمود:
«آکل يا کل العبد و اجلس کما يجلس العبد فانما أنا عبد
همچون بندگان خوراک مي خورم و چون بندگان مي نشينم که همانا من بنده ام.»
پيامبر (ص) در وصاياي خود به ابوذر چنين سفارش نمود:
اي ابوذر من لباس خشن مي پوشم و به زمين مي نشينم، و انگشتان را [پس از غذا] با زبان مي ليسم و بر مزبي پالان سوار مي شود، و کسي را ترک خود سوار مي کنم. پس هرکه از سنت من گريزان شود از من نيست.
مسلمانان بايد معتدل باشند زيرا قرآن امت اسلامي را امت وسط ناميده است . آنها در تمام جنبه هاي زندگي اعم از اجتماعي و اقتصادي و غيره بايد اعتدال را رعايت نمايند. و از راه عدل منحرف نشوند. تا نجات يابند.رسول خدا (ص) در اين باره فرموده اند: «الوسط العدل وسط اعتدال است. »
در اين بحث، حفظ حقوق و رعايت حرمت ها موضوع اصلي مي باشد.
حدود جمع حد به معني فاصله بين دو چيز مي باشد.چه حد بين دو شيء يا حد بين اعمال و رفتار.
مؤمنان در رويارويي با دشمن بايد حدودي را رعايت نمايد. ابتدا بايد به اسلام آنان را دعوت نمايند،سپس به مقابله بپردازند.
از اميرمؤمنان نقل شده است که:« وقتي رسول خدا (ص) مرا به يمن اعزام مي کرد فرمود: اي علي با هيچ کس جنگ مکن تا اينکه او را [ به اسلام] دعوت کني و به خدا سوگند اگر يک نفر به دست تو هدايت شود براي تو بهتر است از آن چيزي که خورشيد بر آن طلوع و غروب مي کند.»
زهد يک امر قلبي است که با اين دو خصيصه (عدم تأسف نسبت به از دست داده ها و عدم خوشحالي نسبت به داده ها) شناخته مي شود. بنابراين ، زاهد واقعي کسي است که مظاهر زيبا و فريبنده دنيا او فريفته و دلباخته نسازد و توجهش از ماديات دنيا به عنوان کمال مطلوب و بالا ترين خواسته عبور کند و متوجه هدف هاي والاتري گردد.
و نيز فرمودند: «قناعت گنجي است که فاني نمي شود.» و همچنين در حديثي ديگر فرمودند:«قناعت مالي است که تمام نمي شود.»
از نشانه هاي حس سلوک مي باشد که انسان مؤمن، هر چند اندوهناک باشد، ولي در برابر ديگران ناراحتي اش را نمايان نمي کند.
رسول خدا (ص) فرمود:
«... شما که نمي توانيد با اموال خود به همة مردم گشايش دهيد، پس با چهرة باز و رويي خوش با آنها برخورد کنيد.»
حاصل آنکه( مقاله)
در اين مقاله ابتدا ،سيره اخلاق فردي پيامبر (ص) ،بعد اصول اخلاق فردي پيامبر (ص) رابازگو مي نمايد .
بطورکلي درباره حسن خلق و گشاده رويي و بودن اصل حفظ حدودالله در متن زندگي پيامبر(ص) و …، ازنکات اخلاقي مثبت که در وجود مبارک پيامبر(ص) مي باشد بحث نموده و شناسانده است.
و در متن کارهاي ايشان ، توصيه هايي براي سعادتمند شدن ما انسانها وجود دارد ،که بيان شده است.
انسان ها هرچه قدر شناخت خود را از پيامبر (ص)بيشتر نمايد و بعنوان الگوي برتر بشريت از سوي خداوند متعال ، در تمام اعمال و رفتارشان اقتدا نمايد، مسلط بر تمام مشکلات دنيوي شده و گامهاي بلندتري را در رسيدن به سعادت برمي دارند.

سرزمين يونان مهد فلسفه است. فلسفه پس از آن كه در آسياي صغير طلوع كرد، راه تكامل خود را در يونان ادامه داد تا زماني كه فيلسوفاني چون سقراط، افلاطون و ا ...

در نهاد هر انسان نيروئي وجود دارد كه دانشمندان جديد به آن «وجدان اخلاقي » نام نهاده اند. اين نيرو به انسانها تكليف، الهام مي كند يعني از درون به انسان ...

«إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّي يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ؛ خدا اوضاع و احوال هيچ ملتي را دگرگون نمي‌گرداند، تا آن که اوضاع و احو ...

سنگين ترين چيزي که در قيامت در ترازو گذاشته مي شود! رسول الله صلّي الله عليه وسلّم مي فرمايد: «مَا مِن شَيءٍ أثقَل في مِيزَان العَبدِ يَوم القِيامَةِ ...

نگاهي به زندگي زيباي حضرت قمر بني هاشم (س) پر از درس هاي پر مغز و ادب است. ● بارقه آشنايي علي به طرف مسجد به راه افتاد. درب شبستان مسجد که رسيد برادرش ...

مقدمه در اين نوشتار با نگاهي ديگر به جنبه اخلاق نگريسته مي شود. زشت (قبح) و زيبا (حسن) بودن، خوب و بد بودن دو مقوله اي جدا از هم هستند که متفکران و دا ...

هميشه بوده و هستند کساني که با اهداف گوناگون به جاي پرداختن به نسخه اصيل و راستين، نسخه هاي بدلي و دروغين را مي سازند و بخورد اين و آن مي دهند تا از ا ...

● مقدمه فلسفه اخلاق رشته اي علمي، فلسفي و نوپاست که در آثار گوناگون اهل فن، تعاريف متفاوتي براي آن عرضه گرديده است. در بين آثاري که نام فلسفه اخلاق، ( ...

دانلود نسخه PDF - اخلاق فردي پيامبر