up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله احساس خشم PDF
QR code - احساس خشم

احساس خشم

کالبدشکافي خشم

احساس خشم يکي از احساس هاي ذاتي انسان است و الزاما مخرب نيست. در گذشته هاي دور انسان با حيوانات و درندگان روبه رو مي شد ولي در جامعه تغيير يافته امروزي ديگر آن موقعيت هاي قديمي که لازم بود از خودمان دفاع کنيم، فرار کنيم و بجنگيم وجود ندارد و ما در اطرافمان ديگر با جانورهاي وحشي روبه رو نمي شويم. در نتيجه خشم ذاتي و غريزي خود را بايد کنترل کنيم، کنترل خشم به معني خفه کردن خشم و از بين بردن آن نيست بلکه منظور اين است که اين احساس را با نظام اجتماعي هماهنگ کنيم.
اگر دقت کنيد مي بينيد که در بسياري از موارد احساس خشمي که به ما دست مي دهد بسيار بيشتر از مساله اي است که اتفاق افتاده است. مثلا وقتي فردي حرفي مي زند که به ما برمي خورد ما آنقدر عصباني مي شويم که مي خواهيم او را کتک بزنيم در حالي که آن حرف آنقدر هم مهم نبوده است.
دکتر رضا محقق روانپزشک در زمينه خشم مي گويد: خشم انرژي ماست و با احساس خشم مي توانيم کنترل اوضاع را بيشتر در دست بگيريم، خشم شجاعت لازم را براي ابراز وجود به ما مي دهد و بالاخره خشم باعث کسب موقعيت بهتر فردي در گروه مي شود. اما اين مزايا براي خشمي است که کنترل شده و در مسير صحيح واقع شود. دکتر محقق ادامه مي دهد که خشم نامتناسب مي تواند به راحتي زندگي ما را مختل کند چرا که خشم سهل الوصول ترين وسيله براي سرزنش کردن، سرپوش گذاشتن روي اشتباهات و پوشاندن ترس هاست.
ما براي اين که خود را آرام کنيم به راحتي از خشم استفاده مي کنيم و ديگران را سرزنش مي کنيم و يا با يک ابراز خشم و پرخاشگري اشتباهي که مرتکب شده ايم را مي پوشانيم و وقتي با احساس هاي بدي مثل تحقير شدن، شرمگين شدن و احساس گناه کردن مواجه مي شويم به سرعت خشمگين شده و با خشم مي خواهيم که بر اين ترس ها و احساسات بد غلبه کنيم.
به گفته اين روانپزشک، خشم مي تواند به طور نامتناسب براي رسيدن به منافع شخصي، کنترل ديگران، احساس قدرت و جلب توجه به کار رود. مثل کودکاني که پرخاشگرند و مي خواهند جلب توجه کنند و يا مردان پرخاشگر و خشمگيني که مي خواهند افراد خانواده را کنترل کنند. اين روانپزشک مي گويد: مهم ترين مشکلي که بروز نامتناسب خشم ايجاد مي کند اين است که در نهايت ارتباط فرد با افراد اطرافش مختل مي گردد و در نهايت به ضرر خود او خواهد شد ممکن است که در کوتاه مدت فرد بتواند کنترل اوضاع را با خشم به دست بگيرد و اعمال قدرت بکند و روي احساسات بد خود را بپوشاند و آرامش پيدا کند، اما خشم نامتناسب حتما در درازمدت باعث اختلال در روابط و در نتيجه تنها شدن فرد پرخاشگر در محيط هاي مختلف خواهد شد.
● محرک هاي محيطي خشم
دکتر محقق براي ايجاد احساس خشم محرک ها و مسبب هاي محيطي را لازم مي داند چرا که تا محرکي ما را تحريک به خشم نکند ما خشمگين نمي شويم. اين محرک ها از اين قبيلند: اگر کسي در موقعيتي قرار بگيرد که در اثر وجود موانعي نتواند به هدفش برسد و ناکام شود، مثل گرسنگي شديد، سر و صداي زياد، گرما و سرماي زياد، خستگي، مشکلات و محدوديت هاي جسمي، موانع محيطي، افراد، شرايط خاص مثل ترافيک و... که مي توانند باعث بروز خشم شوند. اگر کسي مورد حمله واقع شود، که هم از لحاظ فيزيکي است و هم از لحاظ روحي مانند مورد سرزنش قرار گرفتن. وقتي شخصي مورد بي عدالتي واقع شود و در نهايت وقتي احساس تحقير شدن و تخريب شدن در فرد به وجود بيايد. همگي اين شرايط و موقعيت ها مي تواند به عنوان محرکي براي ايجاد خشم به حساب بيايند.
اين پزشک معتقد است که ۲ راه حل عمده در برابر خشم وجود دارد:
۱) فرو دادن خشم به درون خود
۲) بروز دادن خشم به بيرون
● فرو خوردن خشم
آيا فرو خوردن خشم درست است؟ دکتر محقق جواب اين سوال را منفي مي داند و مي گويد دليل فرو دادن خشم عمدتا ترس از طرد شدن و ترس از ناراحتي طرف مقابل، ترس از دست دادن موقعيت و وجهه در گروه، ترس از خشم ديگران و خشم خود است. فرو دادن خشم به هيچ عنوان درست نيست چرا که خشم به خودتان آسيب مي زند و بايد آن را بروز دهيد. مساله ديگر ايجاد سوءتفاهم با ديگران است چرا که اگر ما خشم مان را بروز ندهيم بقيه متوجه نارضايتي و ناراحتي ما نمي شوند و به رفتارهاي خود ادامه مي دهند و در نهايت و در پي تکرار رفتار افراد شما بالاخره از کوره در مي رويد و به اصطلاح از خشم منفجر مي شويد و افراد را از خود رنجيده مي کنيد. به خواسته هاي خود نمي رسيد و در حقيقت عزت نفستان کاهش پيدا مي کند، اضطراب و افسردگي و بيماري هاي جسمي که ريشه هاي عصبي دارند مانند زخم معده، بيماري هاي قلبي و پوستي و تنفسي و فشارخون و... همه از عوارض فرو دادن خشم هستند.
● روش هاي خنثي سازي خشم
دکتر محقق تکنيک هاي خنثي سازي خشم را به شرح زير برمي شمارد:
۱) دقت به محرک هاي تکراري که ما را خشمگين مي کند يعني مديريت بهتر موقعيت هايي که براي ما محرک خشم به حساب مي آيند. مثلا مردي وقتي از سر کار به خانه مي آيد و گرسنه و خسته است به احتمال بيشتري با همسرش دعوا مي کند و اين فرد مي تواند با بازبيني خود به اين واقعيت برسد که بيشتر دعواهاي زناشويي با همسرش در اين زمان اتفاق مي افتد. اين فرد مي تواند با به کار گرفتن چند راهکار ساده از بروز تنش جلوگيري کند مثلا قبل از ورود به خانه يک شيريني يا شکلات بخورد و يا کمي ورزش کند و آب سرد به صورتش بزند تا حالت خستگي و گرسنگي از بين برود. يافتن محرک ها با بازبيني دقيق خود و موقعيت و احساس هايي که در موقعيت هاي مختلف داريم امکان پذير است و پس از يافتن محرک ها به کار بردن ابتکارات فردي در از بين بردن اين محرک ها مي تواند خشم ما را خنثي کرده و در بروز تنش در ما و بيرون از ما جلوگيري کند.
۲) حرف زدن با خود: حرف زدن با خود يکي از راه هاي رسيدن به آرامش و کنترل احساس هاي بد است. منظور از حرف زدن با خود اين نيست که ما در خيابان و يا جاهاي ديگر بلند بلند با خود حرف بزنيم بلکه منظور حرف زدن با خود در تنهايي است. مثلا اگر جايي در خيابان به علتي خشمگين شديد و نتوانستيد آن را بروز دهيد وقتي به خانه مي آييد مدتي در اتاق خود خلوت کنيد و با خود حرف بزنيد و خشم خود را به صورت کلامي بروز دهيد و توجيهات خود را براي آن اتفاق به خودتان بگوييد. حتي الامکان از فحش دادن بپرهيزيد چرا که ما بايد ياد بگيريم که رفتار طرف مقابلمان را توصيف کنيم نه خود فرد را زير سوال ببريم.
۳) صحبت کردن با يک فرد مورداعتماد: با در نظر گرفتن موقعيت مکاني و زماني فرد مورد اعتمادتان مي توانيد با او درد دل کنيد و مورد خشم خود را با او در ميان بگذاريد، اين مساله باعث آرام شدن شما خواهد شد.
۴) نوشتن احساس خشم: نوشتن احساسات بد و خواندن آنها مي تواند در خنثي سازي خشم ما بسيار موثر باشد.
۵) تشخيص افکار پشت احساس خشم: معمولا افکار پشت خشم ما با خطاهاي شناختي همراه است مانند تفکر همه يا هيچ مثل زماني که يک فرد براي ما مزاحمت ايجاد مي کند و ما راجع به همه مردم قضاوت بد مي کنيم و مي گوييم اين روزها همه مردم مزاحم مي شوند. تعميم دادن مثل زماني که همسر فردي به او يک انتقاد مي کند و آن فرد بلافاصله مي گويد تو هميشه به من ايراد مي گيري و رفتار او را به هميشه تعميم مي دهد. ذهن خواني افراد مانند زماني که شخصي کاري به ما مي دهد که برايش انجام دهيم و ما فکر مي کنيم او مي خواهد از ما سوءاستفاده کند و در ذهنش فکر سوءاستفاده از ماست. برچسب زدن به افراد مثل اين که فردي به همسرش مي گويد شما خانوادگي ايرادگير هستيد. بايدها و نبايدهاي بي جا براي خود و ديگران. تمام اين ها از خطاهاي شناختي است که ما را به سمت خشم هدايت مي کند.

قلب جزو اندامهايي از بدن مي باشد که عليرغم تپش و فعاليت مداوم و بي وقفه اش ، وجودش در بدن احساس نمي شود. به عبارت ديگر انسانها در ۹۹% مواقع اصلاً متوج ...

وقتي که يک فشار روحي رواني يا جسمي به فرد وارد مي شود برحسب شدت آن فشار و متناسب با شخصيت فرد و انتظارات او واکنش هايي که در مقابله با آن بروز مي دهد، ...

در مطب متخصصان پوست، بخش عمده اي از مراجعه کنندگان منتظرند تا نوبتشان شود و بوتاکس به صورتشان تزريق کنند تا از شر چين و چروک پوست خلاص شوند و زيبايي ر ...

● مقدمه اين تفکر که اغلب مردم جهان به اندازه کافي آب نمي نوشند به گمان نزديک به واقعيت است. بدن انسان نيازمند دريافت آب به ميزان کافي و به صورت منظم ا ...

« يا ايها الذين آمنوا کونوا قوامين بالقسط، اي کساني که ايمان آورده ايد! کاملاً قيام به عدالت کنيد! »(۱) عدالت جويي، عدالت خواهي، حق گويي، تلاش براي اي ...

چه جوري ميشه وجود خدا رو بيشتر احساس کرد؟ گاه چنان غرق در دنيا و روزمرگي هايش ميشويم و در چرخه عبث غفلت گير مي کنيم که حتي وجود خود را از ياد ميبريم چ ...

اگر عصباني هستيد، بوق بزنيد! حتماً تا به حال اين جمله را شنيده ايد كه خشم كشنده است. در بسياري از موارد به خصوص در دنيايي كه ما در آن زندگي مي كنيم اي ...

جوهره انسانيت و فطرت ديني را بايد درهمت و غيرت و فهم عاشورايي ديد وبدان رسيد. آنان که مقام ومنزلت اين شجره طيبه را درک کردند ازتمام قيد و بند دنيا رها ...

دانلود نسخه PDF - احساس خشم