up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله ابليس PDF
QR code - ابليس

ابليس

موارد پناهجويي به خدا

قرآن ابليس را به عنوان دشمن آشکار ياد مي کند و ضمن تبيين خطرات پنهان و آشکار او براي انسان يادآور مي شود که براي در امان ماندن از خطرات و دسيسه ها و وسوسه هاي او مي بايست در پناهگاه امنيت بخش الهي درآيد.
مشکل آدمي زماني دو چندان مي گردد که از نظر طبيعت بشري چنان ساخته و پرداخته شده است که از درون نيز آمادگي براي خطر کردن در وي وجود دارد و خود او به نوعي به سمت وسوسه هاي ابليسي تمايل غريزي و طبيعي دارد. از اين روست که نقش پناهجويي به خدا به عنوان قدرت برتر و حاکم بر همه هستي و پروردگار و رب العالمين از اهميت دوچنداني برخوردار مي شود.
قرآن از مساله پناهجويي و وجوب آن براي انسان به عنوان «استعاذه» ياد مي کند. مفسران اين اصطلاح قرآني را به معناي پناه جويي به خدا از شر دشمنان دانسته اند. اتصال به حضرت حق براي حفظ از شر هر اهل شري و پناه بردن به خدا و توجه به او و درخواست دفع شر به وسيله او همراه با خضوع و خشوع و حرز گرفتن و خود را در پناه او براي حفظ از بدي قرار دادن از جمله توضيحاتي است که مفسران براي اين اصطلاح قرآني بيان کرده اند.
قرآن ابليس را به عنوان دشمن آشکار ياد مي کند و ضمن تبيين خطرات پنهان و آشکار او براي انسان يادآور مي شود که براي در امان ماندن از خطرات و دسيسه ها و وسوسه هاي او مي بايست در پناهگاه امنيت بخش الهي درآيد.
● از چه چيزهايي مي بايست به خدا پناه برد؟
قرآن مواردي را به عنوان چيزهايي که مي بايست از آنها به خدا پناه برد بيان داشته که از همه مهمتر «ابليس» است.
آيات قرآني در اين باره به دو دسته تقسيم مي شود؛ دسته اول آياتي که از شيطان بدون اشاره به اعمال وي سخن گفته است. (آل عمران آيه ۳۶ و نحل آيه ۹۸) در اين گونه آيات روشن بودن شر و وسوسه گري ابليس علت مطرح نشدن آن و عدم ذکر کارهاي زشت براي عموميت بخشيدن به آنهاست، به گونه اي که شامل همه شرها بشود. چنان که در آيه ۱ و ۲ سوره فلق سفارش شده که از شر همه مخلوقات به خدا پناه برده شود. با اين حال در آياتي ديگر به پناه بردن از ابليس امر شده که بيانگر اهميت توجه به خطر وسوسه هاي اوست.
دسته دوم آياتي است که در آنها شررساني ابليس بازگو و از آن استعاذه شده و يا به استعاذه سفارش شده است. از اين دست آيات مي توان به سفارش به پيامبر (ص) اشاره کرد که مي بايست از شر وسوسه هاي ابليس به خدا پناه برد. (مومنون آيه ۹۷) و يا به انسان دستور داده شده که از نزغ شيطان به خدا پناه برد (فصلت آيه ۳۶) نزغ عبارت از داخل شدن در چيزي براي فاسد کردن آن است. از اين رو به غضب انداختن و تحريک قلب و وسوسه و گمراهي ابليس در هنگام خشم و انتقام از مواردي است که مي بايست به عنوان نزغ ابليس به خدا پناه برد.
گاه شيطان با مس و دست گذاشتن بر چيزي قلب انساني را به وسوسه گمراه مي کند و او را از راه حق باز مي دارد. (اعراف آيه ۱۰۲)
۱) از ديگر اموري که مي بايست از آن به خدا پناه برد مي توان از متکبراني چون فرعونيان ياد کرد.
پيامبران کساني اند که به عنوان سرمشق زندگي مي بايست از رفتار آنان درس بياموزيم. حضرت موسي از شر متکبراني چون فرعون به خدا پناه مي برد. متکبر کسي است که نسبت به اقرار به الوهيت خدا و اطاعت از او تکبر مي ورزد و حاضر نمي شود تا اطاعت از حق کند. (غافر آيه ۲۷)
۲) در هنگام خطر نيز مي بايست به خداوند پناه برد. (دخان آيه ۲۰)
هم چنان که از شر جهل و ناداني بايد چنين کرد؛ زيرا هيچ خطري بالاتر از جهل، انسان را به هلاکت نمي اندازد. (هود آيه ۴۵ تا ۴۷ و نيز بقره آيه ۶۷) رهايي از آلودگي دامن و خطر عفت و حيازدايي از ديگر مواردي است که پناه جويي به صراحت امري پسنديده شمرده شده است و حضرت مريم (س) به عنوان مصداق و الگوي قرآني اين کار را هنگام چنين خطري انجام داده است. (مريم آيه ۱۸) البته اين اختصاص به زنان ندارد و قرآن اين مسئله را درباره يوسف (ع) نيز بيان مي کند که چه سان از شر آلودگي دامن و اتهام به گناه به خدايش پناه مي برد. (يوسف آيه ۲۳)
۳ ظلم و ستم نيز از ديگر مواردي است که قرآن پناه جويي به خدا را در آن پسنديده معرفي مي کند
و از زبان يوسف مي فرمايد: معاذ الله ان ناخذ الا من وجدنا متاعنا عنده انا اذا الظالمون؛ پناه مي برم به خدا که جز کسي که متاع خود را در نزدش يافتيم بازداشت کنيم وگرنه در غير اين صورت ما از ستمگران خواهيم بود.
۴) پناه جويي از هر نوع بدي و شر از ديگر موارد مورد سفارش قرآن است. اين شرها مي تواند از جن و انس و آتش و توفان و باران و قحطي و بيماري و مانند آن باشد.
۵) شر حسوداني که حسد مي ورزند و حسادت باطن خود را آشکار مي سازند و در مقام عمل کارهاي زيانباري انجام مي دهند از ديگر مواردي است که پناه جويي در آن مطرح است. دشمني دشمنان و کافران نيز از همين قسم به شمار مي آيد که قرآن از آن ياد کرده و مردمان را سفارش به پناه جويي به خدا مي کند. (فلق و نيز غافر آيه ۵۶)
اينها نمونه هايي است که قرآن بر پناه جويي به خدا در آنها تأکيد و سفارش مي کند تا نشان دهد جز قدرت و احاطه کامل ربوبي او چيزي ديگر نمي تواند بازدارنده از شرور باشد و انسان همواره نه تنها مي بايست خود را در محضر خدا بداند بلکه براي رهايي از شرور ظاهري و باطني به او پناه برد که او بهترين ملجا و ماوي است و پناهگاهي بهتر از او نمي توان يافت.

در مقاله حاضر، استاد به بحث درباره شناخت شيطان و تفاوت آن با ابليس و شگردهاي دام گستري شيطان براي فريب انسان ها، فلسفه و حکمت آفرينش شيطان و سرانجام، ...

دنيا در آموزه هاي اسلامي از جايگاه بسيار مهمي برخوردار است؛ زيرا تنها راه دست يابي انسان به کمال قرب و متاله و خدايي شدن و در غايت خلافت يابي، از مسير ...

دعا محبوب ترين اعمال نزد خداوند، برترين عبادت، علت روشنايي آسمان ها و زمين، كليد تمام رحمت ها و... است. ما معمولا در حوائج فردي خويش بر دعا اصرار مي و ...

بسم الله الرحمن الرحيم خوش آمديد مطمئن باشيد با توجه دقيق به مطالب مربوطه دست خالي بيرون نخواهيد رفت وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ ا ...

روح امري مجرد است و شکل و قالب خاصي ندارد و به يک معنا بي شکلي، اصل در آن است. چنان که روح به سبب همين تجرد خويش، بيرون از دايره ذکوريت و انوثيت يعني ...

شرک که به معناي نوعي همتايي و مشارکت است در کلام اسلامي و اصطلاحات قرآني به معناي پذيرش شريک و همتا براي خدا در حوزه ربوبيت و الوهيت است. به سخني ساده ...

دانلود نسخه PDF - ابليس