up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله آکنه PDF
QR code - آکنه

آکنه

آشنايي با علائم و نشانه هاي آکنه و شيوه هاي درمان آن

آکنه ناشي از تداخل عملکرد هورمون ها و ديگر مواد روي غدد چربي پوست (غدد سباسه) و فوليکول مو است. اين عوامل منجر به بسته شدن منافذ شده و منجر به بروز ضايعه مي شود. ضايعات آکنه معمولاً روي صورت، گردن، پشت، سينه و شانه ها ايجاد مي شود. اگرچه آکنه معمولاً به طور جدي سلامتي را تهديد نمي کند، ولي مي تواند باعث بروز هيجانات عاطفي شود. در آکنه شديد ممکن است جوشگاه (جاي ترميم زخم، اسکار) براي هميشه باقي بماند.
آکنه چگونه به وجود مي آيد
پزشکان آکنه را بيماري واحد پيلوسباسه توصيف مي کنند. واحد پيلوسباسه متشکل از يک غده سباسه است که به مجرايي موسوم به فوليکول که حاوي يک مو است، منتهي مي شود. اين واحد در کل بدن وجود داشته ولي در صورت، قسمت فوقاني پشت و قفسه سينه به وفور ديده مي شود. غدد سباسه ماده يي چرب موسوم به سبوم ترشح مي کنند که به طور طبيعي از دهانه فوليکول به سطح پوست راه مي يابد. مو، چربي و سلول هاي پوشاننده مجرا که باعث باريک شدن اين مجرا مي شوند، ممکن است دلمه يي ايجاد کنند که علامت زودرس آکنه است. اين دلمه باعث مي شود چربي (سبوم) از ميان منفذ به سطح پوست نرسد. مخلوط چربي و سلول ها باعث مي شود باکتري هايي که به صورت نرمال روي پوست زندگي مي کنند، مجرا را ببندند. اين باکتري ها مواد شيميايي و آنزيم هايي توليد مي کنند که باعث جذب گلبول هاي سفيد خون و در نتيجه التهاب مي شود.
موقعي که مجراي مسدود شده مو پاره مي شود، محتويات آن شامل سبوم، سلول هاي مرده و باکتري به سطح پوست ريخته شده و سبب التهاب مي شود. افراد مبتلا به طور مکرر دچار ضايعات مختلف آکنه مي شوند که در ذيل توضيح داده شده است.
۱) ضايعات پايه آکنه، کومدون ناميده مي شود که در حقيقت مجراي مسدود شده و متورم فوليکول مو است.
۲) اگر فوليکول مسدود (کومدون) زير پوست بماند و به آن راه نيابد يک برآمدگي سفيد در سطح پوست توليد مي کند که به آن سرسفيد مي گويند.
۳) کومدوني که به سطح پوست مي رسد، در سطح پوست باز شده و با اکسيژن هوا ترکيب شده که به دليل تغيير رنگ به آن سرسياه مي گويند.
سرسياه و سرسفيد ممکن است براي مدت طولاني در پوست باقي بمانند. ديگر ضايعات مشکل ساز آکنه شامل موارد زير است؛
۱) پاپول؛ ضايعات ملتهب کوچک صورتي رنگ در پوست است که ممکن است در لمس دردناک باشند.
۲) پوستول؛ پاپول هايي هستند که با ترشحات چرکي سفيد يا زردرنگ پر شده اند و قائده يي قرمز دارند.
۳) ندول؛ ضايعات بزرگ، دردناک و سفتي که در عمق پوست قرار دارند.
۴) کيست؛ ضايعات عمقي، دردناک و مملو از چرک که سبب بروز جوشگاه (اسکار) مي شوند.
● علت آکنه چيست
علت دقيق اين بيماري شناخته نشده است ولي پزشکان عوامل مختلفي را در آن دخيل مي دانند. يکي از علل مهم، افزايش هورمون هاي جنسي مردانه موسوم به آندروژن ها است. اين هورمون طي بلوغ در هر دو جنس افزايش يافته و سبب بزرگي غدد سباسه و ترشح بيشتر سبوم مي شود. تغييرات هورموني در حاملگي يا مصرف قرص هاي خوراکي ضدبارداري نيز سبب بروز آکنه مي شوند. عوامل ژنتيکي نيز ممکن است در اين امر دخيل باشند. محققان بر اين باورند که تمايل به بروز آکنه از والدين به ارث مي رسد. برخي داروها مثل آندروژن ها و ليتيوم سبب آکنه مي شوند. مواد آرايشي چرب نيز با تغيير سلول هاي مجرا (فوليکول) سبب چسبندگي آنها به يکديگر و توليد دلمه مي شوند.
● فاکتورهايي که آکنه را بدتر مي کنند
تغيير ميزان هورمون ها در جنس مونث در سن بلوغ يا ۷ ۲ روز قبل از شروع قاعدگي
استفاده از مواد آرايشي يا مواد مرطوب کننده چرب يا مواجه شدن چربي در محيط کار (مثل کار در آشپزخانه)
فشار ناشي از کلاه يا تجهيزات ايمني و ورزشي، کوله پشتي، گردنبند سفت يا لباس هاي ورزشي تنگ
تحريک کننده هاي محيطي مثل آلودگي هوا و رطوبت بالا
خراش وارد کردن با فشار و کندن
مالش خشن پوست
استرس
● برخي افسانه ها در رابطه با علل آکنه
افسانه هاي زيادي در رابطه با علل آکنه وجود دارد. مصرف شکلات و غذاهاي چرب اغلب علت آکنه شناخته مي شود اما مدارک کافي در دسترس نيست که بيان کند مصرف اين مواد باعث بدتر شدن آکنه مي شود. افسانه هاي ديگري علت آکنه را آلوده بودن پوست عنوان کرده اند، اما بايد توجه داشت که جوش هاي سرسياه و ديگر ضايعات آکنه به علت آلودگي ايجاد نمي شوند. استرس علت آکنه نيست. بلکه در افرادي که داراي آکنه هستند استرس، آکنه موجود را بدتر مي کند.
● چه کساني به آکنه مبتلا مي شوند
در تمام نژادها و در کليه سنين افراد دچار آکنه مي شوند. آکنه در سنين نوجواني و اوايل بلوغ بيشتر اتفاق مي افتد. تخمين زده شده ۸۰ درصد افراد در سنين ۱۱ تا ۳۰ سال در بعضي نقاط بدن دچار آکنه مي شوند. در بعضي افراد آکنه تا زماني که به سن ۳۰ سالگي برسند ادامه پيدا مي کند اما در بعضي افراد تا سنين ۴۰ و ۵۰ سالگي هم اين مشکل پوستي ديده مي شود.
● درمان آکنه
آکنه اغلب توسط متخصصان پوست درمان مي شود، گرچه ممکن است پزشکان عمومي، متخصصان کودکان يا داخلي نيز انواع خفيف آن را درمان کنند. هدف از درمان، بهبود ضايعات موجود، جلوگيري از ايجاد ضايعات جديد، جلوگيري از به وجود آمدن جوشگاه (اسکار) و به حداقل رساندن استرس رواني است. دارودرماني عوامل زير را که باعث ايجاد آکنه مي شود، درمان مي کند؛
تجمع غيرطبيعي سلول ها در فوليکول
افزايش توليدات چربي
باکتري ها
التهاب
با توجه به وسعت ضايعه ممکن است از داروهاي متفاوتي استفاده شود. بعضي از اين داروها به طور موضعي مصرف مي شوند و برخي به شکل خوراکي و گاهي نيز ترکيبي از هر دو مورد تجويز مي شود.
● درمان ضايعات سرسياه، سرسفيد و آکنه التهابي خفيف
معمولاً براي افرادي که آکنه خفيف دارند انواع داروهاي موضعي تجويز مي شود. داروهاي موضعي يا به طور مستقيم روي ضايعه يا روي منطقه يي که پوست درگير است، ماليده مي شوند. داروهايي که براي آکنه خفيف استفاده مي شوند، به صور مختلف عمل مي کنند.
بنزوئيل پروکسايد؛ باکتري مولد آکنه را از بين مي برد. همچنين ممکن است توليد چربي را کم کند.
رزورسينول؛ ضايعات سرسياه و سرسفيد را از بين مي برد.
اسيد ساليسيليک؛ به از بين بردن ضايعات سرسياه و سرسفيد کمک کرده، همچنين باعث جلوگيري از ريزش سلول هاي داخل مجرا (فوليکول) مي شود.
سولفور؛ به از بين بردن دانه هاي سرسياه و سرسفيد کمک مي کند.
اين داروها به طور موضعي مصرف شده و به اشکال متفاوتي مانند ژل، لوسيون و کرم در دسترس اند. در بعضي افراد، اين داروها ممکن است سبب بروز عوارضي مثل التهاب، سوزش يا قرمزي شده که اغلب با ادامه درمان بهتر مي شوند.
در صورت شدت يا طولاني شدن عوارض بايد به پزشک اطلاع دهيد. اين داروها اگر به طور منظم استفاده شوند موثر واقع مي شوند، اگرچه براي بروز اثرات مفيد آنها بايد هشت هفته يي صبر کرد.
● درمان انواع متوسط تا شديد آکنه
افراد مبتلا به انواع متوسط تا شديد آکنه ممکن است با استفاده از داروهاي موضعي يا خوراکي يا ترکيبي از هر دو نوع درمان شوند.
الف) تجويز داروهاي موضعي؛
تعدادي داروي موضعي جهت درمان آکنه استفاده مي شود که شامل موارد زير است.
آنتي بيوتيک ها؛
کمک به توقف يا کند کردن رشد باکتري ها مي کنند و التهاب را کاهش مي دهند.
مشتقات ويتامين A (رتينوئيد)؛
دلمه روي کومدون ها را برمي دارد و به داروهايي مانند آنتي بيوتيک ها اجازه ورود به فوليکول مي دهد. همچنين بعضي از انواع آن ممکن است باعث کاهش شکل گيري کومدون ها شود. اين داروها شکلي از ويتامين A هستند، مثل تره تينوئين (رتين A).
ب) ساير داروها؛
ممکن است باکتري مولد آکنه را از بين برده و توليد چربي را کاهش دهند و رشد باکتري ها را کند کرده يا متوقف کنند و التهاب را کم کنند، مثل بنزوئيل پروکسايد، ترکيبات حاوي سولفور يا آزالئيک اسيد. اين داروها نيز به صورت کرم، لوسيون، محلول و ژل تجويز مي شوند. براي تجويز، نوع پوست در نظر گرفته مي شود. کرم ها و لوسيون ها سبب مرطوب شدن پوست شده و بهترين گزينه براي افراد با پوست حساس هستند. اگر پوست تان چرب است يا در آب و هواي گرم و مرطوب زندگي مي کنيد از ژل يا لوسيون محلول در الکل استفاده کنيد که منجر به خشک شدن پوست مي شود.
در بعضي افراد تجويز داروهاي موضعي، عوارض جانبي خفيفي مانند سوزش، خارش، قرمزي، پوسته ريزي يا تغيير رنگ پوست اتفاق مي افتد. در بعضي از داروها مثل ايزوتره تينوئين اين اثرات جانبي معمولاً بعد از مدتي به رغم مصرف دارو کاهش مي يابد. اگر اثرات جانبي شديد بوده يا از بين نرفت به پزشک اطلاع دهيد. اثرات اين داروها معمولاً بعد از چهار تا هشت هفته بروز مي يابد.
ج) تجويز داروهاي خوراکي؛
براي انواع متوسط تا شديد آکنه اغلب پزشکان آنتي بيوتيک خوراکي تجويز مي کنند. آنتي بيوتيک هاي خوراکي به وسيله محدود کردن رشد باکتري ها و کاهش التهاب، آکنه را مهار مي کنند. ممکن است از داروهاي موضعي و خوراکي باهم استفاده شود. آنتي بيوتيک هاي شايعي که در درمان آکنه استفاده مي شوند، عبارتند از؛ تتراسيکلين، ماينوسيکلين و داکسي سيکلين. داروهاي ديگري که کمتر استفاده مي شوند، عبارتند از؛ کليندامايسين، اريترومايسين يا سولفوناميدها. بعضي از افرادي که آنتي بيوتيک مصرف مي کنند، عوارضي مانند ناراحتي معده، گيجي يا احساس سبکي در سر، تغيير در رنگ پوست و افزايش تمايل به آفتاب سوختگي در آنها نمايان مي شود. به علت اينکه داروي تتراسيکلين در استخوان و دندان جنين و کودکان کوچک اثر بد مي گذارد مصرف اين دارو در زنان حامله و شيرده و کودکان زير ۱۴ سال ممنوع است. اين نگراني وجود دارد که داروهاي تتراسيکلين و ماينوسيکلين با داروهاي جلوگيري از بارداري تداخل کرده و اثر آنها را کاهش دهند. بنابراين در اين موارد بايد از ساير روش هاي پيشگيري از بارداري استفاده کرد. درمان طولاني با آنتي بيوتيک هاي خوراکي ضروري است تا نتايج موردنظر حاصل شود.
● درمان آکنه کيستيک يا گره دار
افرادي که آکنه ندولار يا کيستيک دارند بايد توسط متخصص پوست درمان شوند. براي افرادي که آکنه شديد ملتهب دارند و با داروهاي فوق الذکر درمان نشوند، ايزوتره تينوئين (آکوتان) که از مشتقات ويتامين A (رتينوئيد) است، تجويز مي شود. ايزوتره تينوئين دارويي خوراکي است که يک يا دوبار در روز همراه با غذا، به مدت ۱۵ تا ۲۰ هفته تجويز مي شود. اين دارو اندازه غدد چربي را کاهش مي دهد، بنابراين چربي کمتري توليد مي شود به همين دليل رشد باکتري ها کاهش مي يابد.
فوايد ايزوتره تينوئين (آکوتان)؛
اين دارو، دارويي موثر است که مي تواند از ايجاد جوشگاه (اسکار) جلوگيري کند. درمان با اين دارو به مدت ۱۵ تا ۲۰ هفته آکنه را به طور کامل يا تقريباً کامل درمان مي کند. در بيماراني که آکنه بعد از يک دوره درمان با ايزوتره تينوئين عود کند، ممکن است يک دوره ديگر از همان دارو يا داروهاي ديگر تجويز شود.
زيان هاي ايزوتره تينوئين (آکوتان)؛
در زنان حامله اين دارو باعث نقص جنين مي شود. افرادي که اين دارو را مصرف مي کنند نبايد حامله باشند و در طول مدت مصرف دارو نيز نبايد حامله شوند. اين زنان بايد از يک ماه قبل از شروع درمان تا يک ماه پس از پايان درمان، همزمان به دو صورت جداگانه از بارداري پيشگيري کنند.
بعضي از افراد مبتلا به آکنه، به علت تغييرات ظاهر پوست، دچار افسردگي مي شوند. ممکن است تغييرات خلق وخو در مدت مصرف دارو يا کمي بعد از قطع درمان با داروهايي شبيه به ايزوتره تينوئين تشديد شود. گزارش هايي مبني بر خودکشي و قصد خودکشي در افرادي که اين دارو را مصرف مي کنند، ديده شده است. به هرحال حين درمان اگر دچار دلتنگي شديد غيرمعمول يا علائم ديگر افسردگي مانند کاهش اشتها يا کاهش تمايل به فعاليت هاي زندگي يا مشکل در تمرکز شديد حتماً به پزشک اطلاع دهيد. ديگر عوارض مهم ايزوتره تينوئين شامل موارد ذيل است؛
خشکي چشم ها، دهان، لب ها، بيني يا پوست (که خيلي شايع است)
خارش
خون دماغ
دردهاي ماهيچه يي
حساسيت به نور خورشيد
شب کوري
تغييرات خوني مثل افزايش چربي هاي خون (تري گليسريد و کلسترول)
تغيير عملکرد کبد.
براي ارزيابي اثر ايزوتره تينوئين و توقف آن در صورت بروز عوارض جانبي، قبل از شروع درمان و در فواصل معين درماني درخواست آزمايش خون مي شود. عوارض جانبي معمولاً با تکميل دارودرماني و قطع آن، از بين مي روند.
● درمان آکنه هاي ناشي از هورمون در خانم ها
در بعضي از زنان، آکنه به علت افزايش هورمون هاي جنسي مردانه (آندروژن) ايجاد مي شود. ساير نشانه هاي آن عبارتند از هيرسوتيسم (افزايش مو در صورت و بدن)، شعله ور شدن آکنه قبل از قاعدگي، قاعدگي هاي نامنظم و بالا رفتن ميزان آندروژن (هورمون جنسي مردانه) در خون. براي درمان اين نوع آکنه ها ممکن است يکي از چند داروي زير تجويز شود.
قرص هاي جلوگيري از بارداري؛ از ترشح آندروژن توليدشده در تخمدان ها جلوگيري مي کند.
تجويز مقادير کم داروهاي کورتيکواستروئيد مانند پردنيزولون يا دگزامتازون؛ از اثرات آندروژن توليدشده از آدرنال جلوگيري مي کنند.
داروهاي ضدآندروژن مانند اسپيرونولاکتون (آلداکتون)؛ ميزان توليد چربي را کاهش مي دهد. عوارض داروهاي ضدآندروژن شامل قاعدگي نامنظم، حساس شدن پستان ها، سردرد و سرگيجه است.
● ساير درمان هاي آکنه
پزشکان علاوه بر اين داروها، درمان هاي ديگري براي آکنه به کار مي برند. براي مثال کومدون (سرسياه) را در مطب درمي آورند. گاهي پزشک کورتيکواستروئيد (کورتون) را جهت کمک به کاهش اندازه و درد ناشي از کيست يا ندول مستقيماً به درون ضايعه تزريق مي کند. درمان زودهنگام آکنه بهترين روش جلوگيري از به جاي ماندن جاي زخم است. براي اسکارهاي به جا مانده از آکنه از جراحي استفاده مي شود. براي درمان اسکارهاي نامنظم، ليزر سطحي مفيد است.
● چگونگي مراقبت از پوست در افراد مبتلا به آکنه
پوست را با ملايمت پاک کنيد؛
اگر مبتلا به آکنه هستيد، بايد صورت را با يک پاک کننده ملايم (با نظر پزشک متخصص) روزي دو بار (صبح و شب) و بعد از فعاليت هاي سنگين شست وشو دهيد. استفاده از صابون هاي قوي يا سايش با دستمال خشن مفيد نبوده و مي تواند مشکل را بدتر کند. موهايتان را به طور منظم با شامپو شسته و اگر موهاي خيلي چربي داريد هر روز آن را بشوييد.
اجتناب از دستکاري ضايعات؛
از لمس و ساييدن مکرر پوست دچار ضايعه اجتناب کنيد. از فشار وارد کردن، نيشگون گرفتن و کندن پوستي که دچار ضايعه شده يا جاي زخم دارد، خودداري کنيد.
با دقت ريش بتراشيد؛
ببينيد استفاده از ريش تراش برقي بهتر است يا تيغ ريش تراش. زماني که از تيغ ريش تراش دستي استفاده مي کنيد از سالم و تيز بودن تيغ بايد مطمئن باشيد. قبل از استفاده از خمير ريش، صورت را به طور کامل با آب و صابون بشوييد.
از آفتاب سوختگي اجتناب کنيد؛
بعضي از داروهايي که براي درمان آکنه استفاده مي شود پوست را مستعد آفتاب سوختگي مي کند. آفتاب سوختگي پوست را قرمز يا برنزه کرده که باعث تيرگي پوست مي شود، در نتيجه ممکن است آسيب وارد شده به پوست کمتر قابل رويت باشد. آفتاب سوختگي باعث خشک تر شدن پوست مي شود. به هر حال خطراتي مانند پيري زودرس و خطر ابتلا به سرطان پوست در صورت تداوم تماس با آفتاب وجود دارد.
با دقت از مواد آرايشي استفاده کنيد؛
در زمان درمان آکنه، لازم است مواد آرايشي را تغيير دهيد. تمام مواد آرايشي مثل کرم پودر، رژگونه، سايه چشم و مواد مرطوب کننده و محصولات مراقبت از مو، بايد عاري از چربي باشد. از محصولاتي که روي آن برچسب غيرکومدوژن وجود دارد، استفاده کنيد. در بعضي از اين افراد حتي اين مواد هم آکنه را بدتر مي کند. در هفته هاي اول درمان، حتي در استفاده از مواد آرايشي ممکن است با مشکل مواجه شويد زيرا پوست تحت تاثير داروي موضعي تره ترينوئين يا بنزوئيل پروکسايد قرمز شده يا دچار پوسته ريزي مي شود.

جوش سرسياه-کمتر کسي است که در طول زندگي اش جوش نزده باشد. اما بيشتر مردم نمي دانند اين جوش ها از کجا مي آيند و چگونه بايد با آنها مقابله کرد.... اگر د ...

حتما شما هم صورت بعضي ها را ديده ايد که به علت جاي جوش هاي قديمي، تورفته به نظر مي رسد. بسياري از اين افراد از جاي اين جوش هاي قديمي که صورت شان را آب ...

● تعريف آکنه يک ضايعه پوستي است که سبب ايجاد جوشهاي سرسياه و التهاب ضايعات قرمز (کورک، جوشهاي چرکي، کيست) مي گردد. اين زايده ها بطور معمول جوش يا زيت ...

آکنه(Acne) حالتي در پوست که باعث ايجاد جوش هاي سرسفيد، جوش هاي سرسياه، بثورات ملتهب قرمز رنگ(کورک، کيست، جوش چرک دار) مي شود. اين توده هاي متورم جوش ه ...

کمتر کسي است که در طول زندگي اش جوش نزده باشد. اما بيشتر مردم نمي دانند اين جوش ها از کجا مي آيند و چگونه بايد با آنها مقابله کرد.... اگر در ذهن شما ه ...

آکنه منافذ بسته شده غدد چربي (دانه هاي سرسياه و سرسفيد)، جوش ها و ضايعات عميق تر (کيست ها يا ندول ها) است که در صورت، گردن، سينه، پشت، شانه ها و حتي ب ...

● تعريف آکنه يک ضايعه پوستي است که سبب ايجاد جوشهاي سرسياه و التهاب ضايعات قرمز (کورک، جوشهاي چرکي، کيست) مي گردد. اين زايده ها بطور معمول جوش يا زيت ...

با گرم شدن هوا و نزديک شدن به تابستان، بازار ضدآفتاب هم داغ مي شود و خيلي ها به فکر خريد ضدآفتاب مي افتند. هرچند به عقيده متخصصان، ضد آفتاب فقط مخصوص ...

دانلود نسخه PDF - آکنه