up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله آپوفيس PDF
QR code - آپوفيس

آپوفيس

● سياركي كه زمين را تهديد مي كند
اين سيارك كه عرض آن ۳۹۰ متر است آپوفيس (Apophis) نام دارد و ممكن است طي ۳۱ سال آينده به زمين برخورد كند. دانشمندان اجراي طرحي براي تغيير مسير اين سيارك را ضروري مي دانند. در اسطوره هاي باستاني مصر آپوفيس روح پليدي و نابودي بود، شيطاني كه مصمم بود جهان را در تاريكي ابدي فرو برد. اختر شناسان استدلال مي كنند اين اسم مناسب تهديدي است كه اكنون از فضاي خارج به سوي زمين در حال حركت است.
دانشمندان پيشروي اين سيارك ۳۹۰ متري را كه سال گذشته كشف شد، تحت نظر دارند. اين سيارك به طور بالقوه در مسير برخورد به زمين است. اين دانشمندان از دولت ها درخواست مي كنند كه بر روي يك استراتژي براي مقابله با اين سيارك تصميم گيري كنند.
سازمان هوانوردي و فضانوردي آمريكا (ناسا) برآورد كرده است برخورد آپوفيس كه احتمال دارد در سال ۲۰۳۶ اتفاق بيفتد، صد هزار برابر انفجار اتمي در هيروشيما انرژي آزاد خواهد كرد. هزاران متر مربع به طور مستقيم از اين انفجار متاثر مي شوند، اما تمام كره زمين تحت تاثير گرد و غباري كه به درون جو پرتاب مي شود قرار خواهد گرفت.
دانشمندان همچنين اصرار دارند كه در واقع زمان كمي براي تصميم گيري باقي مانده است. طي جلسه متخصصان «اجسام نزديك به زمين» در لندن، دانشمندان گفتند كه سال ها طول خواهد كشيد تا فناوري لازم براي منحرف كردن اين سيارك طراحي، آزمايش و ايجاد شود. مونيكا گرادي متخصص شهابسنگ ها از اوپن يونيورسيتي گفت: «موضوع« زمان» برخورد يك جسم به كره زمين است، نه اينكه آيا جسم به كره زمين اصابت مي كند يا نه. بسياري از اجسام كوچك در زمان رسيدن به جو زمين متلاشي مي شوند و تاثيري ندارند.
اما هر چند هزار سال يك بار يك جسم نزديك به كره زمين با بيش از يك كيلومتر پهنا به زمين برخورد مي كند. هرچندصد ميليون سال هم يك جسم نزديك به زمين كه اندازه آن بزرگ تر از ۶ كيلومتر است و مي تواند انقراض كلي را به دنبال داشته باشد، به كره ما برخورد مي كند. موعد برخورد يك جسم بزرگ ديركرد داشته است.» آپوفيس تا زمان كشف آن در ماه ژوئن سال گذشته به طور پيوسته ردگيري مي شد. اما در ماه دسامبر نگراني هاي جدي شروع شد. رصدهاي بيشتر از اين سيارك كه به وسيله اخترشناسان انجام شد، احتمال برخورد به زمين در سال ۲۰۲۹ را بيشتر ارزيابي مي كند.
به نظر مي رسد كه ۲۰ سال تا برخورد بالقوه زماني بسيار طولاني باشد.
بايد به دانشمندان فرصت داده شود ماموريتي بازدارنده را مهيا كنند. اوج نگراني زماني بود كه آپوفيس رقم چهار از ده در مقياس تورينو (Torino) را به خود اختصاص داد. تورينو واحد و درجه تهديدي است كه يك جسم نزديك به زمين ايجاد مي كند. در اين مقياس رقم ۱۰ بيانگر يك برخورد قطعي است كه مي تواند فاجعه اي جهاني را باعث شود. اين بالاترين رقم براي يك سيارك طي تاريخ مدون است و احتمال برخورد آن به زمين ۱ در ۳۷ بود. در نهايت، در پايان سال گذشته احتمال برخورد در سال ۲۰۲۹ نفي شد. آلن فيتسي مانس (Alan Fitzsimmons) اختر شناس دانشگاه كوين بلفاست گفت: «زماني كه اين سيارك در تاريخ ۱۳ آوريل سال ۲۰۲۹ از نزديكي ما عبور كند، زمين آن را منحرف و مدارش را تغيير مي دهد. احتمال كمي وجود دارد كه اگر اين سيارك از ميان يك نقطه خاص (keyhole) در فضا بگذرد، گرانش زمين شرايط را به گونه اي تغيير مي دهد كه وقتي اين سيارك دوباره در حدود سال ۲۰۳۶ برمي گردد با كره زمين برخورد خواهد كرد.
براساس آخرين اطلاعات، شانس عبور آپوفيس از ميان اين نقطه (keyhole) يك در ۵۰۰ ۵ است. اين نقطه يك قسمت ۶۰۰ متري از فضا است. براي چگونگي منحرف كردن سيارك ها كمبود ايده نداريم. گروه ايده هاي پيشرفته (Advanced Concepts Team) در موسسه فضايي اروپا با طراحي برخي ماهواره ها و موشك ها براي «هل دادن» سيارك ها به يك مدار ديگر در ارائه اين ايده ها پيشرو بوده است.همه فناوري ها (حتي ايده هايي با خطرات بالقوه مانند سفينه هايي با سوخت هسته اي) براي انحراف سيارك ها بررسي شده اند.
پروفسور فيتسي مانس گفت: «مزيت پيشرانش هسته اي قدرت زياد آن است. اما نكته منفي اين است كه ما هنوز آن را آزمايش نكرده و انجام نداديم. اما تعداد زيادي فضاپيما وجود دارد كه از فناوري پيشرانش الكتريكي خورشيدي بهره مي برند و ما اطمينان كامل داريم كه اين فناوري كارايي دارد.»
شيوه ارجح ساده ترين شيوه نيز هست: يك فضاپيما به طرف سيارك پرتاب مي شود تا مسير آن را تغيير دهد. موسسه فضايي اروپا در نظر دارد كه اين ايده را با ماموريت دن كيشوت آزمايش كند. در اين ماموريت دو ماهواره به طرف يك سيارك فرستاده مي شوند. يكي از آنها هيدالگو (Hidalgo) با سرعت زياد به سيارك برخورد مي كند، در حالي كه ديگري يعني سانچو (Sancho) تغيير در مدار آن را اندازه گيري خواهد كرد.
در ماه هاي آينده درخصوص طراحي واقعي اين كاوشگران تصميم گيري مي شود و پرتاب آنها در دهه آينده صورت مي گيرد. يك ايده ديگر كه به نظر مي رسد دانشمندان از آن استقبال نمي كنند استفاده از مواد منفجره است. پروفسور فيتسي مانس مي گويد: اگر انفجار بسيار نزديك به برخورد باشد، تكه هاي بسياري به زمين برخورد مي كنند كه دامنه آسيب را گسترش مي دهد.
در ماه سپتامبر، دانشمندان دانشگاه گلاسكو و استراتكلايد (Strathclyde) شبيه سازي هاي رايانه اي را آغاز كردند تا عملي بودن تغيير مسير سيارك ها را بررسي كنند. بهار سال آينده نيز فرصتي ديگر براي رصد هاي راداري آپوفيس خواهد بود. اين رصد ها به اختر شناسان كمك مي كنند تا مدارهاي آينده احتمالي اين سيارك را به طور دقيق تر بررسي و محاسبه كنند.
اگر دانشمندان طي رصد هاي بهار آينده نتوانند برخورد به زمين در سال ۲۰۳۶ را نفي كنند، شانس بعدي براي رصدهاي بهتر تا سال ۲۰۱۳ ميسر نخواهد شد.
ناسا استدلال مي كند كه تصميم نهايي در مورد چگونگي مقابله با آپوفيس بايد در اين مرحله از رصدها صورت بگيرد.
پروفسور فيتسي مانس مي گويد: «ممكن است در مورد اينكه آيا يك ماموريت تمام عيار براي جلوگيري از برخورد بايد ادامه پيدا كند يا خير در سال ۲۰۱۳ تصميم گيري شود.
اختر شناسان در سال ۲۰۲۹ مطمئن خواهند شد كه آيا آپوفيس تهديدي براي سال ۲۰۳۶ خواهد بود يا خير. اگر مشخص شود كه بدترين حالت حقيقت دارد و زمين براي آن آماده نباشد، ديگر بسيار دير خواهد شد. يتس يكي ديگر از دانشمندان مي گويد: «اگر ما تا سال ۲۰۲۹ منتظر بمانيم، بعيد است كه بتوانيم در سال ۲۰۳۶ در مورد آن اقدام كنيم.»

اخترشناسان با استفاده از رصدخانه اي واقع در آريزوناي آمريکا برخورد شبانه ۳ TC دو هزار و هشت با زمين را رصد کردند. آنها گرچه معتقدند شهاب سنگ هايي از ا ...

سيارک نزديک زميني به نام آپوفيس در فروردين سال ۱۴۰۸ از نزديکي زمين مي گذرد. آنچه امروز در ۲۲ سال پيش از آن ما را نگران کرده در واقع آن روز نيست بلکه ه ...

دانلود نسخه PDF - آپوفيس