up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله آويشن PDF
QR code - آويشن

آويشن

مقدمه
آويشن با نام علمي Thymos يکي از گياهان دو لپه است. اسم اين گياه از لغت يوناني Thymos گرفته شده که به معناي جرات و قدرت است و مي‌تواند نمادي براي اثر دارويي و شفابخشي اين گياه باشد. اين گياه از خانواده نعنائيان ( Lamiaceae ) و منشاء پيدايش آن مناطق درياي مديترانه است. اين گياه از گياهان چند ساله بوده و تا ارتفاع 40 سانتيمتر رشد مي‌کند و بر روي شاخه‌هاي کوچک و چوبي‌اش ، برگهاي نوک تيز به رنگ سبز تيره مي‌رويند.
از برگهاي بسيار خوش عطر آن اغلب به عنوان ادويه يا دارو استفاده مي‌شود. از گلهاي سفيد متمايل به صورتي رنگ آن در تابستان بوي شامه نوازي به مشام مي‌رسد. گونه‌هاي بي‌شمار و متفاوتي از انواع اين گياه وجود دارد. عصاره اين گياه عطر تندي دارد و نوع تازه آن از عطر بيشتري برخوردار است.
جايگاه اين گياه در تاريخ
اين گياه در مصر باستان نقش عمده‌اي در موميايي کردن اجساد ايفا مي‌کرد. پزشکان يوناني و مصري ، اثر قوي و تحريک کننده اين گياه را شناخته بودند حتي آشپزهاي آن روزگار هم به ارزش آن واقف بودند. اين گياه در قرون وسطي به عنوان نمادي از قدرت و جرات مطرح مي‌شد و سربازهاي آن موقع ، قبل از جنگ خود را با اين گياه مي‌آراستند.
آويشن کوهي
آويشن کوهي يکي از گياهان زيبا و معطر است که در اکثر مناطق معتدله رويش دارد. نمونه اهلي اين گياه آويشن شيرازي است که به صورت کشت داده شده مورد بهره برداري قرار مي‌گيرد و در شيراز کشت مي‌شود. از نظر شکل ظاهري و طعم اين دو نوع آويشن باهم فرق دارند. البته خواص درماني آويشن کوهي بسيار بيشتر از آويشن شيرازي است.
خواص دارويي
اين گياه بوي بسيار مطبوع و مزه تندي دارد و به خاطر خاصيتش در شدت دادن به جريان خون ، به هر عضوي که ماليده شود خون به آن طرف سرازير مي‌شود. براي ريزش مو ، جوشانده اين گياه استفاده مي‌شود تا جريان خون را در آن قسمت بيشتر کرده و پياز مو تغذيه شود. اين گياه داروي بسيار خوبي براي دستگاه تنفسي و بيماريهايي از قبيل زکام ، برونشيت ، آسم ، گريپ است. همچنين اين گياه داروي خوبي براي معده مي‌باشد و ناراحتيهاي معده را از نظر هضم ، نفخ بطور کلي برطرف مي‌کند.
آويشن باغي
خصوصيات گياه شناسي
آويشن باغي گياهي خشبي ، چند ساله و متعلق به خانواده نعناع (Lamiaceae) مي‌باشد. منشأ اين گياه نواحي مديترانه گزارش شده است. ارتفاع اين گياه متفاوت و بين 20 تا50 سانتي‌متر است. برگها کوچک ، متقابل و کم و بيش نيزه‌اي شکل بوده و پوشيده از کرکهاي خاکستري رنگ است. گلها کوچک ، سفيد ، ارغواني يا صورتي است که در قسمت فوقاني ساقه‌هايي که از بغل برگها خارج مي‌شوند روي چرخه‌هايي به صورت مجتمع پديدار مي‌شوند. ميوه دراين گياه فندقه به رنگ قهوه‌اي تيره بوده و طول آن يک ميلي‌متر است. داخل ميوه‌ 4 دانه به رنگ قهوه‌اي تيره وجود دارد. وزن هزار دانه 0.25 تا 0.28 گرم است.
مواد موثر
پيکر رويشي آويشن باغي حاوي مواد موثر واز نوع اسانس مي‌باشد. اسانس اين گياه زرد رنگ بوده و مقدار آن بين 1 تا 2 درصد متغير است. مهمترين اجزاء تشکيل دهنده اسانس را تيمول ، کارواکرول و پاراسيمول تشکيل مي‌دهد. پيکر رويشي همچنين حاوي تانن ، فلاونوئيد ، ساپونين و نيز مواد تلخ مي‌باشد.
اثر درماني
مواد موثر آويشن باغي خلط آور بوده و براي معالجه سرفه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. از تنتور و عصاره‌هاي الکلي پيکر رويشي اين گياه براي معالجه سرفه ، گلودرد ، برونشيت و آسم استفاده فراوان مي‌شود.
ساير کاربردها
مواد موثر آويشن باغي درصنايع غذايي به مقادير فراوان کاربرد دارد. از تيمول و کارواکرول آن به عنوان نگهدارنده مواد غذايي در صنايع غذايي استفاده مي‌شود. اسانس آويشن باغي همچنين خاصيت شديد ضد باکتريايي و ضد قارچي دارد. از مواد مؤثره اين گياه در صنايع آرايشي و بهداشتي و در تهيه کرم‌ها ، عطرها ، لوسيونها ، دهانشويه‌ها و پماد استفاده مي‌شود. از اسانس اين گياه به عنوان آروماتراپي (درمان با مواد معطر) استفاده شده و درخمير دندان نيز به عنوان يک ماده ضد باکتري مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
فرآورده‌ها
از اين گياه داروهايي به شکل شربت ، قرص مکيدني ، بخور ، قرص ، اسانس و همچنين ترکيبات آروماتراپي تهيه مي‌شود. از عصاره‌هاي آبي ، آبي – الکلي و پروپيلن گلايکولي آويشن باغي نيز در تهيه شامپو ،‌کرم، پماد و ديگر فرآورده‌هاي استفاده فراوان مي‌شود.
استفاده در آشپزي
در حال حاضر ، بسياري از غذاهاي کشورهاي جنوب اروپا بدون آويشن معني و مفهوم خود را از دست مي‌دهند. اين گياه تقريبا در ترکيبات ادويه‌اي ، نقش اساسي دارد و در آشپزي غذاهاي سنگين از آن استفاده فراواني مي‌شود. آويشن علاوه بر بهبود طعم غذا ، باعث سرعت بخشيدن به عمل هضم نيز مي‌شود. مصرف آن ، مخصوصا در وعده‌هاي غذايي سنگين توصيه مي‌شود.
از لحاظ طعم ، اين گياه با ريحان ، نوعي آلو ، جوز هندي ، اکليل کوهي و مريم گلي شباهت دارد. از آويشن در اين غذاها استفاده مي‌شود: سرخ کردنيها ( مخصوصا گوشت بزغاله) ، ماهي ، پرنده ، سس اسپاگتي ، سس گوجه فرنگي ، سوپ سبزيجات ، سالاد ، غذاهاي قارچ‌دار ، گوشت چرخ کرده در حجم زياد ، خورشتها و غذاهاي سيب زميني‌دار. اين گياه بايد دور از نور و رطوبت و در شيشه‌هاي ضخيم و سربسته يا قوطيهاي فلزي نگهداري شود.

آويشن مهربانآويشن گياهي کوهستاني و معطر است که تنوع زيادي دارد. اين گياه داراي طبيعتي گرم و خشک است و از آن معمولاً به عنوان ادويه براي طعم ‌دارکردن ا ...

آويشن (آويشن باغي) آويشن T.vulgaris گياهي است بومي نواحي شرقي مديترانه با عدد کروموزومي 30= ۲n ، گياهي چند ساله با بوته هاي متراکم و پر شاخه ، ريشه ...

آويشن از طريق بذر، قلمه و تقسيم بوته تکثير مي شود. عدم يکنواختي پوشش مزرعه همواره به عنوان يک مشکل در کشت مستقيم بذر مي باشد به همين خاطر روش کشت ديگر ...

نام فارسي : آويشن نام علمي : Thymus Vulgaris L نام انگليسي : Garden thyme خصوصيات گياهي : آويشن يکي از قديمي ترين گيا هان دارويي و ادويه اي است . تيمو ...

بسياري از گياهان به دليل زيبايي که در فرم رنگ شاخ و برگ در فصول مختلف، شکل و رنگ گل ها، تنه آنها وجود دارد و نيز به دليل توليد اکسيژن، کاهش آلودگي، تع ...

● مقدمه درحال حاضر هنوز گياهاني که کشت مي شوند و يا بصورت وحشي جمع آوري ميگردند در شرايط کاملاً خارج از کنترل ميباشند .(Lange ۲۰۰۴)احتمال تقلب، تنها ي ...

دانلود نسخه PDF - آويشن