up
Search      menu
ساختمان و معماری :: مقاله آهک PDF
QR code - آهک

آهک

آهک , سيمان

آهک چيست و کاربردهاي آن چيست
تاريخچه ي آهک
سنگ آهک بدون شک يکي از قديمي ترين موادي است که از زمان هاي دور مورد استفاده واقع شده است . دودمان هاي چادرنشين که در جستجوي چراگاه به مناطق سردسير و گرمسير مي رفتند با سنگ و گل ، اجاق مي ساختند و در آتش مي افروختند . تمام يا قسمتي از سنگ هاي آهکي که در ساختن اجاق به مصرف مي رسيد ، پخته و به آهک زنده تبديل مي شده است . آهک زنده پس از بارندگي شکفته شده و به شير آهک تبديل مي گشته و شير آهک هنگام گرفتن جسم هاي پيرامون خود را به همديگر مي چسبانيده است .
علاوه بر اين به استفاده ي آهک در ساروج در سازه هاي بسيار قديمي از جمله زيگورات چغازنبيل و ... مي توان اشاره کرد . پختن آهگ را روس ها از يونانيان و يونانيان از ايرانيان آموختند ؛ زيرا از قديمي ترين ملات آهکي در ايران يافت شده است.
سنگ آهک نوعي سنگ رسوبي است که عمدتا از کلسيت معدني تشکيل شده‌است.
اصول تهيه و بکارگيري آهک
در واقع هدف از تهيه آهک، تبديل سنگ آن به حالت قابل مصرف و تبديل مجدد آن به سنگ آهک، پس از مصرف مي‌باشد.
بعد از تهيه سنگ آهک از معادن مربوطه، آنرا درون کوره‌هاي مخصوص قرار داده و با قراردادن آن تحت درجه حرارت ۹۰۰ درجه سانتي گراد آنرا تبديل به آهک زنده مي‌کنند. گازکربنيک به همراه ساير گازها از دودکش کوره خارج مي‌گردد.
در نهايت آهک شکفته را به صورت خالص، با خاک يا ماسه به عنوان شفته آهکي در اندود يا ملات به کار مي‌برند.
خواص آهک زنده
آهک زنده ماده‌اي سفيدرنگ با درجه ذوب ۲۵۰۰ درجه سانتي گراد است. به دليل بالا بودن دماي ذوب، از آن براي اندود نمودن سطح کوره‌ها استفاده مي‌کنند. اين ماده ميل ترکيبي فراواني با آب دارد و به همين دليل در نگهداري آن مي‌بايست دقت خاصي مبذول شود.
آهک چيست و کاربردهاي آن چيست
معادن
مرغوب‌ترين سنگ آهک ايران مربوط به معدن پيربکران در ۳۰ کيلومتري اصفهان است .
اين معدن توسط کارشناسان روس براي تامين سنگ آهک مورد نياز ذوب آهن اصفهان اکتشاف گرديده‌است .
کاربرد آهک
1 – کاربرد آهک در آسفالت
2 – تثبيت بستر کانال و پايدار نمودن زمين بستر راه
3 – استفاده از آهک در ساختمان سازي
4 – کاربرد آهک در صنعت ساخت ( تهيه ي سيمان ، آجر ماسه آهکي ، شيشه سازي ، ايتونگ و ... )
5 – استفاده از شفته آهکي جايگزين خاکريزي پشت سازه ها
مفاهيم آهک مرده و آب آهک
هرگاه بر روي اکسيد کلسيم (آهک زنده) ، آب ريخته شود، بر اثر واکنش با آب ، گرما ايجاد مي‌کند که موجب بخار شدن قسمتي از آب مي‌شود. در اين عمل ، آهک بر اثر جذب آب ، متورم شده ، سپس به‌صورت گرد سفيدي در مي‌آيد که اصطلاحا «آهک مرده» ناميده مي‌شود، (زيرا در تماس با آب ، ديگر واکنشي از خود نشان نمي‌دهد) و اين عمل را شکفته شدن آهک نيز مي‌گويند.
هر گاه مقداري آب به آهک مرده اضافه شود، به شير آهک تبديل مي‌شود که اگر آن را صاف کنيم، محلول زلالي که در حقيقت محلول سيرشده هيدروکسيد کلسيم در آب است، حاصل مي‌شود که به آب آهک موسوم است. آب آهک کاربردهاي بسياري در صنايع شيميايي دارد. مثلا در تهيه هيدروکسيد سديم ، آمونياک ، هيدروکسيد فلزات ، پرکلرين و به‌ويژه در استخراج منيزيم از آب دريا بکار مي‌رود.
آهک چيست و کاربردهاي آن چيست
کاربردهاي مهم آهک
آهک کاربردهاي زيادي در کارهاي ساختمان‌سازي و تهيه فرآورده‌هاي صنعتي و شيميايي دارد که به بسياري از آنها اشاره مي‌کنيم:
* تهيه ظرفهاي چيني : چيني‌ها در واقع از انواع سراميک محسوب مي‌شوند و به دو دسته چيني‌هاي اصل يا چيني‌هاي سخت و چيني‌هاي بدلي تقسيم مي‌شوند.
* تهيه شيشه‌هاي معمولي : عمدتا شامل سيليس ، کربنات کلسيم (يا آهک) ، کربنات سديم و زغال کک است.
* تهيه سيمان : در ابتدا از سنگ آسياب براي پودر کردن مخلوط و از کوره‌هاي ثابت استفاده مي‌شد.
* تهيه ساروج : ساروج يا ملاط ، مخلوطي از آهک ، ماسه و آب است که بر خلاف سيمان در داخل آب خود را نمي‌گيرد و سفت نمي‌شود، ولي در مجاورت هوا به علت جذب گاز دي‌اکسيد کربن و تشکيل سنگ آهک ، به‌تدريج سفت مي‌شود.
* قندسازي : مي‌توان از ريشه گياه چغندر ، قند استخراج کرد.
* دباغي پوست : قبل از دباغي پوست بايد عمليات آماده‌سازي را به منظور حذف ضايعات باقيمانده بر روي پوست ، بر روي آن انجام داد.
* يکي ديگر از مصارف عمده آهک در صنايع شيميايي و در آزمايشگاه‌هاي شيمي ، تهيه هيدروکسيد سديم از کربنات سديم و هيدروکسيد آمونيوم از کلريد آمونيم است.
سيمان چيست و کاربردهاي آن چيست
تعريف سيمان
سيمان ماده‌اي چسبنده‌است که قابليت چسبانيدن ذرات به يکديگر و بوجود آوردن جسم يک پارچه از ذرات متشکله را دارند و از ترکيب مصالح آهکي، رس، سيليس و اکسيدهاي معدني در دماي ۱۴۰۰ درجه تا ۱۵۰۰ درجهٔ سانتي‌گراد ساخته مي‌شود. به جسم حاصل، پس از حرارت ديدن کلينکر مي‌گويند و از آسياب کردن آن سيمان بدست آيد. اندازهٔ دانه‌هاي کلينکر ۲۰ ميلي‌متر مي‌باشد
سيمان گردي است نرم، جاذب آب و چسباننده خرده سنگ كه اساسا مركب است از تركيبات پخته شده و گداخته شده اكسيد كلسيم با اكسيد سيليكون، اكسيد آلومينيوم و اكسيد آهن. ملات اين گرد قادر است به مرور در مجاورت هوا يا در زير آب سخت شود و در زير آب در ضمن داشتن ثبات حجم، مقاومت خود را نيز حفظ مي‌نمايد و در فاصله 28 روز در زير آب ماندن داراي حداقل مقاومت فشاري 25 نيوتون بر ميليمتر مربع شود.
سيمان داراي ميل تركيبي با آب مي‌باشد و در اثر تركيب با آب هيدراته گشته و ايجاد باند هيدروليكي مي‌نمايد. هنگامي كه با نسبتهاي معين با شن ،ماسه و آب مخلوط گردد بتن حاصل مي‌شود كه پس از سفت شدن با گذشت زمان بتدريج محكم‌تر شده و بر استحكام آن افزوده مي‌شود .
مواد اوليه سيمان عبارتند از:
1- سنگ آهك
2- خاك رس
3- مارل
4- سنگ سيليس ،آهن و...
ملات ماسه سيمان
ماده چسباننده اين ملات، سيمان پرتلند و ماده پركننده آن، ماسه است. اين ملات از نوع آبي و داراي مقاومت خوبي به ويژه در سنين اوليه است. ملات ماسه سيمان جمع مي‌شود و در سطوح بزرگ و بندكشيها تركهاي ريز (مويي) و درشت برمي‌دارد. آب برف و باران بخصوص در موقع بوران به داخل اندود سيماني و بندكشيها نفوذ كرده و حتي گاهي به داخل ساختمان سرايت مي‌كنند. براي زودگير كردن ملات سيماني هيچگاه نبايد به آن گچ افزوده شود، زيرا چنين ملات و اندودي پس از مدتي متلاشي مي‌شود. وجود خاك رس در ماسه ملات سبب مي‌شود كه دور دانه‌هاي ماسه، دوغابي از خاك رس درست شود و سيمان نتواند به خوبي به آن بچسبد. وجود برخي مواد آلي در ملات، باعث ديرگير شدن آن مي‌شود. مواد سولفاتي موجود در ماسه، آب يا آجر مصرفي، باعث از هم گسيختگي ملات و كار آجري مي‌شود. به اين علت ميزان مواد مضر نظير خاك رس، مواد آلي و سولفاتها در ملات محدود شده است. در مواقعي كه خطر حمله سولفاتها مطرح است، بايد از سيمان ضد سولفات نوع 2 يا 5 يا سيمان پوزولاني استفاده شود. گاهي اوقات براي مقابله با حمله ضعيف سولفاتها و سرما، توصيه مي‌شود عيار سيمان در ملات بيشتر اختيار شود، ولي بايد در نظر داشت كه هنگام نشست نامتعادل، كارهاي پرسيمان تركهاي بزرگتري برمي‌دارند، در حالي كه در ملاتهاي ضعيف تركها در تمام كار پخش شده و به صورت مويي ظاهر مي‌شوند. براي شمشه‌گيري ملاتهاي سيمان، هرگز نبايد از گچ استفاده كرد، زيرا اين دو ملات، به ويژه در صورت وجود رطوبت با يكديگر تركيب شده و متلاشي مي‌شوند.
ملات سيمان بنايي
سيمان بنايي محصولي است كه در كشورهاي صنعتي به مقدار زياد توليد شده و در كارهاي بنايي كه مقاومت زياد مورد نظر نيست، مصرف مي‌شود. سيمان بنايي از اختلاط سيمان پرتلند معمولي با جسم پركننده بي‌اثري (از نظر شيميايي) مانند گرد سنگ آهك و مواد افزودني حبابساز، مرطوب كننده و دافع آب به دست مي‌آيد. حداقل درصد سيمان پرتلند در كشورهاي مختلف متفاوت است، در كشور سوئد اين نسبت (40%) و در ايالات متحده و كانادا (50%) و در بريتانيا (75%) مي‌باشد. منظور اصلي از مصرف سيمان بنايي، دستيابي به خاصيت خميري بهتر، كارآيي و آب‌نگهداري بيشتر و كاهش جمع‌شدگي ملات است. اختلاط اين نوع ملات در كارهاي بزرگ، بهتر و ساده‌تر انجام مي‌شود. بعضي سيمانهاي بنايي آميخته‌اي از سيمان پرتلند، آهك مرده و مواد مضاف هستند. در ملات سيماني نيز مي‌توان به جاي آهك، سيمان بنايي افزود.

● آهک از نظر علمي ، آهک همان اکسيد کلسيم است که از حرارت دادن شديد سنگ آهک (کربنات کلسيم طبيعي) بدست مي آيد. ● نگاه اجمالي آهک و گچ ، از جمله موادي هس ...

آهک از نظر علمي ‌، آهک همان اکسيد کلسيم است که از حرارت دادن شديد سنگ آهک (کربنات کلسيم طبيعي) بدست مي‌آيد. نگاه اجمالي آهک و گچ ، از جمله موادي هستند ...

سنگ آهک نوعي سنگ رسوبي است که عمدتا از کلسيت معدني تشکيل شده‌است. اصول تهيه و بکارگيري آهک در واقع هدف از تهيه آهک، تبديل سنگ آن به حالت قابل مصرف و ت ...

سنگ آهک کربنات کلسيم(CaCO3) به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي‌شود. اين سنگ بيشتر به صورت آهک رسي ، آهک ماسه‌اي و دولوميت يافت مي‌گردد. ناخالصي ...

آجر سنگي است ساختگي (مصنوعي) که نوع رسي آن از پختن خشت (گل شکل داده شده) و نوع ماسه آهکي آن از عمل آوردن خشت ماسه آهکي (که از فشردن مخلوط همگن ماسه سي ...

آجر سنگي است ساختگي (مصنوعي) که نوع رسي آن از پختن خشت (گل شکل داده شده) و نوع ماسه آهکي آن از عمل آوردن خشت ماسه آهکي (که از فشردن مخلوط همگن ماسه سي ...

آجر از قديمي ترين مصالح ساختماني است که قدمت آن بنا به عقيده برخي از باستان شناسان به ده هزار سال پيش مي رسد.در ايران بقاياي کوره هاي سفال پزي و آجر پ ...

● دياتوميت دياتوميت ها، سنگ هاي رسوبي متشکل از ذرات ريز و بي شکل سيليسي مي باشند که در اثر مکانيزم تجمع پوسته يا اسکلت هاي فسيل شده جلبک ها و گياهان و ...

دانلود نسخه PDF - آهک