up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله آلودگي هاي نفت PDF
QR code - آلودگي هاي نفت

آلودگي هاي نفت

قربانيان آلودگي هاي نفت

اکتشاف نفت يکي از نقاط عطف زندگي بشر بوده است. با اين کشف مهم، آتش که همواره ارزشي ابدي و ازلي داشت از برج عاج خود پايين آمد. چون همگان به راحتي مي­ توانستند آتش به پا کنند و از آن نگهداري نمايند و از آن مهم تر اين که اصلا نيازي نبود از آتش نگهداري ويژه اي انجام شود. چون در هر لحظه که به آتش نياز داشتيم، مي شد آن را مهيا کرد.
از نفت محصولات و مشتقات بي شماري تهيه شد و انسان روز به روز بيشتر به آن وابسته مي شد. قير، گازوئيل و انواع محصولات پتروشيمي اين وابستگي را بيشتر از روز قبل مي­ کرد. بسياري از محصولات نفتي در آزمايشگاه ها و مراکز تحقيقاتي ساخته (اختراع) يا کشف مي­ شدند، اما بودند محصولاتي که کاملا ناخودآگاه و تصادفي يافته مي شدند و دست بر قضا اين محصولات ارزش بسيار بالايي هم داشتند. در اين ميان، اما يکي از محصولات ناخواسته نفت براي انسان دردسرساز شد.
ما تمام تلاشمان را مي کنيم تا از اين محصول نفت خلاصي پيدا کنيم و دريغ که تقريبا اين کار غيرممکن شده است. اين فرزند ناخواسته نفت آنقدر براي ما دردسرساز شده که حتي زمزمه کنار گداشتن نفت و مشتقات آن از زندگي روزمره را هم باعث شده است... محصولي ناخواسته در برابر تمام ارزش هاي نفت قد علم کرده است... نفت همزاد ناخواسته وحشتناکي دارد به نام آلودگي. آلودگي هاي حاصل از نفت مستقيم و غيرمستقيم ما را احاطه کرده است. از گازهاي مسمومي که از سوختن نفت و مشتقات آن به جو زمين و در نهايت به ريه هاي ما وارد مي ­شود تا لکه هاي بزرگ و کوچک نفتي که به آب هاي مناطق نفت خيز وارد شده و اکوسيستم دريايي را با دردسر هاي بزرگ روبه رو مي کند. خيلي ساده است که بهانه اين نوشته را پيدا کنيد. حادثه اي که بيش از ۴۰ روز قبل در خليج مکزيک رخ داد و هنوز مهار نشده و بعيد است کمتر از ۳ ۲ ماه آينده هم مهار شود، بهانه اي زشت ولي خوب براي اين نوشته مي تواند باشد.
قضيه ساده است... يک شرکت نفتي که در آب هاي عميق اين خليج به اکتشاف نفت مشغول بود در اثر يک انفجار، شکاف بزرگي در يک مخزن نفتي طبيعي ايجاد کرده و حالا نفت خامي که هزاران يا ميليون ها سال آن پايين خفته بود بيدار شده و نعره زنان به بالا مي آيد و چون از آب سبک تر است خودش را به سطح آب شور دريا مي رساند... همين. اما اين حادثه واقعا به اين سادگي قابل چشم پوشي نيست. اول از همه اين که مقدار نفتي که تاکنون از اين مخزن نفتي بيرون آمده واقعا زياد است.
اکنون روزانه حدود ۸۰۰ هزار ليتر نفت به دريا وارد مي شود. اين مقدار نفت خام لکه اي روي دريا ايجاد کرده به سادگي از ايستگاه فضايي ديده مي شود، اما واقعا اين لکه نفتي عظيم (واقعا به اين مقدار نفت موجود در دريا باز هم مي توان لقب لکه داد؟!) چه مشکلاتي را در اکوسيستم منطقه ايجاد مي کند؟
نفت خام با سرعت و شدت بسيار زيادي در حال خروج از شکاف عمقي درياست و يک جريان عظيم از نفت خام به شکل کانالي واقعي از اعماق به سطح آب کشيده شده است. اين جريان عظيم نفتي، سکون و آرامش کف دريا را به هم مي زند و باعث نوعي از مهاجرت مي شود که به آن مهاجرت ناخواسته مي گوييم. مهاجرت جانداران عمدتا ساکن اعماق آب ها به بخش هايي که به هر حال خانه اصلي آنها محسوب نمي شود. تخريب اکوسيستم دريا از همين مورد آغاز مي ­شود. اين جريان نفتي بزرگ بالاخره به سطح مي رسد و تازه اصل ماجرا آغاز مي شود. متاسفانه ماهي ها و تقريبا تمام موجودات وابسته به آب تلاشي براي نزديک نشدن به اين لکه نفتي انجام نمي دهند.
بسياري از ماهيان بزرگ و پرندگان دريايي اين لکه نفتي را به شکل توده اي از غذا فرض مي کنند. پس بنابراين برعکس انتظار ما به آن جذب مي شوند. پرندگان به قصد شکار به سوي آن شيرجه مي روند و ماهيان و شير هاي دريايي و فک ها به سوي آن با قدرت شنا مي کنند. با ورود جانوران بزرگ جثه به لکه نفتي فاجعه شروع مي شود. ساختار پر در پرندگان به گونه اي است که براي پرواز از هم جدا شده و مي توانند مانند يک چتر هوا را زير خود نگه دارد و قابليت پرواز يا سر خوردن در هوا را ايجاد کند، اما با چسبيدن پرها به همديگر (در اثر آغشته شدن به مواد چسبناک نفتي) بلافاصله قدرت پرواز از اين موجودات گرفته مي شود.
به گونه اي مشابه فلس ماهيان هم به همديگر چسبيده و قدرت شناوري آنان هم تا حد زيادي کاسته مي شود. اين يکي از دردآورترين اتفاقاتي است که با ايجاد يک لکه نفتي در دريا براي دنياي جانوري رخ مي دهد؛ پرندگاني که به دليل از دست دادن قدرت پرواز روي آب باقي مي مانند و آنقدر در اين وضعيت مي مانند تا از گرسنگي بميرند. ماهياني که شناور بودنشان را بايد فراموش کنند... .
از سوي ديگر نفت خام چسبناک باعث خفگي ماهيان و ديگر آبزيان مي­ شود. راه هاي تنفسي آبزيان به راحتي با اين مواد نفتي غليظ بسته مي شود و عملا امکان تنفس از آنها سلب مي شود. بسياري از کشته شدگان لکه هاي نفتي به دليل چنين خفگي دردناکي از بين رفته اند.
بزرگ ترين جانور زمين هم حتي از اين بلا در امان نيست. يک وال عظيم الجثه غذايش را با فيلتر کردن آب و جذب مواد غذايي درون آن از طريق شبکه تور مانند جلوي دهانش انجام مي دهد. سپس اين حجم عظيم آب را بايد از طريق مجاري مخصوص به بيرون بفرستد. وال هايي که در مسير لکه هاي نفتي قرار دارند آب آلوده به نفت غليظ را فيلتر مي کنند. يعني مقدار زيادي از اين نفت به شبکه فيلتراسيون او مي چسبد و نمي گذارد که فرآيند فيلتراسيون به خوبي انجام بگيرد. بنابراين وال در گرسنگي مفرط قرار مي گيرد. از سوي ديگر آب آلوده به نفت خام به مجاري بيرون فرستادن آب مي چسبد و اين راه هاي حياتي مسدود مي شود... وال ها هم از قربانيان بزرگ اين لکه هاي نفتي مي شوند.
درست در کنار وال ها، اين غول هاي دريايي، ريزترين موجودات دريازي وجود دارند که آنها هم به شيوه اي ديگر از لکه هاي نفتي تاثير مي گيرند. پلانکتون هاي گياهي (فيتوپلانکتون ها) آغازگر زنجيره غذايي در دريا هستند. آنها نور خورشيد را مي گيرند و با انجام عمل فتوسنتز مواد آلي توليد مي کنند. تقريبا همان کاري که برگ سبز گياهان روي خشکي انجام مي دهند. لکه هاي نفتي ساز و کار اين موجودات را هم با مشکل روبه رو مي کند. با ايجاد يک لکه نفتي، کدورت آب بالا مي رود و در نتيجه نور کمي به اعماق آب و البته پلانکتون ها مي رسد. بنابراين آنها هم با توان کمي به فتوسنتز مي پردازند (در بسياري موارد اصلا فتوسنتز انجام نمي شود) و نخستين حلقه از زنجيره غذايي تخريب مي شود.
چسبيدن باله ها به بدن در ميان بسياري از پستانداران دريايي، هايپوترميا يا پايين آمدن دماي بدن جانوراني که به مواد نفتي آغشته شده اند (بخصوص پرندگان)، از دست دادن شديد آب بدن در جانوران مختلف (به دليل اين که آنها آب آغشته به نفت را نمي نوشند. عدم شناخته شدن يا پذيرفته شدن جوجه ها (در پرندگان) و نوزادان توسط والدين به دليل آلوده شدن تمام سطح بدن آنها به مواد نفتي و تغيير بو يا خصوصيات ظاهري و در نهايت ايجاد زخم هاي مزمن و شديد بخصوص در نواحي چشم و دهان و سطوح آغشته به مخاط بدن از ديگر رويدادهايي است که يک لکه نفتي براي محيط زيست به ارمغان مي ­آورد.
متاسفانه ما آدم ها تا زماني که تاثير مستقيم يک رويداد را بر زندگي خودمان نبينيم به آن توجه چنداني نمي کنيم بنابراين خوب است نگاهي به تاثير قطعي اين آلودگي هاي نفتي بر سلامت مان بيندازيم. حتي اگر تمام نفت که روي آب ها قرار گرفته و لقب لکه نفتي را يدک مي کشد جمع آوري شود (کاري که تاکنون روش مطمئني براي آن ايجاد نشده) باز هم لکه ها و حباب هاي کوچک و درشتي در لايه هاي پايين تر وجود داشته يا در بدن برخي از ماهي ها و بخصوص سخت پوستان دريايي مثل خرچنگ ها و ميگو ها (بخصوص در بافت هاي چربي آنها) مواد نفتي قرار مي گيرد و اين ماهيان و ديگر آبزياني که از بند لکه نفتي زنده بيرون مي آيند بعدا صيد شده و به عنوان خوراک ما انسان ها استفاده مي شوند. جالب است بدانيم آلودگي هايي که در بافت هاي يک موجود زنده رسوخ کند تقريبا محو نشدني محسوب شده و به عبارتي همان آلودگي در نهايت از طريق زنجيره هاي غذايي به جيره غذايي ما وارد مي شود.
در پاياني ترين بخش اين نوشته کوتاه خوب است توجه کنيم با آن که يک رويداد هولناک زيست محيطي در خليج مکزيک در حال وقوع است اما در جنوب کشورمان و در خليج فارس که بحق مي توان آن را قطب صنعت نفت دنيا دانست، اين فاجعه به شکلي روزمره و دائمي در جريان است... سالانه نزديک به يک ميليون تن مواد نفتي از کشتي ها و سکوهاي نفتي به اين دريا روانه مي شود و بيش از ۱۰ ميليون تن هم پساب صنايع مادر نفت و پتروشيمي به اين عدد افزوده مي شود. خليج فارس امروزه محل زندگي و روزمرگي گونه هاي بسيار متنوعي از قربانيان نفت است... .
● فاجعه خليج مکزيکو از نگاه اعداد
▪ ۹۳۰ ميليون دلار آمريکا
مبلغي است که تاکنون شرکت BP براي بستن در چاه نفت مورد نظر هزينه کرده است.
▪ ۱۲تا ۱۹ هزار بشکه
تعداد بشکه هاي نفت خامي که روزانه به دريا وارد مي شود.
▪ ۱ ۱ ميليون متر
مقدار لوله هاي پلاستيکي اي که براي جلوگيري از جريان نفت در خليج مکزيکو استفاده شده است.
▪ ۴۱ ميليون ليتر
مقدار نفتي که کلا در سال ۱۹۸۹ در محل حفاري والدز در آلاسکا وارد دريا شد.
▪ ۷۵ تا ۱۶۲ ميليون ليتر
مقدار روزانه نفت خامي که از زمان انفجار و کشته شدن ۱۱ نفر در محل حفاري وارد دريا شد.
▪ ۲۰ هزار نفر
تعداد کارکنان رسمي که براي مهار اين جريان نفتي مشغول به مهار مستقيم در منطقه هستند.
▪ ۱۴۰۰ فروند
تعداد کشتي هاي عملياتي که در منطقه حضور دارند.
▪ ۴۰۰ گونه
تعداد گونه هاي جانوري که به دليل اين حادثه نفتي در خطرند.
▪ ۶۶۱ ميليون دلار آمريکا
ارزش تجاري صنعت ماهيگيري در سال ۲۰۰۸ در منطقه اين حادثه.
▪ ۲۰ ميليارد دلار آمريکا
ارزش و گردش مالي صنعت توريسم منطقه در سال ۲۰۰۸.

نفت مايعي غليظ و افروختني به رنگ قهوهاي سير يا سبز تيره است که در لايههاي بالايي بخشهايي از پوسته کره زمين يافت ميشود. نفت شامل آميزه پيچيدهاي از هيدر ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته مي شود. به عبارت ديگر به ناحيه اي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله ن ...

نفتگير يا تله نفتي ، به محل تجمع نفت و گاز گفته ميشود. به عبارت ديگر به ناحيهاي که از حرکت صعودي نفت و گاز جلوگيري کرده و سبب تجمع نفت گاز شود تله نفت ...

نفت خام درحالت طبيعي به صورت مايع بوده و رنگ آن قهوه اي زرد مايل به سياه است و دربرابر نور انعکاسي ، رنگ سبز بخصوصي از خود نشان مي دهد. ● مشخصات نفت ن ...

روغن ترانسفورماتورهاي قدرت نقش بسيار مهمي در عملکرد ترانسفورماتورها دارند. نقش عايق کنندگي، خنک کنندگي و تشخيص عيب از جمله مهمترين وظايف روغن مي باشند ...

پيش از هرگونه تحليل و تدبير، در ابتداي ورود به بحث، فرازهايي از اخبار منتشره طي چند روز گذشته، در اين يادداشت مورد توجه قرار مي گيرد. سازمان خصوصي ساز ...

برخي کريستال ها و سراميک هاي خاص با قرار گرفتن در معرض تغييرات حرارتي ، بارالکتريکي توليد مي کنند که به اين پديده اثر پيرو الکتريک گفته مي شود . بلو ...

منطقه اي که امروزه با منابع فراوان نفت و گازش تحت عنوان خاورميانه مي شناسيم و در عين حال قديمي ترين تمدنهاي مشرق زمين،ايران و بين النهرين نيز در آن قر ...

دانلود نسخه PDF - آلودگي هاي نفت