up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله آلوئه ورا PDF
QR code - آلوئه ورا

آلوئه ورا

آلوئه ورا، گياه قرن بيستم، گياه جاودانگي

گياه صبر زرد با نام علمي (آلوئه ورا) Aloevera از جمله با ارزش ترين گياهان نادر دنياست. که صدها سال پيش از ميلاد مورد توجه و استفاده بشر بوده است. از ديگر اسامي آن در ايران مي توان به صبر تلخ، شاخ بزي و گياه درمانگر، گياه جاودانگي لاله بيابان، گياه دارويي، گياه ملکه و در استان هاي جنوبي ايران به نام هاي محلي گل سگله، گل قبر يا چادروا اشاره کرد. صبر زرد همان اکسير جواني و جاودانگي است که در استان هاي جنوبي بخصوص قشم و هرمزگان در قديم بر سر قبر به نشان جاودانگي مي کاشتند.
● تاريخچه آلوئه ورا
تاريخچه آلوئه ورا و شناخت اثرات و فوايد دارويي آن به هزاران سال قبل بازمي گردد. از گذشته دور بشر به اين نکته پي برده که ژل اين گياه براي ترميم سوختگي و درمان زخم هاي عفوني بسيار سودمند است.
جالينوس که از پزشکان بزرگ و مشهورترين پزشک يوناني مقيم روم بوده است اعتقاد داشت از آن جا که آلوئه ورا خون را از قسمت هاي فوقاني (سر) به سمت قسمت هاي تحتايي (پاها) مي راند لذا از سکته هاي مغزي جلوگيري مي کند.
همچنين از اطلاعات به دست آمده از سنگ نبشته هاي دورن غارها و ظروف کنده کاري شده اي که در معابد مصر کشف شده است و نيز افسانه هاي به دست آمده از دوران مصرف باستان اين چنين برمي آيد که آلوئه ورا در نزد مصريان بسيار گرامي بوده است چنان که سوگواران براي شرکت در مراسم پس از مرگ يک فرعون بايد تحفه اي از برگ هاي آلوئه ورا تقديم مي کردند.
آلوئه ورا در طب پنج هزار ساله هندوستان موسوم به آپودرا نيز به همين ترتيب ارزشمند شمرده شده است. همچنين تمدن هاي بزرگ جهان اعم از ايران، يونان، روم، چين و نيز اقوام آفريقايي، سرخ پوستان آمريکايي آلوئه ورا را گرامي داشته اند.
● مبدا پيدايش و رويش
اين گياه خاص مناطق آفريقايي است که به آن زنبق بياباني يا صحرايي هم گفته مي شود. احتياج کم اين گياه به آب براي ماندن و رشد کردن باعث گسترش آن در نقاط گرم و خشک از جمله مناطق گرم خاورميانه، هند و آمريکاي لاتين شد و باعث کشت از اين گياه هم به عنوان گياه دارويي و هم گياه زينتي استفاده فراوان شود.
● گونه شناسي
آلوئه ورا در لغت به معناي ماده تلخ درخشان است که از عربي گرفته شده است. بيش از ۲۴۰ گونه ي آن شناخته شده که از بين آنها تنها ۴ گونه ارزش غذايي دارد.
اين گياه کاکتوس شکل از خانواده سوسنيان (زنبق) مي باشد و گياه دايمي، گوشتي و آبدار است. ارتفاع آن حداکثر به ۲ متر با برگ هاي پهن تيغ دار مي رسد. ساقه هاي اين گياه کوتاه، ضخيم و کم و بيش منشعب و شاخ دار است. در انتهاي ساقه بدون برگ و به صورت خوشه هاي انبوه در رنگ هاي زرد و قرمز ظاهر مي شوند تکثير گياه به وسيله قلمه، ساقه و بذر صورت مي گيرد. گياه آلوئه ورا شاخه گل دهنده زيبا با گل هاي نارنجي دارد وقتي گل هاي نارنجي به بذر تبديل مي شوند قابل رويش و جوانه زدن هستند.
● فوايد و موارد مصرف
عمده مصارف اين گياه در تهيه کرم هاي موضعي و نيز کمک به حفظ رطوبت پوست است که در پوست هاي خشک اهميت بالايي دارد. به علاوه ترکيبات آن در بهبود و تخفيف آثار سوختگي و کاهش اسکار ناشي از زخم ها موثر است.
در زير به برخي از فوايد اين گياه بر روي پوست اشاره مي کنيم:
۱) کمک به جلوگيري از پيري پوست
۲) کمک به درمان اگزما، سوختگي، التهاب هاي پوستي و زخم ها
۳) کمک به رفع ريزش مو
۴) رفع گرفتگي کبد
۵) کنترل کننده قند خون
۶) حفظ سلامت پوست
۷) مفيد و سودمند براي پوست هاي خشک
۸) روغن اين گياه پوست هاي خشک را براق و درخشنده مي کند
۹) کمک به حفظ قوام پوست
۱۰) موثر در بهبود واکنش هاي حساسيتي پوستي، گزش و نيش حشرات، تاول ها و سوختگي
۱۱) از عصاره اين گياه در محصولات آرايشي به عنوان کرم هاي ضدچروک، رژلب و ماسک هاي پوستي استفاده مي شود.
۱۲) افزايش خاصيت انعطاف پذيري پوست به واسطه اکسيژن رساني بيشتر به سلول هايي که باعث افزايش استحکام و قدرت بازسازي مي شود.
۱۳) در معالجه صرع از آن استفاده مي شود
۱۴) ضد درد
۱۵) تصفيه کننده خون
۱۶) کمک براي معالجه اسحال خوني
۱۷) سوء هاضمه را برطرف مي کند
۱۸) تقويت کننده بدن
۱۹) برطرف کننده يبوست و تميزکننده روده ها
۲۰) براي معالجه آسم مفيد است
۲۱) موثر در برطرف کردن لکه هاي تيره پوستي
همچنين داراي خواص ضدعفوني کننده و برطرف کننده گوشت اضافي، ضدچروک بوده و در کاهش ريزش مو موثر است. اين گياه در درمان التهاب هاي پوستي ناشي از اشعه ايکس مفيد است. به علاوه پمادي که از اين گياه به دست مي آيد خاصيت ضدويروسي داشته و در درمان سوختگي هاي پوستي درجه يک و دو بسيار سودمند است.
همان طور که گفته شده اکثر خواص گياه در ژل آن نهفته است.
ژل آلوئه ورا داراي بيش از ۷۵ ماده غذايي مغذي و چندين ترکيب فعال شامل: ۲۰ ماده معدني، ۱۸ آمينو اسيد و چندين ويتامين است که از آنها مي توان به موارد زير اشاره کرد:
▪ ويتامين ها: A، B۱، B۲، B۳، B۶، B۱۲، C، E و فوليک اسيد
▪ مواد معدني از قبيل: کلسيم، سديم، آهن، پتاسيم، کروم، منگنز، مس و روي
همچنين ۱۸ آمينو اسيد که ۸ عدد از آنها جزو آمينواسيدهاي ضروري است. آمينواسيدهاي ضروري به آمينواسيدهايي اطلاق مي شود که بدن قادر به ساخت آنها نمي باشد.
به علاوه ترکيبات ديگري ازجمله: شکر، ساليسيليک اسيد، آنزيم، تانن و انواعي از پلي ساکاريد ها نيز در اجزاء اين گياه يافت مي شود.
آلوئه ورا در ايران
طب سنتي در دنيا و بالاخص در ايران رتبه ي کهن دارد. دانشمندان ايراني در اين علم در دنيا شناخته شده و مشهور مي باشند که در ميان آنها نام ابوعلي سينا طبيب عاليقدر ايراني مي درخشد.
صبر زرد و خواص آن در طب سنتي ايران شناخته شده بود. چنان که در کتب معتبر پزشکي آن زمان همانند قانون ابن سينا و الحاوي رازي از آن نامبرده شده است و از خواص ضدالتهاب و التيام بخشي آن براي درمان جاي زخم و جاي ضربه استفاده مي گرديده است.
بر اساس اظهارنظر سالخوردگان جزيره قشم، صبر زرد از ساليان طولاني در جزيره قشم وجود داشته است. در طي قرون گذشته اين گياه توسط بازرگانان و جهانگشايان به جزيره قشم حمل شده (به عنوان کمک هاي اوليه در کشتي) و با سازگاري با شرايط آب و هوايي قشم و به علت اثرات شفابخش آن به گياه معجزه گر مشهور شده است.
صبر نام فارسي گياه است و صرف نظر از مصارف درماني، بوميان قشم آن را روي قبرها به نشانه ي ايجاد آرامش، و صبر براي بازماندگان و جاودانگي مي کارند. به همين دليل تراکم صبر زرد در گورستان قديم شهر به قدري است که عملا قبرها را در بر گرفته است.
به دليل مقاومت صبر زرد نسبت به آفات و بيماري ها، نياز به حداقل آب و تحمل خاک هاي شور و ساحلي، مورد توجه مرکز پژوهش هاي بيوتکنولوژي خليج فارس منطقه ي آزاد قشم قرار گرفت به طوري که کارخانه توليد صنعتي آن را با ظرفيت سالانه ۲۰۰ تن ژل و پودر آلوئه طراحي و تدوين نموده و دانش فني آن را به يک شرکت خصوصي واگذار کرد.
هدف اين واحد صنعتي کشت و پرورش صبر زرد در ۵۰ هکتار مي باشد. تاکنون حدود ۵ هکتار توسط منطقه آزاد قشم زير کشت رفته است و ۱۵ هکتار از آن توسط شرکت خصوصي در حال آماده سازي مي باشد. ۲۰ هکتار ديگر نيز قرار است توسط مردم جزيره قشم کاشته شود تا علاوه بر تامين مواد اوليه کارخانه زمينه کاري مناسب براي افراد بومي و کمک به توسعه فضاي سبز و زيبايي جزيره باشد.
هر ۳ ماه يک بار از يک گياه با عمر دو سال به بالا مي توان ۳ تا ۴ برگ کناري را برداشت کرد، مرکز پژوهش هاي بيوتکنولوژي خليج فارس در جزيره قشم ايران، تنها عضو منطقه خاورميانه انجمني است که مقر آن در تگزاس آمريکا مي باشد.
براي استفاده تجاري از اين گياه بايد بدانيم در چه مناطقي کشت کنيم. آب و هواي منطقه مناسب است يا نياز به گلخانه دارد. چه محصولاتي و چگونه استحصال کنيم و آموزش هاي لازم را ببينيم.
● در پايان
شايد به جرات بتوان گفت آلوئه ورا در حال حاضر مهمترين گياه دارويي سطح جهان است، که بشر از مدت ها قبل به اثرات مثبت غذايي و دارويي آن واقف بوده و دانش امروز نيز با بهره گيري از امکانات پيشرفته زواياي پنهان بيشتري از فوايد اين گياه را براي انسان امروز آشکار کرده است.
از اين گياه در بخش آرايشي- بهداشتي از قبيل: شامپوها، لوسيون ها، ژل ها و همچنين در داروها و مواد غذايي مثل نوشابه ها (به عنوان يک نوشيدني گوارا و مفيد و در عين حال فاقد آثار مخرب بر روي بدن) مصرف فراوان و اين گستردگي نشان از تمايل و کشش روزافزون نسبت به اين گياه ارزشمند دارد.
به گفته برخي اساتيد و متخصصان از اين گياه به عنوان يک داروخانه در يک گياه نام برده مي شود و در کشورهاي کارائيب از برگ صبر زرد به عنوان کمک هاي اوليه نگهداري مي گردد.
هم اينک ۲۰۰ ماده دارويي از گياه صبر زرد توليد شده است و از پوست آن نيز مواد ضدسرطان جدا شده است.
امروزه کمپاني هاي زيادي در دنيا از صبر زرد در صنايع غذايي مانند: مربا، نوشابه ها، کنسرو، ماست و دوغ، ژله ها، مارمالاد، سوپ هاي آلوئه ورا (صبر زرد)، چاي، بستني، عسل، ترشي، تافي، نان، ماکاروني و برنج استفاده مي کنند. همچنين نوشيدني و کمپوت آن در اکثر کشورهاي دنيا در دسترس همگان قرار دارد.

هفتمين سياره در منظومه شمسي است. فقط نپتون و پلوتو فاصله بيشتري با خورشيد دارند. اورانوس دورترين سياره ايست که مي توان با چشم غير مسلح آن را رويت نمود ...

اورانيوم يکي از عنصرهاي شميايي است که عدد اتمي آن ۹۲ و نشانه آن U است و در جدول تناوبي جزو آکتنيدها قرار مي گيرد. ايزوتوپ ۲۳۵U آن در نيروگاه هاي هسته ...

در ميان عموم مردم ، همين که صحبت از اورانيوم به ميان مي آيد، بلافاصله بمب اتمي و سلاحهاي کشتار جمعي ، که امروزه سخن روز محافل سياسي و مطبوعاتي است، در ...

● اورانيوم يکي از چگالترين فلزات راديو اکتيو است که در طبيعت يافت مي شود. اين فلز در بسياري از قسمتهاي دنيا در صخره ها، خاک و حتي اعماق دريا و اقيانوس ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

آلوئه ورا خاص مناطق آفريقايي است که به آن زنبق بياباني يا صحرايي هم مي گويند. در برخي کشورها با نام هايي چون «گياه جاودانگي»، «گياه دارويي»، «گياه ملک ...

گياه آلوئه ورا از نظر بسياري از مردم گياه تازه و ناشناخته اي است در حالي که حقايق تاريخي نشان داده اند که اين گياه قدمتي طولاني داشته و قرن ها مورد مص ...

آلوئه ورا گياهي است مخصوص مناطق نيمه حاره اي داراي برگ هاي ضخيم و پهن که به تدريج باريک مي شود. در آفريقا به نام ”فرشته بيابان“ ناميده مي شود. در آمري ...

دانلود نسخه PDF - آلوئه ورا