up
Search      menu
اقلیم و هواشناسی :: مقاله آفتاب باستاني PDF
QR code - آفتاب باستاني

آفتاب باستاني

واپسين ساعات آفتاب باستاني

واپسين ساعات آفتاب باستاني
تغيير الگوهاي آب و هوايي يخبندان به معتدل نه بخشي از يک فرآيند خطي و ملايم بلکه بخشي از يک الاکلنگ به دقت متعادل اند که مي تواند اين طرفي يا آن طرفي باشد.
● چگونه گرمايش جهاني ممکن است به عصر يخبندان بعدي منتهي شود*
۱ با ذوب شدن يخ هاي پهنه کلاهک يخي و يخچال هاي آب شده گرينلند جريان گلف استريم متوقف خواهد شد.
۲ تغيير الگوهاي آب و هوايي يخبندان به معتدل نه بخشي از يک فرآيند خطي و ملايم بلکه بخشي از يک الاکلنگ به دقت متعادل اند که مي تواند اين طرفي يا آن طرفي باشد.
۳ اگر تسمه نقاله بزرگ که جريان گلف استريم هم بخشي از آن است، همين فردا متوقف شود، پيامد آن ناگهاني و دراماتيک خواهد بود.
۴ هنگامي که آستانه بحراني مي رسد، شرايط اقليمي ناگهان به شرايط عصر يخبندان روي مي آورد که احتمال دارد دست کم ۷۰۰ سال و حداکثر تا بيش از ۱۰۰ هزار سال طول بکشد.
در حالي که گرمايش جهاني رسما از سوي شاخه سياسي دولت بوش ناديده گرفته مي شود و سخنراني اخير ال گور درباره اين موضوع آن هم در يکي از سردترين روزهاي چند سال اخير، دستمايه مضحکه او را در ميزگرد تلويزيوني محافظه کاران فراهم آورده، اما شهروندان اروپايي و نيز دست اندرکاران پنتاگون به تدريج درباره بزرگترين خطري که اين تغييرات اقليمي مي تواند براي نيم کره شمالي در پي داشته باشد، بينش تازه اي پيدا مي کند خطر بروز يک تغيير بسيار ناگهاني و ورود به يک عصر يخبندان جديد. البته چيزي که بدان پي مي برند به هيچ وجه خوشايند نيست.
اين مسئله را به اختصار مي توان اين طور توضيح داد که اگر به قدر کافي آب سرد شيرين ناشي از ذوب شدن يخ هاي پهنه کلاهک يخي و يخچال هاي آب شده گرينلند به سوي اقيانوس اطلس شمالي سرازير شود، جريان گلف استريم جريان آب گرمي که از خليج مکزيک عبور کرده و تا سواحل کانادا پيش مي رود و سپس به سوي اروپا منحرف شده و تا شمال اين قاره ادامه مي يابد. اين جريان آب گرم اثر تعديل کننده اي در نواحي مذکور دارد و باعث ريزش باران مي شود. علاوه بر اين در امتداد شرق سواحل کانادا با جريان آب سرد «لابرادور» برخورد کرده و فضاي مه آلودي را به وجود مي آورد.م که اروپا و شمال غربي آمريکاي شمالي را گرم نگه مي دارد، متوقف خواهد شد.
بدين ترتيب بدترين سناريوي ممکن، بازگشت تمام عيار به دوره يخبندان پيشين طي دوره بسيار کوتاهي به اندازه ۲ تا ۳ سال از شروع آن است. سناريوي کمي بهتر ورود به دوره اي مانند عصر يخبندان کوچک خواهد بود که چند قرن پيش الگوهاي هوايي سرتاسر جهان را به هم زد و منجر به زمستان هاي بسيار سخت، خشکسالي، کم آبي، بيابان زايي در سرتاسر جهان، نابودي محصولات و بروز جنگ در گوشه و کنار جهان شد. سئوال اين است که اين اتفاق چگونه رخ مي دهد.
اگر به نقشه جهان نگاهي بيندازيد، خواهيد ديد که عرض جغرافيايي فاصله زاويه اي هر نقطه در سطح کره زمين از خط استوا بخش هاي عمده اي از اروپا و اسکانديناوي با عرض جغرافيايي آلاسکا و بخش هايي از کانادا و مرکز سيبري که زمين آنها دائما يخ بسته اند، برابر است. با اين حساب چرا اروپا هنوز داراي اقليمي بيشتر شبيه به ايالات متحده است تا شمال کانادا يا سيبري تا آنجا که مي دانيم گرماي اروپا نتيجه جريان هاي اقيانوسي است که آب گرم سطحي را از خط استوا به سوي نواحي شمالي رو به بالا به حرکت درمي آورد چه در غير اين صورت اين مناطق آن قدر سرد مي شدند که حتي تابستان ها نيز مي بايست پوشيده از يخ باشند. اکنون عمده نگراني ها مربوط به برهم خوردن تعادل «تسمه نقاله عظيم» است که جرياني که «گلف استريم» مي ناميم را نيز دربرمي گيرد.
اين تسمه نقاله سترگ اگرچه از سويي توسط تاثير کوريوليس حاصل از چرخش وضعي زمين شکل مي گيرد اما عمدتا از نيرويي به مراتب بزرگتر ناشي مي شود که از اختلاف بين دما و درجه شوري آب به وجود مي آيد. اقيانوس اطلس شمالي شورتر و سردتر از اقيانوس آرام است زيرا به مراتب کوچکتر بوده و از سوي ديگر از جانب غرب توسط آمريکاي شمالي و جنوبي و از جانب شرق توسط اروپا و آفريقا احاطه مي شود.
در نتيجه آب گرم تسمه نقاله بزرگ از سطح اقيانوس اطلس شمالي بخار مي شود و آب هاي شورتر را برجا مي گذارد و بادهاي سرد قاره اي نيز که از بخش هاي شمالي آمريکاي شمالي برمي خيزند، آب هاي اقيانوس را سردتر مي کنند. آب هاي سرد و شوري که به سوي کف دريا فروکش مي کنند، عمدتا در محلي واقع در چند صد کيلومتري جنوب دماغه جنوبي گرينلند، گردابي از آب هاي رو به پايين را به وجود مي آورند که ۵ تا ۱۰ مايل طول دارد. با اينکه اين گرداب ها به ندرت آب هاي سطحي را مي شکافند اما در زمان هاي معيني از سال بريدگي ها و جريان هايي را در اقيانوس ايجاد مي کنند که مي تواند کشتي ها را يکوري کند. اين جريان ها از فضا نيز ديده مي شوند و احتمالا آنچه در نقشه هاي دريانوردان باستاني مي بينيم نيز مربوط به همين جريان ها است.
اين ستون رو به پايين از آب سرد و مملو از نمک خود را به کف اقيانوس سرازير مي کند و در آنجا رودخانه اي زيردريايي مي سازد که ۴۰ بار بزرگتر از مجموع تمام رودهايي است که بر روي خشکي جريان دارند. اين رود رو به پايين و رو به جنوب به طرف و اطراف دماغه جنوبي آفريقا سرازير مي شود و سرانجام در آنجا به اقيانوس آرام مي رسد. شگفت آن که اين آب آن قدر عميق و سنگين است به خاطر سردي و شور بودنش که پس از گذشت هزار سال از اولين باري که به دور از ساحل گرينلند به اطلس شمالي سرازير شده به سطح اقيانوس آرام نمي رسد.
جريان رو به پايين آب سرد و شور رودخانه زيردريايي باعث مي شود تا سطح اقيانوس اطلس اندکي پايين تر از اقيانوس آرام باشد و بدين ترتيب يک جريان سطحي نيرومند از آب گرم و شيرين تر را از اقيانوس آرام براي جايگزين کردن جريان دررفت رودخانه زيردريايي به سوي خود مي کشد. اين آب گرمتر و شيرين تر از ميان اطلس جنوبي سر مي خورد، اطراف آمريکاي شمالي حلقه مي زند که به آن جريان گلف استريم مي گويند و سرانجام دورتر از ساحل اروپا به پايان مي رسد. طي مدتي که اين جريان به نزديکي گرينلند مي رسد به قدر کافي سرد و تبخير مي شود تا آب هرچه بيشتر شور و سرد شده و به کف اقيانوس سرازير مي شود و خوراک بي وقفه اي را براي رودخانه زيردريايي که به اقيانوس آرام مي ريزد، فراهم مي آورد.
اين دو جريان آب گرم و شيرين تري که از آرام شروع مي شود و سپس شور و سرد شده و براي تشکيل يک رود زيردريايي حيرت انگيز سرازير مي شود به جريان تسمه نقاله بزرگ معروفند. شگفت آن که اين تسمه نقاله بزرگ تنها حائل بين تابستان هاي فرح بخش و بروز يک عصر يخبندان هميشگي در اروپا و سواحل غربي آمريکاي شمالي است. بيشتر اين دانسته ها تا همين ۲۰ سال پيش ناشناخته بودند تا اينکه يک گروه بين المللي از دانشمندان به گرينلند رفتند و براي حفاري در برخي از باستاني ترين يخچال هاي قابل دستيابي جهان از جديد ترين مته هاي پيشرفته و تجهيزات بسيار حساس استفاده کردند. دستگاه هاي آنها به قدري حساس و دقيق بودند که با آناليز هسته نمونه هاي يخي که بالا آورده بودند، توانستند سال هاي جداگانه بارش برف را مشاهده کنند. اين نتايج واقعا شوکه کننده بود.
تا پيش از دهه هاي اخير، تصور مي شد که دوره هاي بين يخبندان پوشيده شدن يک منطقه وسيع به وسيله صفحات عظيم يخ و يخچال و گرم تر شدن در آمريکاي شمالي، اروپا و شمال آسيا تدريجي بوده است. از روي شواهد سنگواره اي فهميديم که دوره يخبندان بزرگ چند ميليون سال پيش شروع شد و طي آن دوره هاي صدها يا هزاران ساله اي وجود داشته که آمريکاي شمالي، اروپا و سيبري سال دوازده ماه با لايه هاي ضخيم يخ پوشانده مي شدند.
بين اين دوره هاي يخي، گاهي که يخچال ها آب مي شدند، مواقعي پيش مي آمد که زمين برهنه در معرض آفتاب قرار مي گرفت، جنگل ها مي روييدند و جانوران خشکي ازجمله انسان هاي اوليه در اين نواحي شمالي رفت و آمد مي کردند.
بيشتر دانشمندان حدس مي زدند که زمان گذار بين عصر يخي و گرما، تدريجي بوده و بين ده ها تا صدها سال طول مي کشيده است، اما هيچ کس به درستي نمي دانست چه چيزي باعث اين رويداد شده بود. بروز نوساناتي در تابش هاي خورشيدي پيشنهاد شد، فعاليت هاي آتشفشاني همراه با تئوري هاي اوليه درباره تسمه نقاله بزرگ که تا همين اواخر پديده نسبتا ناشناخته اي بود نيز مورد ترديد بودند.
با اين وصف، جست وجو در هسته هاي يخي، دانشمندان را از کشف اين که مراحل گذار از شرايط آب و هوايي يخبندان به شرايط کنوني معمولا فقط طي ۲ تا ۳ سال رخ مي داد، بسيار شگفت زده ساخت.
اين کشف نشان داد که تغيير الگوهاي آب و هوايي يخبندان به معتدل، بخشي از يک فرآيند خطي و ملايم نظير آنچه در کليد تنظيم شدت نور لامپ سقفي که در آن نور به تدريج زياد مي شود ديده مي شود، نبوده اند. آنها بخشي از يک الاکلنگ به دقت متعادل اند که مي تواند اين طرفي يا آن طرفي باشد اما گذر از مرحله مياني تقريبا ناگهاني رخ مي دهد. آنها بيشتر شبيه کليد خاموش و روشن کردن چراغ اند، موقعي که کليد را به آرامي و تدريجا بالا مي بريد لامپ خاموش است تا زماني که به نقطه نيم آستانه يا به نقطه پل مي رسد. اينجا است که ناگهان از وضعيت خاموش به روشن مي پرد و لامپ روشن مي شود.

نور آفتاب نور خورشيد، حاوي طيفي گسترده از اشعه‌هاي مرئي و نامرئي است. بخشي از اشعه‌ي نامرئي آفتاب، طيف ماوراء بنفش يا UN است كه طول موجي كوتاه‌تر از ط ...

ديد کلي سالهاست که از عينکهاي آفتابي چه بصورت مد و يا جهت تأمين راحتي بيشتر در مقابل نور شديد ، استفاده مي­شود. چشم پزشکان معتقدند دليل ديگري نيز براي ...

نزديك به چهار قرن از زماني كه عينك ساز انگليسي، به توليد عينك هاي آفتابي پرداخت مي گذرد. قبل از اينكه بنيامين فرانكلين به فكر ساخت عينك هاي دو كانونه ...

پوست يکي از بزرگ ترين ارگانهاي بدن است که ۱۶ درصد وزن آن را تشکيل مي دهد. پوست اولين سد دفاعي را در مقابل عوامل بيماري زا و محيطي تشکيل مي دهد. بنابر ...

شاهد غدير و شهيد عاشورا اشاره: نگارش زندگينامه شهداي کربلا نخستين بار از قرن سوم آغاز شد. کهن ترين رساله در اين باره رساله تسمية من قتل مع الحسين است ...

● باد چيست؟ باد جريان هوايي است که از مراکز پرفشار به طرف مراکز کم فشار به حرکت در مي آيد. هر چه شيب فشار (تفاوت فشار) بين دو نقطه بيشتر باشد شدت جريا ...

چند بار تا به حال دوده خفه کننده ماشين ها را در خيابان ديده ايد؟ چرا در روز روشن آسمان آبي را نمي بينيد؟ فوران دوده از کارخانجات صنعتي چه فوايدي دارد؟ ...

چرا آسمان صاف در هنگام روز اغلب آبي ، ولي در نزديکي افق سفيد است؟ چرا خورشيد در حال غروب سرخ و آسمان درست در بالاي آن همچون پرده اي رنگارنگ است؟ چرا د ...

دانلود نسخه PDF - آفتاب باستاني