up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله آفتابگردان PDF
QR code - آفتابگردان

آفتابگردان

بيماريهاي مهم آفتابگردان

● سفيدک کرکي (دروغين) آفتاب گردان sunflower downy mildew
عامل بيماري قارچ p.helianth ) Plasmopra halstedii )مي باشد که ازگروه Oomycetes است. يکي از بيماري هاي مهم آفتاب گردان است که از کشورهاي زيادي از جمله ايران گزارش شده است. حدود سال ۱۳۴۳ براي اولين بار در آذربايجان ديده وگزارش گرديد. در آذربايجان،گيلان و کردستان بيماري مهمي است. درفارس هم ديده شده است. اين بيماري بذرزاد است. خسارت اين بيماري خيلي زياد است زيرا ممکن است اصلاً بذر تشکيل نشود. ويا اينکه ميزان روغن آن پايين بيا يد و گاهي اوقات تا ۵۰%محصول راازبين ببرد. قارچ عامل بيماري روي جوانه زني بذر هم اثر دارد،چراکه بذرها کوچک مانده وقدرت جوانه زني آنها کاهش مي يابد ويا اينکه توليد گياهان غيرنرمال(کوتوله) مي کند .
▪ علائم بيماري:
علائم بيماري بصورت کوتولگي با لکه هاي کلروتيک در اطراف رگبرگها وايجاد حالت موزائيکي مي باشد(شبيه علائم بيماري هاي ويروسي ). اين علائم هم دربرگهاي اوليه ودر برگهاي بزرگتر ديده مي شود.درزير برگ پوشش کرکي ديده مي شود که به شناسايي سفيدک کرکي کمک مي کند. اگردرگياه آ لوده طبق تشکيل شود روبه بالا ست که علامت خوبي براي تشخيص بيماري است. اين قا رچ درگياه سيستميک مي شود بنابراين به اندام گل وارد شده و باعث تغيير شکل آن مي گردد وحتي پوسته بذر هم سبز مي شود. اين بيماري توليد مرگ گياهچه هم مي کند. قارچ عامل بيماري يک Oomycetes است که اسپورانجيوفور و اسپورانجيومهاي خود را درسطح زيرين برگ ودر شرايط مرطوب تشکيل مي دهد.انشعابات اسپورانجيوفور دو شاخه وعمود بر هم هستند ودرانتها به استريگماي سه شاخه(صليبي) ختم مي شود ودرروي آنها اسپورانجيوم توليد مي شود. اين قارچ توليد Oospore مي کند که مي تواند جوانه زده و توليد ريسه يا زئوسپور نمايد. Oospore عامل بقاي قارچ مي باشد و اگر وارد خاک شد ريشه کن کردن آن مشکل است. بيماري بيشترخاکزاد است تا هوا زاد واهميتش بيشتر ازطريق آلودگي ريشه است تا اندامهاي هوايي. اگراسپور درخاک باشد وتوليد زئوسپور کند اين زئوسپورها به راحتي جذب منطقه رشد طولي ريشه شده و وارد ريشه مي شوند و آلودگي ايجاد مي نمايند.
قارچ درگياه جوان (مرحله۸-۶ برگي) به راحتي ايجاد آلودگي سيستميک کرده و وارد قسمتهاي هواي ميشود . برگهاي جوان نيز ممکن است بصورت موضعي آلوده شوند و قارچ از طريق روزنه ها وارد برگ شود. براي ايجاد آلودگي اوليه از طريق خاک لازم است که رطوبت خاک اشباع وحساسيت گياه بالا وحرارت خاک پايين(۱۵ درجه سانتيگراد) باشد. اگر حرارت خاک بالا باشد(۲۰درجه سانتيگراد وبالا تر) زئوسپور توليد نمي شود. قارچ عامل بيماري از طريق هيپوکوتيل هم وارد گياهچه هاي اوليه مي شود وبصورت ريسه درگياه حرکت کرده و در نهايت داخل بذر شده وقسمتهاي داخلي آن يعني گياهچه را آلوده مي کند. دربرگ هاي ريخته شده اُاُسپور فراوان است. Over wintering دربذر و دربقايا بصورتOospre مي باشد.
▪ کنترل بيماري:
۱) تناوب طولاني ۱۰-۴ساله.
۲) حذف گياهان آلوده در اويل فصل وسوزاندن آنها.
۳) ضد عفوني بذر با قارچ کشهاي سيستميک مثل متالاکسيل (ريدوميل).
۴) ارقام مقاوم و بذر سالم استفاده شود (بهترين روشها).
● پوسيدگي سياه ساقه آفتابگردان phytophthora stem Rot يا Black stem Rot
عامل آن Phytophthora cryptogea است. اينبيماري به گياه بزرگ آفتابگردان حمله کرده گياه را مي شکند و باعث ميشود که طبق گياه بيفتد. پوسيدگي فقط در ساقه ديده ميشود و پوسيدگي ريشه ديده نمي شود. شروع سياه شدن ساقه از هر جاي ساقه ممکن است ولي تا جايي که آب ميرسد ادامه مي يابد. آب آبياري، آب سيل يا ... .با بالا آمدن آب زئوسپورهاي قارچ بالا آمده و به ساقه حمله ميکنند. در گلخانه مايه زني ريشه بيماري ايجاد نکرده است. قارچ هتروتاليک است. قارچ مستقيماً و بدون احتياج به هيچ زخمي وارد ساقه ميشود.
▪ کنترل بيماري :
ارقام مقاوم در درجه اول اهميت قراردارند، کشت خطي و جلوگيري از غرقاب شدن مزرعه و ايجاد زهکش مناسب نيز در کنترل بيماري موثرند.
● زنگ آفتابگردان sunflower rust
عامل بيماري قارچ Puccinia helianthi است. اين بيماري از خوزستان، آذربايجان، مازندران و ... گزارش شده است. اين زنگ تک ميزبانه است و فقط روي آفتابگردان ديده ميشود. تليوسپورقارچ دوسلولي است و يوريديوسپورهاي تک سلولي خاردار دارد. ايسيوم و بازيديوم قارچ ديده نشده است ولي احتمالاً تشکيل ميشوند. در بوشهر و برازجان هم به طور پراکنده ديده شده است زيرا آفتابگردان را در زمستان مي کارند و قارچ به هواي مرطوب نياز دارد. اين بيماري در ايران اهميت اقتصادي ندارد ولي مبارزه با ارقام صورت ميگيرد
● لکه موجي آفتابگردان sunflower target spot
دوگونه آلترناريا در مناطق مختلف اين بيماري را ايجاد ميکنند Alternaria zinniae و A. helianthi . البته دردنيا بيشتر گونه اول ذکر شده است و در ايران گونه دوم را گزارش کرده اند.
علائم بيماري بصورت لکه هاي نکروتيک قهوهاي رنگ روي برگ ميباشد که ممکن است موجدار باشد و اطراف آن را حلال زرد رنگي پوشيده باشد. اين علامت نشانه خوبي براي تشخيص آلترناريا ميباشد. اسپورهاي اين دو گونه کاملاً با هم متفاوتند. اسپورها معمولاً قهوهاي و چند سلولي هستند. اين بيماري بذرزاد ميشود بنابراين ممکن است که برگهاي اوليه (کوتيلدونها) را نيز آلوده کند. آلترناريا براي توليد و پخش اسپور احتياج زيادي به رطوبت دارد. بنابراين در مناطقي که رطوبت کم است اين قارچ اهميت چنداني ندارد. بيماري در شرايط گرم و رطوبت شديد است. آلودگي شديد برگها باعث ريزش برگ ميشود و اگر به ساقه حمله کند باعث شکسته شدن ساقه ميشود. قارچ در مواد آلي و بقاياي گياهي و نيز در بذر باقي ميماند و توسط بذر به مناطق دور انتقال مي يابد.
▪ کنترل بيماري :
۱) استفاده از ارقام مقاوم و متحمل بسيار حائز اهميت است.
۲) استفاده از بذر سالم.
۳) از بين بردن بقاياي گياهي.
۴) استفاده از سموم (دي تيوکارباماتها مثل زينب، مانب و مانکوزب).

آفتابگردان گياهي يك ساله و چندساله، داراي سه نوع ريشه است : نخست، ريشه اصلي كه تا ۴ ۲ متر در عمق زمين فروميرود. دوم ، ريشه هاي فرعي كه در ۲۵ سانتيمتري ...

آفتابگردان گياهي يک ساله و چندساله، داراي سه نوع ريشه است : ۱) ريشه اصلي که تا ۴ ۲ متر در عمق زمين فروميرود. ۲) ريشه هاي فرعي که در ۲۵ سانتيمتري عمق خ ...

گياهان صنعتي گياهاني هستند که محصولات آنها بطور عمده پس از فرآيندهاي صنعتي مورد استفاده قرار مي گيرند اين گياهان را در گروههاي گياهان، روغني ، ليفي، ق ...

● كليات گياه شناسي هنگانيکه از گياه آفتاب گردان سخن بميان مي آيد معمولا تخم آفتاب گردان در ذهن تداعي مي شود زيرا که همه ما با تخم آن آشنايي دريم چه که ...

اقدامات زراعي مثل استفاده از كودها، مديريت صحيح آبياري و كنترل علفهاي هرزكم و بيش در کنترل پژمردگي ورتيسيليومي موفق بوده اند. هدف اكثر آنها افزايش قدر ...

خشک کردن کلزا پس از برداشت، يکي از عوامل مهم در حفظ کيفيت آن ميباشد. در ايران، با استفاده از کمباينهاي بزرگ دانههاي کلزا برداشت شده و توسط خشککنهاي اي ...

دانلود نسخه PDF - آفتابگردان