up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله آفات انباري PDF
QR code - آفات انباري

آفات انباري

كنترل آفات انباري توسط خاك دياتمه

با توجه به اهميت اقتصادي آفات انباري و مقاوم شدن آن‏ها نسبت به حشره‏کش‏هاي متداول شيميايي، يافتن يك روش ايمن، مناسب، اقتصادي و بادوام جهت کنترل و کاهش خسارت اين آفات ضروري بنظر مي‏رسد. روش‏هاي متعددي جهت اين منظور وجود دارد.
بکارگيري سموم تدخيني[1] به دليل انتشار و نفوذ آن‏ها به درون توده محصول در ميان روش‏هاي متعدد مبارزه با آفات انباري، مهمترين روش بوده است. در چند سال اخير بکار‏گيري تعداد زيادي از سموم تدخيني کنار گذاشته شده است. متيل برومايد از جمله سموم تدخيني مي‏باشد که سبب تخريب لايه استراتوسفري اُزون گرديده و توسط سازمان حفاظت محيط زيست[2] ايالت متحده آمريكا به عنوان دسته اول تخريب كننده‏‏هاي لايه اُزون طبقه بندي شده است و طبق برنامه‏ريزي جهاني در کشورهاي توسعه يافته تا سال 2005 و در کشورهاي در حال توسعه تا سال 2015 بايد مصرف اين سم متوقف شود (EPA, 2006). پس از آن که متيل برومايد عامل تخريبي لايه اُزون شناخته شد استفاده از فسفين زيادتر شد و عدم توجه به استاندارد‏هاي تدخين باعث بروز مقاومت‏هاي بيشتري در آفات نسبت به فسفين گرديد به طوري که در 45 کشور جهان گزارشاتي از مقاومت آفات انباري در برابر سم فسفين وجود دارد و از اين‏رو جستجو جهت جايگزيني مناسب براي سموم فوق اجتناب ‏ناپذير است (Fields, 1998).
استفاده از حشره‏کش‏هاي تماسي مصنوعي امروزه يكي از استراتژي‏هاي متداول براي جلوگيري از تغذيه و خسارت آفات انباري مي‏باشد (Arthur, 1996). خاک‏هاي دياتومه از جمله اين ترکيبات مي‏باشد که جهت حفاظت غلات، بقولات و دانه‏هاي روغني در انبارها بکار گرفته مي‏شود. دسترسي به اولين فرمولاسيون تجارتي خاک دياتومه در حدود سال 1960 امکان پذير گرديد. هم اکنون فرمولاسيون‏هاي تجارتي خاک دياتومه بيش از 40 سال است كه در ايالت متحده امريكا بکار گرفته مي‏شوند و علاوه بر آن در کانادا، استراليا، ژاپن، اندونزي و عربستان نيز براي کنترل آفات انباري ثبت شده‏اند (Armitage et al., 1998).
معرفي خاک دياتومه
خاک دياتومه (Diatomaceous earth) از بقاياي فسيلي جلبک‏هاي تک سلولي تحت عنوان دياتوم بوجود آمده ‏است.
خاک‏هاي دياتومه با توجه به مواد تشكيل دهنده به رنگ‏هاي مختلف از سفيد تا خاکستري يا زرد و قرمز ديده مي‏شوند و در اشكال متفاوت گرد، پهن و مسطح وجود دارند. فرم پهن خاک‏هاي دياتومه سطح فعال بيشتري داشته لذا توانايي حشره‏کشي بالايي دارند (Korunic, 1997 ).
خاک‏هاي دياتومه از دياتوم‏هايي با منابع متفاوت بوجود آمده‏اند. مقدار کريستال سيليكاي موجود در خاک دياتومه نقش موثري در قدرت حشره‏کشي آن‏هاايفا مي‏کند (Fields and Korunic, 2000). به طور کلي خاک‏هاي دياتومه‏اي كه از دياتوم‏هاي آب‏هاي درياها[3] بوجود آمده‏اند 2 تا 7 درصد کريستال سيليكا دارند و خاک‏هاي دياتومه‏اي كه از دياتوم‏هاي آب‏هاي شيرين (برکه، درياچه، مرداب)[4] ايجاد شده‏اند محتوي کمتر از 1 درصد کريستال سيليکا مي‏باشند. فرمولاسيون‏هاي دريايي خاک‏دياتومه به دليل داشتن مقدار کريستال سيليكا زياد قدرت حشره‏کشي بالاتري داشته و حدود 1 0 درصد وزني از آن‏ها براي کنترل آفات انباري کافي است (Golob, 1997).
علاوه بر اين اندازه ذرات خاک‏هاي دياتومه نيز در توانايي حشره‏کشي آن‏ها موثر است. ميانگين اندازه ذرات تشكيل دهنده خاک‏هاي دياتومه در صورتي که برابر و کوچکتر از 15 ميكرومتر باشد مناسب است . مقدار اکسيد سيليسيم (SiO2) موجود در خاک دياتومه نيز در عملكرد آن موثر است. فرمولاسيون‏هايي که مقدار اکسيد سيليسيم آنها بيشتر از 80 درصد باشد توانايي حشره کشي بالاتري دارند ((Korunic, 1997; Korunic and Ormesher, 1998.
طرز عمل خاک دياتومه
ذرات خاک‏ دياتومه حاوي حفرات ريزي هستند که توانايي جذب مولکول‏هاي موم اپي‏کوتيکول حشره را دارند. لذا هنگام تماس با کوتيکول حشرات لايه مومي کوتيکول را جذب کرده، به مقدار کمي باعث ايجاد خراش بر روي سطح کوتيکول مي‏گردد و سبب از دست رفتن آب بدن و مرگ حشره مي‏شود Ebeling, 1971)).
نحوه کاربرد خاک دياتومه
خاک‏هاي دياتومه به دو صورت مورد استفاده قرار مي‏گيرند:
1- تيمار کردن انبار با خاك دياتومه قبل از ذخيره‏سازي مواد غذايي
خاک‏هاي دياتومه به صورت گرد و يا اسپري‏ وتابل جهت تيمار انبارهاي خالي و وسايل نقليه‏اي که براي حمل و نقل مواد غذايي به انبارها مورد استفاده قرار مي‏گيرد، بعد از انجام اقدامات بهداشتي براي جلوگيري از ورود آفات به انبارها و ايجاد آلودگي‏هاي ثانويه بکار گرفته مي‏شوند (Korunic et al., 1997).
روش گردپاشي متداول‏تر بوده و با توجه به تحقيقات انجام گرفته استفاده از گرد موثرتر از روش اسپري‏پاشي وتابل در کنترل آفات انباري مي‏باشد. به اين دليل در حالت اسپري‏پاشي براي بالا بردن عملكرد خاک دياتومه مقدار بيشتري از آن بکار گرفته مي‏شود (Fields and Korunic, 2000). به طوري که در مورد فرمولاسيون Dryacide® خاک دياتومه فرم گرد در حالت استاندارد به مقدار 2 گرم بر متر مربع مورد استفاده قرار مي‏گيرد و فرم وتابل آن به مقدار 6 گرم بر متر مربع کاربرد دارد (Anonymous, 2002).
2- تيمار مواد غذايي با خاك دياتومه قبل و در زمان ذخيره‏سازي آن‏:
2-1- تيمار كل ماده غذايي با خاک دياتومه
در صورتي که مقدار ماده غذايي انبار شده کم باشد از ابزار دستي براي مخلوط کردن خاک دياتومه با كل توده استفاده مي‏شود (Bridgeman, 1998).
در صورتي که مقدار ماده غذايي انبار شده زياد باشد چون مقدار خاک دياتومه مصرف شده در مخلوط با کل توده زياد خواهد بود لذا خاک دياتومه به دو روش مورد استفاده قرار مي‏گيرد:
2-2- تيمار سطح رويي ماده غذايي با خاک دياتومه[5]:
خاک دياتومه فقط بر روي سطح ماده غذايي به مقدار 100 گرم در متر مربع استفاده مي‏شود (McLaughlin, 1994).
2-3- تيمار عمق بالايي ماده غذايي با خاک دياتومه[6]:
فرمولاسيون‏هاي خاک دياتومه به طور استاندارد براي تيمار 30 سانتي‏متر عمق بالايي مواد غذايي انبار شده بکار مي‏روند (Nickson et al., 1994; Bridgeman, 1998).
بكارگيري اين دو روش تيمار در انبارها و سيلو‏ها باعث مي‏شود که مقدار مصرف شده خاک دياتومه كاهش يابد و بنابراين تاثير نامطلوبي روي خصوصيات فيزيكي دانه برجا نگذارد (Anonymous, 2002).
مزاياي خاک دياتومه
خاک‏هاي دياتومه مزاياي زيادي دارند که عبارتند از:
1- کاربرد خاک‏‏هاي دياتومه راحت و آسان است (Golob, 1997).
2- خاک‏‏هاي دياتومه روي طيف وسيعي از آفات انباري موثر هستند (Anonymous, 1999).
3- عمر انبار داري خاک‏‏هاي دياتومه نامحدود است و تا زماني که سطح دانه و انبار خشك باقي بماند باعث حفاظت طولاني مدت مواد غذايي انبار شده بخصوص غلات مي‏گردند ( Fields, 1998 ).
4- خاک‏هاي دياتومه پايدار بوده و بر خلاف ارگانوفسفات‏ها، در اثر گرما تجزيه نشده و موثر باقي مي‏مانند. بنابراين بقاياي شيميايي سمي روي مواد غذايي بر جا نمي‏گذارند و با مواد موجود در محيط زيست واکنش نشان نمي‏دهند (Quarles, 1992).
5- گزارشات متعددي در رابطه با مقاومت آفات انباري به برخي نگهدارنده‏هاي غلات نظير پيرتروئيد‏ها، ارگانوفسفات‏ها، کاربامات‏ها، هيدروکربن‏هاي کلره، Bacillus thuringiensis (B.t) و برخي سموم تدخيني وجود دارد (Subramanyam and Hagstrum, 1995). در صورتي که هيچ گونه مقاومتي از گونه‏هاي انباري به خاک دياتومه تا به حال گزارش نشده است (Anonymous, 2002).
6- خاک‏هاي دياتومه بي‏بو هستند (Anonymous, 1999).
7- خاک‏هاي دياتومه سميت کم روي پستانداران دارند و براي حشرات مفيد و غير هدف كم خطر هستند ( Fields, 1998 ).
8- خاک‏هاي دياتومه هيچگونه تاثير نامطلوبي بر قدرت جوانه زني، کيفيت، طعم، ارزش نانوايي، خاصيت آرد و ساير خصوصيات دانه ندارند و استفاده از آن‏ها براي حفاظت غلات، بقولات و دانه‏هاي روغني ثبت گرديده است ( .(Aldryhim, 1990; Korunic et al., 1996
9- خاک‏هاي دياتومه توسط سازمان حفاظت محيط زيست ايالت متحده امريكا بعنوان يك ماده امن[7] معرفي شده‏اند (Snetsinger, 1988)
10- خاک‏هاي دياتومه حاوي سيليكاي بي‏شكل مي‏باشند که با توجه به گزارش آژانس بين المللي تحقيقات سرطان[8]، سيليكاي بي‏شكل متعلق به نسل سوم آفت کش‏ها بوده و شواهد و مدارك كافي براي خاصيت سرطان‏زايي آن وجود ندارد (IARC, 1997).
11- خاک‏هاي دياتومه دوره کارنس نداشته و بلافاصله پس از کاربرد، دانه قابل مصرف مي‏باشد (Anonymous, 1999).
12- خاک‏هاي دياتومه در آمريكا و کانادا به عنوان افزودني غذا[9] ثبت گرديده‏اند (Fields, 1998).
13- استفاده از خاک‏هاي دياتومه در مقايسه با روش‏هاي فعلي کنترل آفات انباري در انبارها مقرون به صرفه و اقتصادي‏تر است (ضيائي و همکاران، 1385).
محدوديت‏هاي خاک دياتومه
1- خاک‏هاي دياتومه در صورتي که در غلظت‏هاي بالاتر از حد استاندارد در تيمار غلات بکار گرفته شوند باعث کاهش وزن هکتوليتري دانه مي‏گردند. البته خاک‏هاي دياتومه با منشأهاي مختلف در کاهش وزن هکتوليتري متفاوت مي‏باشند (Korunic, 1998).
2- تيمار طولاني مدت (بيش از يكسال) غلات با خاک‏هاي دياتومه موجب کاهش خاصيت رواني و چسبندگي دانه‏ها به ‏يکديگر مي‏گردد (Fields, 1998 ).
3- با توجه به عملکرد خاک‏هاي دياتومه در صورتي که رطوبت محيط و مواد غذايي انبار شده زياد باشد خاک دياتومه نمي‏تواند به خوبي مواد انبار شده را محافظت کند (Le Patourel and Singh, 1984 ).
4- خاک‏هاي دياتومه نمي‏توانند به خوبي سموم تدخيني باعث کنترل مراحل نابالغ آفات درجه اول نظير گونه‏هاي جنس Sitophilus و گونه R. dominica که در دانه به سر مي‏برند، گردد (Fields, 1998 ).
5- احتمال بروز بيماري‏هاي تنفسي به فرمولاسيون‏هاي خاك دياتومه‏اي كه حاوي مقادير بالايي كريستال سيليكا مي‏باشند وجود دارد. لذا در حين كاربرد خاك دياتومه استفاده از ماسك ضروري است (McLaughlin, 1994).
با توجه به اين که خاک‏هاي دياتومه داراي مزاياي بسياري در مقايسه با محدوديتهاي کم و قابل کنترل مي‏باشند لذا استفاده از اين ترکيبات در انبارهاي غلات، بقولات و دانه‏هاي روغني کشور بمنظور کنترل و کاهش خسارت آفات انباري توصيه مي‏گردد. اميد آن که حاصل اين کار تحليلي و ساير پژوهش‏ها بتواند از هدر رفتن سرمايه‏ها و دست رنج‏ها جلوگيري نمايد و مفيد واقع شود.

اصلاح نباتات : اهلي نمودن گياهان يکي از مهمترين وقايع کشاورزي در دنياي جديد است. هدفهاي کلي اصلاح نباتات افزايش عملکرد در واحد سطح بهتر نمودن کيفيت مح ...

خاکورزي نواري چيست؟ خاکورزي نواري شکلي از خاکورزي حفاظتي است که شامل شخم نوارهاي باريک به عنوان جايگاهي براي محصول است در حالي که بين نوارها محوطه ي خ ...

بطور کلي با افزايش بي رويه جمعيت بشر، نياز به غذا مشکل اساسي او بشمار مي رود. بشر براي رفع اين نياز در طي قرن بيستم دست به اعمالي زد که باعث بوجود آمد ...

براي جلوگيري از خسارت اين آفات توجه به مديريت تلفيقي آن را به عنوان گامي در جهت کاهش جمعيت و خسارت آنها لازم است . مهمترين آفات چوبخوار رختان فضاي سبز ...

سوسک کک مانند Phyllotreta spp سوسک هاي بالغ به مزارع تازه جوانه زده کلزاي بهاره حمله کرده و از گياهان کوچک تغذيه مي کنند. شدت خسارت خصوصا در هواي گرم ...

کرم غوزه پنبه Heliothis armigera آفتي است خطرناک که خسارت شديد آن از پنبه کا ريهاي استان هاي شمال و مرکز ايران گزارش شده است .اين حشره ميزبانهاي متعدد ...

سن گندم - سن مادر در اواخر اسفند تا اوايل فروردين موقعي که دماي هوا به حدود 10 درجه برسد از مخفيگاههاي زمستانه خود که عمدتا در زير گياهان چند ساله از ...

شب پره زمستاني يا آگروتيس Agrotis Segetum (Lep.: Noctuidae) معرفي آفت در تمام مناطق ايران انتشار داشته و علاوه بر چغندرقند به ريشه و طوقه گياهان مختلف ...

دانلود نسخه PDF - آفات انباري