up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله آشنايي با پوست بدن PDF
QR code - آشنايي با پوست بدن

آشنايي با پوست بدن

ساختمان و فيزيولوژي پوست بدن انسان

آشنايي با پوست بدن
پوست يک ارگان حياتي است که بدون آن هيچ موجودي قادر به ادامه حيات نيست. پوست بعنوان وسيعترين عضو زنده بدن، درحقيقت يکي ار پيچيده ترين، جالبترين و پرکارترين اعضاء نيز به شمارمي آيد. دستاوردها و تحقيقات انجام شده در زمينه شناخت ساختار و عملکرد پوست در بدن طي دهه گذشته از مجموعه مطالعات دو قرن اخير بيشتر و مؤثر تر بوده است .
● وظايف پوست :
بدن را در مقابل آسيبهاي مکانيکي ، حرارت وتابش شديد نور محافظت مي کند(سيستم دفاع مکانيکي).
از نفوذ مواد شيميايي و ورود ميکروبها و ميکرو ارگانيسمها به بدن جلوگيري مي نمايد(سيستم دفاع ايمونولوژيکي) .
برخي از مواد مضر حاصل از فعاليتهاي متابوليسمي در سيستم گوارشي و کبد را دفع ميکند. هورمونها و آنزيمها را درداخل بدن حفظ مي کند.
به عنوان يک عضو لامسه خارجي ، پيامهاي حسي را از طريق اعصاب به مغز و مراکز عصبي منتقل مي کند .
به کمک سلولهاي لانگرهانس ، نقش مهمي را در سيستم ايمني بدن ايفا مي نمايد .
نشان دادن نژاد هر فرد (سياه پوست سفيد پوست و غيره)
نشان دادن جنسيت هر فرد (مرد و زن (
مانع از تبخير شدن آب بدن. تنظيم حرارت بدن و سدي در برابر از دست دادن دماي داخلي بدن.
● اجزا و ساختمان پوست :
در هر اينچ مربع از پوست ، با ضخامت متغير بين ۱mm تا ۴mm ، اجزا ي متعددي را مي توان مشاهده نمود که با تعداد شگفت آوري در کنار هم به ايفاي نقش خود مي پردازند. ۶۵۰ غده مترشحه عرق, ۶۵ فوليکول مو, ، ۱۹ يارد مويرگهاي ظريف خوني ، هزاران سلول لامسه ، پايانه عصبي و سلولهاي لانگرهانس در هر اينچ مربع از پوست در کنار هم قرار دارند که علاوه بر آنها سلولها ي ملانو سيت و آنزيمهاي تيروزيناز ( سازنده ملانين ) را نيز بايد اضافه نمود .
● به طور کلي دو نوع غده در داخل پوست وجود دارند :
۱ غدد مترشحه چربي
۲ غدد مترشحه عرق
معمولا دهانه هر کدام از غدد چربي به يک فوليکول مو باز مي شود ، اما در بعضي از موارد در پاي هر فوليکول مو چند غده چربي وجود دارد که سبب تجمع چربي) (sebum بر روي پوست مي گردد.
غدد عرق عميقا “ در داخل لايه هاي زيرين پوست ( دوم) به صورت پايانه هاي فنري شکل ريشه دوانده اند که توسط يک لوله تو خالي جهت دفع عرق از لايه هاي بالاتر (اپيدرم ) عبور کرده و دهانه کوچک آن در سطح پوست باز مي شود .
شايان ذکر است تعريق سبب پاکسازي پوست که همانا خروج آلودگيها از خلال دهانه کوچک مزبور مي باشد ، نمي گردد.
● لايه هاي پوست :
سطح پوست از تجمع سلولهاي مرده تشکيل شده است . زير اين سطح، سه لايه جداگانه بسيار نازک به شرح ذيل وجود دارند :
۱) اپيدرم
۲) درم
۳) هيپودرم
▪ اپيدرم :
اپيدرم که ضخامتش از ۰ ۰۴ تا ۱ ۶ ميلي متر متغيير مي باشد ،لايه مهمي است .سلولهاي لانگرهانس که ايمني پوست را برعهده دارد ، ملانوسيتها و آنزيم تيروزيناز که عهده دار توليد رنگدانه هاي ملانين و تنظيم رنگ پوست است ،در اين لايه قرار دارند.محصولات آرايشي و بهداشتي نظير پاک کننده ها ،لايه بردار ها ، ترميم کنند ه ها يا مرطوب کننده ها نيز بر اين لايه تاثير مي گذارد .
▪ چرا اپيدرم مهم است ؟
اپيدرم مسئول زيبايي و شادابي ظاهري پوست است .
پوست را در مقابل خشک شدن ( از دست دادن رطوبت ) ، نفوذ مواد شيميايي مضر وميکروبها حفاظت مي نمايد .
اپيدرم يک لايه فعال متابوليکي است که سنتز چربيها (ليپيدها ) را برعهده دارد .
اولين سد دفاعي در مقابل حمله مواد اکسيد کننده در بدن به شمار مي رود.
عوامل مقابله کننده با راديکالهاي آزاد نظير ويتامين E وC و Superoxide Dismutase در اين لايه رار دارند.
قابليت نگهداري مقادير متنابهي از سراميدها و glycosaminoglycons را دارا مي باشد .
اپيدرم حاوي مقدار زيادي آب است . هرچه بدن جوانتر باشد ، آب بيشتري در پوست وجود دارد .با افزايش سن ظرفيت نگهداري آب در پوست کاهش مي يابد و در نتيجه پوست به سمت خشک و چروک شدن متمايل مي گردد .
اپيدرم ، علاوه بر اين ، اولين سد دفاعي بدن در مقابل هجوم ميکروبي محيط اطراف بدن به شمار مي آيد که در اين ميان عملکرد خود را مديون حضور سلولهاي لانگر هانس مي باشند .
سلولهاي لانگرهانس بسيار به تابش اشعه ماوراء بنفش حساسند .حتي تابش خفيفي از اشعه ماوراء بنفش قادر است سلولهاي لانگرهانس را از بين ببرد که اين مسئله مي تواند به کاهش ايمني سطح بدن منجر شود .همچنين با افزايش سن ، به طور طبيعي تعداد اين سلولها کاهش مي يابد که اين خود مي تواند دليلي براي افزايش شيوع سرطان در افراد مسن نسبت به جوانان باشد .
در سطوح تحتاني لايه اپيدرم ، سلولها از طريق تقسيم ميتوزي ، تکثير مي يابند . هر سلول ، با حفظ سلول والد توانايي توليد يک سلول جديد را نيز دارا مي باشد . سلول جوانتر در جاي خود باقي مانده و سلول پيرتر از لايه هاي اپيدرم رد شده و به سطح مي رسد . اين سلولها ضمن حرکت خود به سطوح بالاتر با ماده اي به نام کراتين پرمي شوند وآب و چربي خود را از دست مي دهند .فسفوليپيد موجود در آنها به گليکو ليپيد ، کلسترول و سراميدها تبديل مي شود .در پايان حرکت به صورت لايه اي از سلولها ي مرده روي سطح پوست قرار مي گيرند .
از سوي ديگر سلولهاي جايگزين، سلولهاي بزرگ ، جوان ونرم هستند که حاوي مقدار زيادي آب مي باشند .با افزايش سن ، اين لايه نازک شده و نگهداري رطوبت را براي پوست دچار مشکل مي کند .
سراميدها يک نقش حياتي در قابليت نگهداري رطوبت توسط پوست بازي ميکنند که اين مسئله مي تواند در سنين کهولت و نيز در مقابل تابش مستقيم خورشيد ، پوست را محافظت نمايد .
در لايه اپيدرم يک عامل مرطوب کننده طبيعي به نام NMF وجود دارد . تماس طولاني مدت با مواد پاک کننده قوي و تغيير شرايط آب و هوايي مي تواند به کاهش ميزان NMF منجر شده و پوست را شکننده و خشک کند .
براي پوستهاي مسن و آسيب ديده ، موادي نظير آلفا هيدروکسي اسيدها(AHA) ، مي تواند ظاهرسالمتر و شادابتر ي به آن ببخشد .
▪ درم :
لايه دوم يا درم ۵ تا ۷ برابر ضخيمتر از اپيدرم است و به وسيله يک غشاءپيوندي پايه به آن متصل شده است.درم از يک غشاء ضخيم ارتباطي تشکيل شده است که در حقيقت شبکه بهم بافته اي است از مويرگها ي خوني و لنفي ، رشته ها وپايانه هاي عصبي وحسي ، کلاژن و فيبرهاي پروتئيني الاستيني که وظيفه آنها نگهداري و حفظ رشته هاي عصبي مي باشد .فوليکول هاي مو ، مويرگهاي خوني ، غده هاي چربي و عرق نيز در اين لايه قرار دارند . وظيفه اصلي اين لايه حفظ استحکام و ارتجاع پوست مي باشد .
▪ چرا درم مهم است ؟
اپيدرم را به کمک شبکه وسيع وظريف مويرگها ي خوني خود ، تغذيه مي کند .
به کمک شبکه محکمي از کلاژن و رشته هاي پروتئيني الاستين، سبب استحکام بافت پوست مي شود .
خاصيت ارتجاعي و کشساني پوست را تامين مي کند .
به عنوان يک منبع دخيره آب عمل مي کند .
پوست را در مقابل آسبهاي مکانيکي محافظت مي کند .
نقش مهمي به عنوان يک گيرنده حسي ويک تنظيم کننده داخلي بازي مي کند .
▪ هيپودرم :
هيپودرم ،سومين و آخرين لايه پوست ،پوست را به بافتهاي ماهيچه اي متصل مي نمايد.
اين لايه به دليل فراواني سلولهاي چربي، خاصيت ارتجاعي بسيار داشته و به عنوان ضربه گير (مثل عملکرد فنرها در اتومبيل ) عمل مي کند . ضربه گيري اين لايه ، نقش بسيار مهمي در حفظ و نگهداري مويرگهاي خوني و پايانه هاي عصبي دارد .
● تفاوت پوست مر دان و زنان :
بدن انسانها عموما“ شباهت زيادي بهم داشته و تنها در موارد جزئي با هم متفاوت مي باشد .پوست نيز از اين مقوله مستثني نمي باشد . جنسيت، مهمترين عامل ايجاد تفاوت در پوست است.
ترشحات غدد جنسي مردانه ، بر ضخامت پوست و استحکام لايه هاي درم مي افزايد .
پوست مردان پر موتر و زبرتر از پوست زنان است.
غدد عرق ريز مردان بيشتر از زنان است .
ملانين بيشتري در سلولهاي پوست مردان وجود دارد که به همين دليل ، پوست مردان غالبا“ تيره تر از پوست زنان است .
پوست مردان به علت توليد بيشتر مواد مترشحه غدد چربي ، چربتر است .
مواد شيميايي مترشحه از غدد زنانه ، پوست را صافتر و لطيفتر مي کند
موي بدن زنان کمتر ونازکتر از مردان است اما موي سرشان از نظر طول قابليت رشد بيشتري دارد .
مردان به نسبت زنان ريزش موي بيشتري دارند . در سنين کهولت ، قسمتهايي از موي مردان کم پشت شده و بقيه به سفيد يا خاکستري مي گرايد.
نژاد ، اثر بسيار اندکي بر روي پوست انسانها دارد و تنها تفاوت آن به پراکندگي غدد داخل پوست منحصر مي شود .رنگ تيره بر سلولهاي خاصي در پوست باز مي گردد که تقريبا“ تعداد آنها در تمامي انسانها مشابه است در بعضي از نژادها ، سلولها بزرگتر بوده و توليد ملانين بيشتري مي نمايد.
ساير عوامل نظير رنگ مو و ميزان لطافت پوست موروثي است .

تبليغات رسانه ها هر روز براي تفکيک زباله هاي شهري ، به نقطه هاي روشن تري نسبت به گذشته مي رسد. ديگر کمتر کسي در شهرها پيدا مي شود که از مزيت هاي تفکيک ...

تبليغات رسانه ها هر روز براي تفکيک زباله هاي شهري ، به نقطه هاي روشن تري نسبت به گذشته مي رسد. ديگر کمتر کسي در شهرها پيدا مي شود که از مزيت هاي تفکيک ...

● حفظ کاهش بدن وقتي وزن اضافي بيمار کاهش يافت، چالش، يافتن رويکردي است که به حفظ اين کاهش وزن بهتر کمک کند. طي يک بررسي، سه گونه از اين رويکردها در ۱۰ ...

ديد کلي اطلاعات مربوط به پوسته زمين عمدتا از مشاهدات مربوط به سرعت امواج S و P ناشي از زلزله ها و انفجارات ديناميت و... به دست مي آيد. در اوايل تاريخ ...

به منظورپاسخگويي به نيازمشترکين ارتباطات سيارجهت استفاده ازسرويس هاي اينترنتي به صورت بي سيم وبه عنوان يک جهش اساسي به منظورنيل به نسل سوم تلفن همراه ...

پوست تان را در مقابل آفتاب بيمه کنيد . . . مواجهه با نور خورشيد براي بدن مزايا و معايبي دارد که به طول زمان و تعداد دفعات مواجهه، شدت نور و حساسيت پوس ...

صنعتي شدن جوامع، کاهش تحرک، استرس ها، انقباض هاي عضلاني و اشکالات اسکلتي، وزن بالا، بي حرکتي در خودرو هنگام ترافيک هاي سنگين و عوامل ديگر سبب شده تا ت ...

خيلي از خانم ها براي لايه برداري از پوست شان، مي روند سراغ کِرِم هاي لايه بردار (اسکراب). ولي آيا واقعا اين کِرِم ها موثرند؟ دکتر بهروز باريک بين، متخ ...

دانلود نسخه PDF - آشنايي با پوست بدن