up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله آسيب شناسي خانواده PDF
QR code - آسيب شناسي خانواده

آسيب شناسي خانواده

به تدريج که جامعه از الگوي جامعه کشاورز به صنعتي تغيير مي يابد،هم کارکردها و هم اقتدار خانواده، همراه با آن دگرگون مي شود. شايد عمده ترين پيامد و نتيجه حرکت از خانواده سنتي روستايي به سمت خانواده شهري و صنعتي جديد، تحول از نظام خويشاوندي گسترده به خانواده هسته اي غالب بوده است. درعصر جديد که توليد اقتصادي از خانواده به کارخانه منتقل شده است، براي موسسات آموزشي رسمي ضروري مي نمود که نقش بيشتري را در فرايند اجتماعي شدن ايفا کنند. به نظر مي رسد که سير تحولات و تغييرات خانواده در رابطه با مدرنيسم جالب توجه باشد.از اين ديدگاه مدرنيسم به اين معني است که وقتي جامعه يا پديده اي مدرن مي شود، تحولاتي را پيدا مي کند . آن پديده موقعيتهاي مختلفي را به وجود ميآورد که اسمشان مشکل است و براي حل اين مسائل به يک شکل مناسبات نياز است که بايد هم ارزش هاي تازه اي آموخته شوند و هم تعاريف تازه اي از اينها ارائه شود.
در واقع خانواده گروهي است; شامل افرادي که از طريق پيوند زناشويي و يا پذيرش يکديگر به عنوان شوهر، زن، مادر، پدر، برادر و خواهر در ارتباط متقابل بوده، فرهنگ مشترکي را پديد مي آورند و در واحد خاصي به نام خانه زندگي مي کنند. اين واحد کوچک اجتماعي مي تواند در تامين بسياري از نيازهاي بنيادي فرد و جامعه از جمله تنظيم رفتار جنسي و زاد و ولد، مراقبت از فرزندان و افراد ناتوان و سالمند خانواده، جامعه پذيري کودکان و تثبيت جايگاه و منزلت اجتماعي آنان، فراهم آوردن امنيت اقتصادي، و به طور خلاصه تامين نيازهاي جسمي و روحي آنها نقش اساسي ايفا کند.
کارکردهاي خانواده در طول تاريخ دستخوش تغيير فراوان بوده و تغيير شکل و ساختار آن از صورت گسترده به هسته اي سبب بروز تغييراتي در وظايف اعضاي آن و روابط خانوادگي شده است. تجدد گرايي نيز ساختار خانواده و الگوي روابط آن را دگرگون ساخته است. هيچ جامعه اي نمي تواند ادعاي سلامت کند،چنانچه از خانواده هايي سالم برخوردار نباشد; باز بي هيچ شبهه، هيچ يک از آسيبهاي اجتماعي نيست که فارغ از تاثير خانواده پديد آمده باشد.
خانواده در جوامع مختلف به صورت هاي متنوع و با آداب و عقايدي متفاوت و به تناسب نوع فرهنگ ها گوناگون است و طبيعي است که در چنين صورتي آسيب هاي آن نيز متنوع و متفاوت باشد.در واقع آسيب شناسي خانواده بحث پر دامنه اي از آسيب شناسي اجتماعي است و آسيب شناسان اجتماعي و جامعه شناسان عمده اختلافات خانوادگي را به سه دسته مسايل اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي تقسيم مي کنند.
● مسايل اقتصادي
عدم تفاهم در زندگي مشترک يکي از مهمترين علل بروز اختلافاتي چون: خود مختاري، مشورت نکردن و لجبازي مي شود. عدم تفاهم بين زن و شوهر که خود مي تواند علل متفاوتي داشته باشد از جمله ازدواج تحميلي، عدم عشق و علاقه در زندگي و... عامل اقتصادي مهمترين ويژگي است. والدين براي تامين مخارج زندگي خود مجبورند چند کار انجام دهند. در نخستين طرح نظر سنجي کشور نيز بيکاري جزو اولين و مهمترين آسيبهاي اجتماعي کشور بوده است و خم شدن زير بار مسئوليت و مشکلات اقتصادي دليلي براي اختلال در ويژگي هاي رفتاري مي شود.
● مسايل اجتماعي
فرد، خانواده و جامعه يک مثلث را تشکيل مي دهند که اختلالات رفتاري در هر يک از آنها، سبب ايجاد آسيب هاي بسياري مي شود. دروغ گفتن،ستيز و درگيري، عدم احساس مسووليت، انحرافات اخلاقي، عدم دلبستگي و سرسپردگي اعضاي خانواده نسبت به هم و بالا خره اعتياد را مي توان از عوامل خشونت زا در بستر خانواده دانست. فردي که معتاد است به ندرت مي تواند پيوندهاي مستحکم عاطفي، وفاداري وتعهد داشته باشد. از اين رو ارتکاب جرايم معتادان به علت ضعف روابط انساني هر روز بيشتر مي شود وامنيت خانواده و جامعه را به خطر مي اندازد. بسياري از معتادان، براي تامين مواد مخدر به راههاي نادرست نظير دزدي، تجاوز به ديگران و آدم کشي روي مي آورند. از ديگر عوامل اجتماعي- فردي اعتياد، بروز بيماري هاي رواني (روان پريشي) و اختلالات شخصيتي (ضداجتماعي) است که فرد را به سوي جنايت در خانواده سوق مي دهد.
● مسايل فرهنگي
گذار جامعه از حالت سنتي به صنعتي (مدرنيته)، همواره داراي پيامدها و تبعات بسياري است، پيامد هايي که با ناهنجاري هاي اجتماعي نمود پيدا مي کند و شايد از بستر خانواده شروع مي شود و تا آنجا پيش مي رود که همه مرزها را در هم مي شکند و نهاد خانواده را نيز به زير سوال مي برد. در اينجاست که تفاوتهاي فرهنگي نمود بيشتري پيدا مي کند و اگر با دانش و آگاهي همراه نباشد مي تواند جنايتي را رقم زند.
فقر فرهنگي يکي ديگر از عواملي است که خانواده و اعضاي آن را تهديد مي کند، فقر فرهنگي عبارت است از آگاهي نداشتن به قوانين و حقوق رايج خود در جامعه. همين جهل به ارزش ها و هنجارهاي فرهنگي موجب مي شود فرد دست به عملي بزند و تصور کند که مي تواند از آن رهايي يابد و يا هستند افرادي که از نتيجه عملشان آگاه هستند; ولي به خاطر جهل باز هم مرتکب عمل خلاف يا قتل مي شوند.
آسيب خانوادگي
آسيب خانوادگي چند مشخصه دارد:
۱) وضعيتي که افراد جامعه در خصوص خانواده و در مقايسه با يک خانواده سالم آنرا به عنوان يک نابهنجاري تلقي مي کنند و آنرا تخلف از هنجارهاي خانوادگي مي دانند.
۲) وضعيتي عيني در خصوص خانواده
۳) وضعيتي که شرايط فرهنگي جامعه آزاد ايجاد کرده است
۴) ارزش هاي فرهنگي مانع از بين رفتن شرايط مسئله اي آسيب مي شوند زيرا مردم از روش هاي اصلاح طلبانه براي رفع آن آسيب پشتيباني نمي کنند.
۵) آسيب هاي خانوادگي ارزش هاي دوگانه يا تضاد ارزشي را در بردارد، از يک سو تهديد براي ارزشهاي بنيادين است اما توافق براي ارزش هاي مربوط به ابزار و سياست گذاري ها ندارند.
۶)آسيب خانوادگي در اثر عدم توافق يا فقدان ارزشها و اهداف يکسان بوده است.
۷)جامعه شناسي آسيب را نه فقط به عنوان يک پديده عيني بلکه به عنوان پديده اي که واجد داوريهاي مردم است، مورد نظر قرار مي دهند.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

يوگا را مي توان به عنوان يک سيستم علمي طراحي شده بررسي کرد که به پاکسازي بدن و ذهن از سموم تجمع يافته ايي که به علت انتخابهاي نامناسب نحوه زندگي و الگ ...

به نظر مفهوم ساده اي است. اين کلمه اي است که هر روز بارها و بارها به کار مي بريم: استرس. امّا استرس واقعاً به چه معني است؟ آيا همان انگيختگي رواني است ...

تعريف افسردگي : افسردگي نوعي بيماري است که هم روي ذهن و هم روي جسم فرد تاثير مي گذارد. اين بيماري مي تواند منجر به مسائل ذيل گردد: احساس غم و غصه و تن ...

دلش مي خواست براش بند کفش قرمز رنگ بخرم؛ چند بار به ام گفته بود…». جمله زن با هق هق وحشتناکي قطع مي شود. شايد شما هم اين ديالوگ فيلم «۲۱ گرم» به يادتا ...

دانلود نسخه PDF - آسيب شناسي خانواده