up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله آرگولوس PDF
QR code - آرگولوس

آرگولوس

آرگولوس Argulus يا شپشک ماهي The fish louse يکي از انگلهاي سخت پوست انواع ماهيان آب شيرين , لب شور و دريايي است.
اين انگل گسترش جهاني داشته و در ايران هم گزارش شده است. (پيغان , ۱۳۸۰) تاکنون بيش از ۵۰ گونه از آرگولوس ها شناسايي و توصيف شده اند.
(Amlacher , ۱۹۷۰)
معمولا ماهي هايي که در استخر ها يا حوضچه (اين کلمه نادرست است زيرا حوض عربي و چه پسوندي فارسي است ! ) به سر ميبرند گرفتار آرگولوس مي شوند.
کم پيش مي آيد که ماهيان آکوآريومي دچار آرگولوس شوند. مگر آنکه قبلا در محيط بيرون بوده باشند يا ماهي و يا گياه و يا آب آلوده اي به آبزي دان آنها افزوده شده باشد.
از ميان ماهي هاي آکوآريومي بيشتر ماهي گلدفيش و کويي مورد حمله آرگولوس قرار مي گيرند.( (E.J. NOGA , ۱۹۹۶
● آناتومي آرگولوس
بدن انگل بالنده (بالغ) از سه قسمت سر , سينه و شکم تشکيل شده.
اين انگل داراي دو چشم مرکب , چهار جفت پاي شنا و يک جفت بادکش مي باشد. (پيغان , ۱۳۸۰) داراي دو آنتن و نيش (خار) پيش دهاني مي باشد.
● رده بندي آرگولوس
آرگولوس متعلق به رده سخت پوستان , زير رده پارو پايان , و تيره برانکيورا يا آبشش دميان ( (Branchiura و خانواده آرگوليده مي باشد. (پيغان , ۱۳۸۰)
● گونه هاي مهم آرگولوس
▪ معروف ترين گونه هاي اين انگل عبارتند از :
آرگولوس فولياسئوس
(کپور ماهيان , آزاد ماهيان وتاس ماهيان را بيشتر دچار ميکند و در مناطق سرد سير و معتدل يافت ميشود.)
آرگولوس ژاپونيکوس
(بيشتر گلدفيش را دچار کرده و از گونه قبلي آب گرم تري را مي پسندد.)
آرگولوس کورگوني
(ويژه مناطق سرد سير است و بيشتر آزاد ماهيان را گرفتار مي کند.) (پيغان , ۱۳۸۰)
بايد اضافه کرد که بيشينه اندازه آرگولوس فولياسئوس ۵ ۸ ميلي متر و بيشترين اندازه آرگولوس پلوسيدوس ۵ ۸ ميلي متر و بيشينه اندازه آرگولوس کورگوني ۱۳ ميلي متر است .
(Amlacher , ۱۹۷۰)
● چرخه زندگي و انتقال آرگولوس
به طور خلاصه بايد بگويم , چرخه زندگي انگل بسته به گونه انگل و دماي آب بين ۴۰ تا ۱۰۰ روز به طول مي انجامد. (پيغان , ۱۳۸۰)
انتقال انگل از يک ماهي به ماهي ديگر متداول بوده و در خارج از بدن ميزبان مي توانند براي دوره هاي زماني طولاني زنده بمانند.جفت گيري انگل بر روي بدن ميزبان انجام ميشود.
انگل ماده براي تخم گذاري بر روي گياهان ( و ساير اشياء ) بدن ماهي را ترک مي کند.
پس از تخم گشايي ,لارو انگل به جستجوي ميزبان خواهد پرداخت.(پيغان ,۱۳۸۲)
هر انگل ماده از ۲۰ تا ۲۵۰ تخم (بر حسب گونه ) توليد مي کند. لاروها قبل از بلوغ ۶ مرحله متفاوت دارند و پس از هفتمين پوست اندازي به آرگولوس بالغ تغيير شکل ميدهند.(Amlacher , ۱۹۷۰)
آرگولوس داراي پوششي بسيار سخت است که آن را در مقابل موجودات درنده مقاوم مي سازد.(مخير , ۱۳۸۱)
آرگولوس يکي از بزرگ ترين انگلهاست و با چشم برهنه ديده مي شود.
● آسيب وارده به ماهي
انگل بالغ با آرواره خود پوست را سوراخ کرده و از ترشحات بافتي و خون ماهي تغذيه مي کند. گويا وظيفه خار پيش دهاني تزريق ماده ضد انعقاد خون است.
ماهي آلوده ابتدا با ساييدن بدن به اطراف و حرکات ناگهاني سعي مي کند انگل را از سطح بدن خود دور سازد. رفته رفته ماهيان آلوده , بي حال شده و در کناره ها جمع مي شوند . سپس اشتهاي ماهي کم شده و لاغر شده و پوست در آلودگي شديد کدر مي شود . اغلب کنده شدن فلس ها و خوردگي باله و زخمهاي پوستي ظاهر مي شوند.
آرگولوس غير از استفاده مستقيم از بدن ماهي , با تخريب پوست زمينه ورود باکتري ها و ويروسها و قارچها را به آن محيا مي سازد. (پيغان , ۱۳۸۰)
آرگولوس باعث انتقال ويرمي بهاره کپور يا استسقاء بهاره کپور ماهيان مي شود. (مخير , ۱۳۸۱)
● درمان
بهترين , ساده ترين , ارزان ترين و کم خطر ترين راه مبارزه قرار دادن ماهي در محلول ۱۰ گرم در ليتر نمک طعام به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقيقه مي باشد.روش ديگر کندن و جدا کردن انگل از روي بدن ماهي با سوزن و ماليدن مرکورکروم در جاي آن است. (عمادي , ۱۳۶۰)
▪ ساير راه ها عبارتند از :
حمام کوتاه مدت با تري کلروفن , با غلظت ۱۵ – ۳۰۰ ميلي گرم در ليتر به مدت ۱ ساعت.
حمام طولاني مدت با برومکس , به ميزان ۲۵ ۰ ميلي گرم در ليتر و حمام طولاني مدت با تري کلروفن , به ميزان ۵ ۰ – ۲۵ ۰ ميلي گرم در ليتر ماده موثر. (پيغان , ۱۳۸۰)
يا با استفاده از پرمنگنات پتاسيم به ميزان ۱۰ ميلي گرم در ليتر براي ۱۰ تا ۳۰ دقيقه.
در استخرهاي بزرگ پرورش ماهي از ترکيب فسفره آلي با نام تجاري مازوتن استفاده مي شود به نحوي که غلظت نهايي آن به ۲۵ ۰ قسمت در ميليون برسد و سپس از استخر خارج گردد.دو بار تجويز دارو به فاصله يک هفته براي انگلهاي خارجي بزرگ کافي است. (مخير , ۱۳۸۱)
تخليه و خشک کردن استخر ( و آکوآريوم ) همه مراحل انگل را خواهد کشت و حذف گياهان و تخمهاي انگل چسبيده به آن ار آب , به کاهش تعداد انگل ( در آب ) کمک خواهد کرد. (پيغان , ۱۳۸۲)
مبارزه بيولوژيک با برخي ماهيهايي که آرگولوس را مي خورند نيز مورد توجه است (مانند گامبوزيا و ماهي سه خاره ) . (پيغان , ۱۳۸۰)

دانلود نسخه PDF - آرگولوس