up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آتشفشان PDF
QR code - آتشفشان

آتشفشان

مشخصات آتشفشان

آتشفشانها دستگاههاي طبيعي خروج مواد مذاب يا گاز و يا جامدي هستند که از درون زمين به خارج رانده مي‌شوند. اين مواد در سطح زمين پخش گرديده ، برجستگيهاي خاصي متناسب با غلظت گدازه‌هاي خود توليد مي‌نمايند. فعاليت آتشفشانها هميشگي نيست، بلکه منقطع و متناسب است. مثلا آتشفشان دماوند چندين مرحله فوران و آرامش را داشته است. آتشفشانهاي امروزي هم خاموش و گاهي فعالند.
شدت انفجار
آتشفشانها از نظر وجود يا عدم وجود انفجار و نيز شدت انفجار اقسام مختلفي دارند که در زير به انواع آنها اشاره مي‌کنيم.
* بدون انفجار : در اين حالت قسمتي از پوسته جامد زمين شکافته شده و گدازه‌ها که غالبا غلظتي کم داشته و روان مي‌باشند، به بيرون جاري مي‌شوند.
* با انفجار محدود : نمونه آتشفشانهاي با انفجار محدود در مونالوآ (هاوايي) که در سال 1949 ديده شده است. اينگونه آتشفشانها در مراحل اوليه فعاليت ، بدون انفجار مي‌باشند، ولي در مراحل آخر با انفجار همراهند.
* انفجار نقطه‌اي : اين نوع آتشفشانها را مي‌توان گونه‌هاي حقيقي آتشفشان به حساب آورد انفجارهاي نقطه‌اي ممکن است منفرد و تنها باشند يا تکراري و کم و بيش هميشگي. اين نوع آتشفشانها احتمال دارد در هر نوبت گونه‌هاي خاصي از گدازه که ممکن است اسيدي يا قليايي و يا حد واسط باشند، بيرون بريزند. نمونه اين آتشفشانها ، آتشفشان استرومبولي در جزاير ليپاري است.
تصوير
اشکال آتشفشان
اختلاف شکل ظاهري دهانه آتشفشانها ، گونه‌هاي مختلف آتشفشانها را مشخص مي‌نمايد. اين اختلاف به ترکيب شيميايي ، درجه سياليت و مقدار گرماي مواد گداخته و نحوه انفجار و وجود يا فقدان گاز در هنگام فعاليت آتشفشان بستگي دارد. در زير سعي داريم با معرفي گونه‌هاي مختلف آتشفشانها ، مشخصات و اشکال گوناگوني را که هر يک از اين آتشفشانها مي‌توانند داشته باشند، بررسي کنيم.
آتشفشان گونه هاوايي
اين نوع آتشفشان ، داراي دهانه‌اي وسيع بوده و مخروط آن شيب کم دارد گدازه‌هاي آن غالبا باريک هستند و پس از سرد شدن سنگهايي تيره رنگ ، مثل بازالت ايجاد مي‌کنند. اين نوع گدازه‌ها به علت گرانروي بسيار کمي که دارند، مانند سيل روان مي‌شوند. اين آتشفشانها از آنجايي که فاقد انفجار مي‌باشند، لذا بمب آتشفشاني ، لاپيلي و خاکستر آتشفشاني نيز در اين آتشفشانها ديده نمي‌شود.
آتشفشان گونه استرومبولي
شکل مخروط اينگونه آتشفشان ، بر اثر داشتن گدازه‌هاي به شکل مايع ، جامد ، ريز و درشت ، در هنگام فعاليت منظم بوده و ارتفاع زياد و شيب تند دارد و فقط ممکن است انحناي بعضي از قسمتهاي مخروط کمي بيشتر باشد. آتشفشان گونه استرومبولي داراي گدازه‌اي نسبتا غليظ بوده انفجار آن کمي شديد است و قطعات مختلف را به بيرون پرتاب مي‌کند. اينگونه آتشفشان در هنگام فعاليت بدون خاکستر است و برعکس داراي مقدار بسيار زيادي از بمب‌ها و قطعات آذرين مي‌باشد. آتشفشان خاموش دماوند نمونه‌اي حد واسط از آتشفشان نوع استرومبولي و ولکانو است.
آتشفشان گونه ولکانو
فوران آتشفشنهاي گونه ولکانو ، از خاکستر ، بمب و لاپيلي و قطعات درشت تشکيل شده است. در اينگونه ، گدازه داراي غلظت زياد بوده ، به همين جهت کمتر خارج مي‌شود و دهانه را مسدود مي‌کند و در نتيجه فشار مواد گداخته و گازهاي زيرين مواد مسدود کننده منفجر شده به خارج پرتاب مي‌شوند. نمونه اين آتشفشانها ، آتشفشان ولکانو در جزاير ليپاري است.
آتشفشان گونه وزوو
اينگونه آتشفشان ، نوع متوسط گونه‌هاي استرومبولي و ولکانو است. در هنگام فوران متناوبا گازهاي آتشفشاني و مواد گداخته به خارج مي‌فرستد. غلظت گدازه آن به شرايط حرارتي بستگي دارد، از اين نظر شکل مخروط آن در هر فعاليت فرق مي‌کند. نمونه اين آتشفشان ، آتشفشان وزوو در ايتالياست.
آتشفشان گونه پله
در اينگونه آتشفشان که نمونه جالب آن آتشفشان پله در جزايره مارتينيک است، گدازه خيلي غليظ بوده و موجب انسداد دهانه آتشفشان مي‌شود. فشار مواد زيرين باعث رانده شدن مواد مسدود کننده به بالا شده ، تشکيل سوزن پله مانند را مي‌دهد.

آتشفشان يک ساختمان زمين شناسي است که به وسيله آن مواد آتشفشاني (به صورت مذاب ، گاز ، قطعات جامد ياهر ۳)از درون زمين به سطح آن راه مي يابند. انباشتگي ا ...

آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است که سنگ‌هاي گداخته، خاکستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌کنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افکني صخره‌ها، با ...

آتشفشان آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است که سنگ‌هاي گداخته، خاکستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌کنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افکني صخره ...

بمبها قطعاتي از گدازه هستند که داراي اشکال خاصي مي‌باشند و اين شکل احتمالا بر اثر چرخش آنها هنگامي که به هوا پرت مي‌شوند، بوجود مي‌آيد. اندازه بمبها ب ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - آتشفشان