up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آتشفشان شناسي PDF
QR code - آتشفشان شناسي

آتشفشان شناسي

مباني آتشفشان شناسي (Volcanologoy)

ولکانولوژي يا آتشفشان شناسي از دو کلمه Volcano به معني آتشفشان و Logos به معني شناخت گرفته شده است.
ديد کلي
مي دانيم که زمين در ابتدا به حالت کره گداخته‌اي بوده است که پس از طي ميليونها سال بخش خارجي آن به صورت قشر سختي در آمد. اين پوسته به دفعات بر اثر عبور مواد مذاب دروني سوراخ گرديد و سنگهاي آتشفشاني زيادي به سطح آن رسيد. اين عمل حتي در عصر کنوني نيز ادامه دارد. تمام پديدههايي که با فوران تودههاي مذاب بستگي دارند، پديده آتشفشاني مي‌گويند و علمي را که هدف آن بررسي اين پديده هاست با آتشفشان شناسي مي‌نامند.
وقتي که از فعاليت آتشفشاني صحبت مي‌شود در فکر خود فورانهاي بزرگ ، سيلهايي از گدازه ، بهمن‌هايي از سنگهاي گرم و خاکستر ، گازهاي سمي و خطرناک و انفجارات شديد در نظر مجسم مي‌نماييم که با مرگ و خرابي همراه است. به قول ريتمن کسي که اين حوادث را مي‌بيند هرگز نمي‌تواند فراموش کند و اين امر به قدرت عظيم طبيعت و ضعف نيروي انساني مربوط مي‌باشد.
بزرگترين آتشفشان کره زمين
بزرگترين آتشفشان کره زمين مونالوآ نام دارد که بخشي از جزاير هاوايي را تشکيل مي‌دهد. محيط قاعده مخروط اين آتشفشان 600 کيلومتر و قله آن نسبت به کف اقيانوس که آن را احاطه کرده است 10 کيلومتر ارتفاع دارد. اين آتشفشان ، همراه با ساير قسمتهاي جزاير هاوايي نشاندهنده موادي هستند که به وسيله فورانهايي که از يک ميليون سال پيش تا کنون ادامه داشته‌اند، بيرون ريخته شده‌اند.
بزرگترين آتشفشان کشف بشر
بزرگترين آتشفشاني که تا کنون به وسيله بشر کشف شده است، اليميوس مونز يا کوه المپيک نام دارد که در کره مريخ واقع است. شواهد به دست آمده از طريق عکسبرداريهاي سفينه فضايي ماريند 9 نشان ميدهد که ارتفاع اين آتشفشان احتمالا 23 کيلومتر بوده و کالدراي آن نيز 65 کيلومتر عرض دارد.
نمونه‌اي از فورانهاي مهم دنيا
* آتشفشان وزوو
* آتشفشان مونالوآ
* آتشفشان پله
* آتشفشان بزيمياني
* آتشفشان پاري کوتين در مکزيک
* آتشفشان نست هلن
اقسام آتشفشانها
* آتشفشانهاي نقطه‌اي که مواد گداخته از يک محل بيرون مي‌آيد (آتشفشان نوع مرکزي). انواع آتشفشانهاي نقطهاي عبارتند از:
o آتشفشانهاي نوع هاوايي يا سپري
o آتشفشانهاي نوع استرومبولي
o آتشفشانهايي پرکابي
o آتشفشانهاي نوع پله
o آتشفشانهاي نوع ولکانو
* آتشفشانهاي شکافي يا خطي که فوران آن در امتداد يک شکاف صورت مي‌گيرد. انواع آتشفشانهاي شکافي يا خطي عبارتند از:
o فورانهاي خطي غير انفجاري
o فورانهاي خطي انفجاري
رابطه آتشفشان شناسي با ساير علوم زميني
* ژئوفيزيک: براي اثبات و آگاهي از کانونهاي دروني آتشفشانها و پيشگويي شکل و محل و موقعيت آن.
* ژئوشيمي: تعيين دقيق عناصر که بصورت مواد جامد ، مايع و گاز از آتشفشان خارج مي‌شوند.
* ترموديناميک: براي فهم و ارزيابي نيروي حرارتي آتشفشان و انرژي حاصله از آن و رابطه تشکيل مواد گداخته با حرارت و فشار و همچنين انجماد آن.
* سنگ شناسي: جهت اطلاع از اختصاصات گدازه و شناسايي دقيق سنگهاي آتشفشاني
* رسوب شناسي: پراکندگي و نحوه انتشار مواد جامد آتشفشاني در درياها و خشکيها که به صورت خاکستر ، توف ، برش و ... ته نشين مي‌شوند.
اهميت آتشفشان شناسي
* از نظر اقتصادي: استفاده از انرژي گرمايي آن و انرژي گازهاي فومرولي در گردش توربين و به دست آوردن مواد شيميايي با ارزش که امروزه در ايتاليا ، زلاندنو ، ژاپن و ايسلند اهميت پيدا کرده است و در کشور ما نيز اخيرا براي استفاده از نيروي حرارتي زمين (انرژي ژئوترمال) حفاريهايي انجام شده است.
* پيشگيري از خطرات اجتماعي آتشفشان
* اطلاع و آگاهي از ساختمان و ترکيب پوسته و تا اندازه‌اي گوشته زمين.

آتشفشان يک ساختمان زمين شناسي است که به وسيله آن مواد آتشفشاني (به صورت مذاب ، گاز ، قطعات جامد ياهر ۳)از درون زمين به سطح آن راه مي يابند. انباشتگي ا ...

آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است که سنگ‌هاي گداخته، خاکستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌کنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افکني صخره‌ها، با ...

آتشفشان آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است که سنگ‌هاي گداخته، خاکستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌کنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افکني صخره ...

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - آتشفشان شناسي