up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آتشفشانها PDF
QR code - آتشفشانها

آتشفشانها

توزيع جغرافيايي آتشفشانها

زمان حاضر ، بيش از ۵۰۰ آتشفشان با درجات فعاليت مختلف شناخته شده اند. البته اين تعداد ، نمايشگر تمامي آتشفشانهاي موجود در زمين نيست. زيرا تعداد زيادي آتشفشان فعال در زير درياها موجودند که هنوز تعدادي از آنها ناشناخته اند.
● توزيع آتشفشانها
توزيع اين آتشفشانها يکنواخت نيست بلکه تمرکز آنها در مناطق خاصي است. تمرکز آتشفشانها در مناطق و نواحي خاصي از زمين است که اين مناطق در حقيقت نمايشگر نقاط ضعف زمين هستند. مناطق مزبور را مي توان به دسته هاي زير تقسيم کرد:
● منطقه اقيانوس آرام
قسمت اعظم آتشفشانها (حدود ۶۰ درصد) در سواحل و جزاير اقيانوس آرام واقعند. آتشفشانهاي فعال در منطقه اقيانوس کبير ، روي منحني دايره مانندي متمرکز شده اند که به نام حلقه آتشين يا کمربند آتشين خوانده مي شود. آتشفشانهاي معروفي چون آلئوتين ، آلاسکا ، رشوز و پله در امتداد اين حلقه قرار گرفته اند. آتشفشان معروف هاوايي در داخل اين حلقه واقع شده است.
● منطقه مديترانه يا منطقه کوههاي جوان آلپ
اين منطقه داراي اهميت کمتري است زيرا تعداد زيادي از آتشفشانهاي آن خاموش است. از جمله آتشفشانهاي معروف آن مي توان وزو ، استرمبولي و ولکانو در ايتاليا ، آتشفشان خاموش دماوند در ايران و آتشفشانهاي جزاير سوئد را نام برد.
● منطقه اقيانوس اطلس
اين منطقه نيز از نظر فعاليتهاي آتشفشاني اهميت منطقه اقيانوس آرام را ندارد. از جمله آتشفشانهاي معروف اين ناحيه مي توان آتشفشانهاي ايسلند ، قناري و آتشفشانهاي جزاير دماغه سبز را نام برد. در اين منطقه تعداد زيادي آتشفشان زير دريايي نيز وجود دارد.
● منطقه اقيانوس هند
مهمترين آتشفشانهاي اين منطقه آتشفشانهاي عظيم جزاير ريونيون در نزديکي ماداگاسکار است. علاوه بر آتشفشانهايي که در اطراف مناطق يادشده وجود دارند، در بعضي موارد آتشفشانهاي پراکنده اي نيز ديده مي شود که از جمله آنها مي توان از آتشفشانهاي شمال اربوس و ترور در قطب جنوب نام برد.
● فعاليتهاي آتشفشاني در ايران
از نظر زمين شناسي ، ايران را به چهار واحد ، ايران شمالي ، ايران مرکزي ، ايران جنوبي و چينهاي ساحلي تقسيم مي کنند. بنابراين لازم است که آتشفشانهاي هر يک از اين واحدها ، جداگانه بررسي شود.
● ايران شمالي يا البرز
ايران شمالي شامل کوههايي است که از آذربايجان شروع شده تا خراسان ادامه دارد و بطوري که مي دانيم، اين کوهها در غرب به نام کوههاي آذربايجان ، در قسمت مرکزي به نام البرز و در قسمت شرقي به نام هزار مسجد خوانده مي شود. آتشفشانهاي ايران شمالي عبارتند از :
▪ آتشفشان دماوند : ارتفاع قله اين آتشفشان ۵۸۶۰ متر است. اين آتشفشان در حال حاضر خاموش است. فعاليتهاي متناوب اين آتشفشان از دوره الياس شروع شده و آخرين فعاليت آن در اوائل کواترنري بوده است. دماوند از گروه آتشفشانهاي نوع استرومبولي است.
▪ آتشفشان سهند : اين آتشفشان خاموش ، در جنوب شرقي تبريز قرار دارد. فعاليت سهند مربوط به اوائل کواترنري بوده. اين آتشفشان از تجمع بيش از ۱۲ مخروط که به فاصله چند کيلومتر از هم قرار دارند، تشکيل شده است. ارتفاع بلندترين مخروط اين آتشفشان ، قله جام نام دارد که اين قله حدود ۳۲۰۰ متر است.
▪ آتشفشان سبلان : اين کوه در حوالي شهر اردبيل واقع شده است و خود از سه مخروط آتشفشان که در يک رديف قرار گرفته اند، تشکيل شده است. در اطراف سبلان ، چشمه هاي آب گرم متعددي که مربوط به پديده هاي بعد از اين آتشفشان هستند، ديده مي شود.
▪ آتشفشان آرارات کوچک : اين آتشفشان خاموش ، که در گوشه شمال غربي ايران قرار دارد، به شکل يک مخروط بزرگ است و ارتفاعش به ۳۰۰۰ متر مي رسد.
▪ آتشفشان آرارات بزرگ : اين قله در چند کيلومتري آرارات کوچک قرار دارد و ارتفاع آن به ۲۵۰۰۰ متر مي رسد.
● ايران مرکزي
اين نام به فلات وسيع و بسته اي تطلاق مي شود که تقريبا نصف وسعت ايران را تشکيل مي دهد و بين رشته کوههاي ايران شمالي و جنوبي محدود است. هر چند توده هاي آذرين نفوذي فراواني در اين قسمت از ايران وجود دارد. ولي اثري از فعاليتهاي آتشفشاني در آن ديده نشده است.
● ايران جنوبي يا رشته کوههاي زاگرس
رشته کوههاي زاگرس از مرکز ايران و ترکيه در شمال غرب شروع مي شود و تا بلوچستان ادامه دارد و ادامه آن در شمال غربي به کوههاي ترکيه و در جنوب شرق به کوههاي پاکستان وصل مي شود. آتشفشانهاي مهم اين واحد عبارتند از :
▪ آتشفشان الوند : اين آتشفشان خاموش ، در حوالي همدان واقع است و در اطراف آن آثار سنگهاي آتشفشاني ديده مي شود.
▪ آتشفشان تفتان : اين آتشفشان که تنها آتشفشان فعال ايران است، بلندترين قله کوههاي بلوچستان را تشکيل مي دهد. در اطراف تفتان چشمه هاي متعدد گوگردي وجود دارد و جنس گدازه هاي آن آندزيتي است.
● چين هاي ساحلي
جنوبي ترين قسمت ايران را منطقه چينهاي ساحلي تشکيل مي دهد. هرچند در اين قسمت آتشفشاني وجود ندارد. ولي در آن بعضي سنگهاي آذرين خروجي از قبيل ريوليت و تراکيت ديده شده است.
▪ چکيده
فعاليتهاي آتشفشاني ايران بر دو امتداد قرار دارند يکي امتداد ايران شمالي يا البرز است که روي ان بطوري که ديديم آتشفشانهاي دماوند ، سهند ، سبلان ، آرارات کوچک و بزرگ قرار گرفته است و ديگري ، قوس ايران جنوبي يا زاگرس است که آتشفشانهاي الوند و تفتان را دربر مي گيرد. با توجه به اين دو امتداد مي توان گفت که امتدادهاي مزبور در حقيقت امتداد نقاط ضعيف ايران هستند.
با توجه به اينکه اکثر زلزله هاي ايران در اين دو رديف متمرکز بوده اند (زلزله هاي قوچان ، بجنورد ، گرگان ، ترود لاريجان ، بوئين زهرا و آستارا در رديف ايران شمالي و زلزله هاي بلوچستان ، لار ، کردستان ، شاپور و خوي در رديف ايران جنوبي) صحت اين ادعا تاييد مي شود.

اطلاعات اوليه روش مقايسه از مشخصات اختر شناسي جديد است.براي مطالعه قوانين حاكم بر تكامل و ساختمان يك جسم فضايي ، پيدا كردن يك يا چند جسم مشابه آن در ف ...

فعاليت هاي آتشفشاني کواترنر در حقيقت ادامه فعاليت هاي ترشياري در ايران است و در مناطقي که آتشفشانهاي کواترنر فعاليت داشته اند، عموما آتشفشانهاي ترشيار ...

در زمان حاضر ، بيش از 500 آتشفشان با درجات فعاليت مختلف شناخته شده‌اند. البته اين تعداد ، نمايشگر تمامي آتشفشانهاي موجود در زمين نيست. زيرا تعداد زياد ...

ولکانولوژي يا آتشفشان شناسي از دو کلمه Volcano به معني آتشفشان و Logos به معني شناخت گرفته شده است. ● ديد کلي مي دانيم که زمين در ابتدا به حالت کر ...

● اطلاعات اوليه بطور کلي آتشفشانهاي عهد حاضر در سه منطقه تکتونيکي متفاوت پاکنده اند که عبارتند از : حاشيه صفحات همگرا ، که اين نوع آتشفشانها را کمپرسي ...

بطور کلي تعداد تلفات آتشفشانها خيلي کمتر از حوادث طبيعي ديگر مانند زلزله ، تسونامي ، سيل و امراض خطرناک واگيردار است. شرط اين که آتشفشانها حادثه زا با ...

کوه تفتان نوعي استراتوولکان است. آتشفشان تفتان در زون ساختاري نهبندان خاش ( کوههاي خاور ايران ) ، در ۵۰ کيلومتري شمال خاش و ۹۹ کيلومتري جنوب جنوب خاور ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

دانلود نسخه PDF - آتشفشانها