up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آب زيرزميني PDF
QR code - آب زيرزميني

آب زيرزميني

آب زيرزميني
آب زيرزميني آبي است که در زير سطح زمين ، درزه‌ها و فضاهاي حفره‌اي را در صخره‌ها و رسوبات پر مي‌کند. اکثر آبهاي زيرزميني بطور طبيعي خالص هستند. اکثر اوقات ، آبهاي زيرزميني سالها حتي قرنها قبل از مصرف دست نخورده باقي مي‌مانند. بيش از 90% آب آشاميدني کل جهان از آب زيرزميني است
وضعيت آب در کره زمين
مردم ما هر روز 1700 ميليارد ليتر آب مصرف مي کنند. 97% آبهاي کره زمين درون اقيانوسها است و 2% آن يخ زده است. ما آب مورد نياز خود را از 1% باقيمانده تهيه مي‌کنيم که از يکي از دو منبع زير بدست مي آيد: سطح زمين (رودخانه‌ها ، درياچه‌ها و نهرها) و يا از آبهاي زيرزميني. امروز حدود 117 ميليون نفر ، يعني بيش از نيمي از جمعيت آمريکا متکي به آبهاي زيرزميني به عنوان منبع آب آشاميدني هستند. جاي تعجب نيست که کشف آلودگي آبهاي زيرزميني در تمام دنيا موجب بروز نگرانيهاي شديدي شده است.
سفره آب زيرزميني
سفره آب به لايه يا منطقه قابل نفوذي در زير سطح زمين گفته مي‌شود که آب در آن مي‌تواند جريان يابد. سفره آب همچنين بايد قابليت آبدهي خوبي داشته‌باشد. سطح فوقاني سفره آب ، يا سطح ايستايي همواره افقي نيست و به‌طور طبيعي از منطقه تغذيه آن ، يعني محل و منطقه‌اي که آب زيرزميني را تامين مي‌کند، به طرف محل تخليه داراي شيب است. بطور کلي شکل سطح استيابي غالبا از شکل سطح زمين پيروي مي‌کند. ولي برآمدگيهاي آن هموارتر است. بنابراين ايستايي در نواحي پست در نزديک سطح زمين و در تپه‌ها و کوه‌ها در عمق زيادتر قرار دارد.
بطور معمول در مناطق پرباران و در دشتها سطح ايستايي بالا و در مناطق خشک و کوهستاني پايين است. در مناطق مرطوب سطح ايستايي ممکن است تا نزديک سطح زمين بالا بيايد. در گوديهاي چنين نقاطي ، ممکن است «آبگير» و در صورت وجود پوشش گياهي ، «باتلاق» بوجود آيد. تغييرات ارتفاع سطح ايستايي را بر حسب زمان به صورت نمودارهايي به نام هيدروگراف نشان مي‌دهند.
سفره‌هاي داراي بازدهي قابل توجه اغلب در رسوبات ناپيوسته شني و ماسه‌اي تشکيل مي‌شوند. آبرفتها ، يعني رسوباتي که توسط رودها در دره‌ها و دشتها برجاي گذارده مي‌شوند، معمولا سفره‌هاي آب زيرزميني خوبي تشکيل مي‌دهند. رسوبات رسي گرچه از تخلخل زيادي برخوردارند، ولي چون قابليت نفوذ کمي دارند، با وجود حجم آب زيادي که ممکن است در خود ذخيره کرده‌باشند، سفره آب زيرزميني تشکيل نمي‌دهند و به عنوان مواد غير قابل نفوذ در نظر گرفته مي‌شوند. در سنگهاي متراکم نيز آب معمولا در نمونه‌هايي ايجاد مي‌شود که از تخلخل ثانوي قابل توجه برخوردار باشند. در اين ميان بهترين سفره آبها معمولا در سنگهاي آهکي درز و شکافدار ايجاد مي‌شود.
تقسيم بندي سفره‌هاي آب زيرزمين
سفره‌هاي آزاد
در سفره‌هاي آزاد سطح ايستايي ، همان سطح فوقاني منطقه اشباع است. مقدار فشار در سطح ايستايي سفره‌هاي آزاد برابر فشار اتمسفر است. سطح ايستايي بسته به‌مقدار تغذيه يا تخليه آن ، آزادانه نوسان مي‌کند، زيرا لايه غير قابل نفوذي در بالاي ان قرار ندارد. حالت خاصي از سفره‌هاي آزاد «سفره‌هاي معلق» هستند. اين سفره‌ها معمولا در داخل منطقه تهويه يا منطقه اشباع نشده خاک و در روي لايه‌هاي نفوذ ناپذيري که گسترش محدودي دارند، مثلا عدسيهاي رسي ، تشکيل مي‌شوند. از اين سفره‌هاي مقدار کمي آب و آن هم بطور موقت مي‌توان بدست آورد.
سفره‌هاي تحت فشار
سفره‌هاي تحت فشار يا محصور يا آرتزين در محلي تشکيل مي‌شود که آب زيرزميني بوسيله لايه‌اي نسبتا نفوذناپذير از بالا محدود شود و در نتيجه تحت فشاري بيش از اتمسفر است. علت آنکه در سفره‌هاي تحت فشار آب از محل خود بالاتر مي‌آيد آن است که محل تغذيه سفره ، يعني منطقه‌اي که از طريق آن آب سفره تامين مي‌شود، در ارتفاعي بالاتر از سطح فوقاني منطقه اشباع در محل حفر چاه قرار دارد.
در سفره‌هاي تحت فشار به‌جاي سطح ايستايي سطح پيرومتريک را در نظر مي‌گيرند و آن عبارت از سطحي فرضي است که در هر منطقه با ارتفاع فشار هيدروستاتيک آب در سفره تحت فشار مطابقت دارد. به زبان ساده‌تر منظور سطحي است که اگر چاهي در هر نقطه از سفره تحت فشار حفر کنيم ارتفاع صعود يا فوران آب چاه را در آن نقطه نشان مي‌دهد.
مشکلات و آلودگي آبهاي زيرزميني
به دليل عدم شناخت صحيح و يا عدم درک ميزان آسيب پذيري سريع آبهاي زيرزميني ، سهل‌انگاري هاي زيادي صورت گرفته است. اجازه داده‌ايم که بنزين و ساير مايعات مضر از مخازي زيرزميني به درون سفره‌هاي آبهاي زيرزميني نفوذ کند. آلاينده‌ها ، از محل‌هاي دفن زباله يا سيستم هاي فاضلاب که بطور غلطي ساخته شده‌اند، به داخل آن تراوش مي‌‌کنند. آبهاي زيرزميني از طريق زهاب حاصله از مزارع کشاورزي کود داده شده و مناطق صنعتي ، آلوده مي‌شوند. صاحبان خانه‌ها با ريختن مواد شيميايي به داخل فاضلاب يا روي زمين ، آبهاي زيرزميني را آلوده مي‌کنند.

مقدمه آب ماده اي فراوان در کره زمين است. به شکل هاي مختلفي همچون دريا ، باران ، رودخانه و... ديده مي‌شود. آب در چرخه خود ، مرتباً از حالتي به حالت ديگ ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل مي کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل ميکند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي ميگذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ر ...

رودخانه‌ رسوباتي را که با خود حمل مي‌کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي‌گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيه ...

آبهاي معدني ( Inorganic Water ) ، آبهايي هستند که در يک کيلوگرم آنها لااقل هزار ميلي گرم نمک و يا ۲۵۰ ميلي گرم انيدريد کربنيک آزاد موجود است. آبهاي مع ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

● مقدمه: منشا سوختهاي گازي متفاوت است. برخي به طور طبيعي وجود دارند و برخي ديگر از تغيير شکل سوختهاي مايع و يا جامد تهيه مي شوند. سازنده ي اصلي مفيد آ ...

جلگه رودشت ، از جمله مناطق روستايي بسيار قديم زاينده رود است که گنجينه هاي ارزشمندي از سنن مديريتي اعم از مديريت بر طبيعت و بر جوامع انساني در آن نهفت ...

دانلود نسخه PDF - آب زيرزميني