up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله آبياري تحت فشار PDF
QR code - آبياري تحت فشار

آبياري تحت فشار

آبياري تحت فشار-شناخت انواع لوله هاي قابل مصرف در آبياري تحت فشارو...

مقدمه:
با توجه به رشد جمعيت در جهان، نياز به غذا نيز افزايش مي يابد و قسمت اعظم اين غذا از راه کشاورزي به دست مي آيد. براي تامين غذا اولين نياز بشر آب مي باشد. آب مايه حيات است و هر جا آب باشد آباداني نيز به همراه دارد و انسان ها براي به دست آوردن آب متحمل مشکلاتي مي گردند و آب نقش اساسي در زندگي انسان ها دارد.
با توجه به اهميت آب در کشاورزي و توليد محصول در آينده اي نزديک به جاي تعيين عملکرد محصول در هکتار، توليد محصول به ازاي هر واحد آب مصرفي ارزشيابي خواهد گرديد.
راندمان آب آبياري در بخش کشاورزي ايران در حال حاضر بين 33 تا 35 درصد گزارش شده است و ما بايد اين راندمان آبياري را به روش هاي گوناگون از جمله با استفاده از روش هاي مختلف آبياري تحت فشار افزايش دهيم.
• شناخت انواع لوله هاي قابل مصرف در آبياري تحت فشار
1. لوله هاي قابل مصرف در سيستم آبرساني
2. لوله هاي قابل مصرف در ادوات سيستم هاي آبياري تحت فشار
• آشنايي با سيستم هاي آبياري تحت فشار
1. آبياري باراني
2. سيستم آبياري خطي يا لينير (Linear)
3. سيستم آبياري دوار مرکزي يا سنترپيوت
4. سيستم آبياري قرقره اي ياگان
آبياري قطره اي
نکات ضروري در استفاده از سيستم آبياري قطره اي
وضعيت آب در ايران
ايران يکي از کشورهاي خشک و کم باران جهان به حساب آمده و متوسط بارندگي آن 250 ميلي متر ايت. متوسط بارندگي در استان يزد بين 90 تا 100 ميلي متر بوده که سالانه با کاهش سفره آب زير زميني و پايان رفتن آم مواجه هستيم.
80 درصد آب برداشت شده از سفره هاي آب زير زميني در بخش کشاورزي مصرف مي شود و بقيه در صنعت شرب و بهداشت استفاده مي گردد و بيش از 90 درصد آب استحصالي در بخش کشاورزي مصرف مي شود، لذا با توجه به کمبود آب در کشور، صرفه جويي از اهميت خاصي برخوردار مي باشد که ما با استفاده از سيستم هاي آبياري تحت فشار مي توانيم در مصرف آب صرفه جويي کنيم و حتي سطح زير کشت را نيز افزايش دهيم.
• شناخت انواع لوله هاي قابل مصرف در آبياري تحت فشار
1. لوله هاي قابل مصرف در سيستم آبرساني:
1.1. لوله پلي اتيلن HDPG:
مشخصات عمده و شاخص لوله پلي اتيلن به شرح زير است:
• ضريب هيزن ويليام اين لوله 140 مي باشد (هر چه ضريب هيزن ويليام لوله بيشتر باشد اصطحکاک آب در داخل لوله کمتر است).
• محاسبه قطر لوله بر اساس قطر دهانه قطر دهانه خارجي لوله است و بر حسب ميلي متر مي باشد.
فشار کارکرد آن 5 2-4-6-10 اتمسفر است.
• اتصالات آن رزوه اي و جوشي است.
• سايز لوله پلي اتيلن 16-20-25-32-40-50-63-75-90-110-125-140-160-180-200-225-250-280-315 ميلي متر است.
1.2. لوله آزبست:
مشخصات لوله آزبست:
• ضريب هيزن ويليام آن 140 است.
• محاسبه قطر لوله بر اساس قطر داخلي دهانه لوله و بر حسب ميلي متر است.
• طول لوله آزبست 4 متر و يا 5 متري است.
فشار کارکرد 6-9-12-15 اتمسفر است.
• اتصالات آن شامل مانشن، سوکت و اورينگ است.
1.3. لوله پليکا PVC:
• ضريب هيزن ويليام اين لوله 140 مي باشد.
• محاسبه قطر بر اساس قطر داخلي دهانه لوله و بر حسب اينچ است.
فشار کارکرد آن 2-4-6-8-10-12-14-16 اتمسفر است.
• اتصالات آن نر و ماده، اورينگ و اتصالات سري است.
1.4. لوله آلومينيوم AL:
• ضريب هيزن ويليام اين لوله 120 مي باشد.
• محاسبه قطر لوله بر اساس قطر داخلي لوله است و بر حسب اينچ مي باشد.
• طول شاخه هاي لوله آلومنيومي 6-9-12 متري است.
• تا فشار 20 اتمسفر را تجمل مي کند.
• اتصالات آن جوشي، بست و قلاب، کمربند و اتصالات سري است.
1.5. لوله گالونيزه:
• ضريب هيزن ويليام اين لوله و بر حسب اينچ است.
• طول لوله 6 متر است.
• اتصالات آن قفل، کمربند و برشن است.
2. لوله هاي قابل مصرف در ادوات سيستم هاي آبياري تحت فشار:
2.1. لوله پلي اتيلن:
قابل مصرف در لوله هاي آبده سيستم آبياري قطره اي و سيستم گان يا قرقره اي.
2.2. لوله آلومينيوم:
قابل مصرف در سيستم آبياري غلطان و سيستم هاي آبياري باراني کلاسيک.
2.3. لوله گالوانيزه:
قابل استفاده در سيستم آبياري سنترپيوت و سيستم هاي آبياري خطي يا لينير.
• آشنايي با سيستم هاي آبياري تحت فشار
1. آبياري باراني
1. آبياري باراني کلاسيک:
شامل: 1- سيستم کاملا متحرک 2- سيستم نيمه متحرک 3- سيستم ثابت با آب پاش متحرک 4- سيستم کاملا ثابت.
• سيستم کاملا متحرک:
در اين روش کليه سيستم قابل انتقال و جابجايي است و بيشتر جهت استفاده از آبياري تکميلي استفاده مي شود.
• سيستم کلاسيک ثابت با آبپاش متحرک:
در اين روش کليه لوله ها و بال ها ثابت است و فقط آبپاش ها که روي رايزرها نصب مي شوند متحرک است. در اين روش کليه لوله ها را مي توان در زير خاک نصب کرد. مزاياي اين روش سهولت کار با آن و سادگي سيستم است.
• سيستم کاملا ثابت:
در اين روش کل سيستم کاملا ثابت است و بيشتر براي خزانه کاري و محصولات خاصي استفاده مي شود.
لازم به يادآوري است که هنگاه عمليات کاشت و برداشت و در پايان فصل آبياري کليه لوله هاي روي سطح زمين را بايد جمع آوري نمود.
مزاياي آبياري باراني کلاسيک:
1. صرفه جويي در مصرف آب و توزيع يکنواخت آب در مزرعه.
2. امکان آبياري در اراضي شيبدار و ناهموار.
3. توزيع يکنواخت سم و کود در مزرعه.
4. تميز شدن برگ گياهان و جلوگيري از سرمازدگي.
5. کاهش علف هاي هرز در مزرعه.
6. کاهش هزينه هاي توليد.
2. آبياري باراني مکانيزه:
• سيستم آبفشان غلطان يا ويلمو.
• سيستم آبياري خطي يا لينير (Linear).
• سيستم آبياري دوار مرکزي يا سنترپيوت.
• سيستم آبياري قرقره اي يا گان.
3. سيستم آبفشان غلطان يا ويلمو:
اين روش آبياري براي سطوح بزرگ و هموار و همچنين براي گياهان زراعي پا کوتاه که حداکثر ارتفاعشان يک متر بيشتر نباشد، استفاده مي شود.
اين دستگاه شامل قسمت هاي زير است:
• لوله هاي اصلي: لوله هاي اصلي در اين سيستم از جنس آلومنيوم است که طول هر شاخه آن 12 متر است. طول دستگاه يا بال مي تواند تا 372 متر باشد. لوله هاي اصلي به وسيله لوله خرطومي به شير هيدرانت يا شيرهاي آبده وصل مي شوند.
• آبپاش ها: آبپاش ها روي بال ها قرار دارند که زير هر آبپاش يک سوپاپ تخليه آب است، که بعد از اتمام کار سيستم، آب دستگاه تخليه مي شود. فاصله آب پاش ها از هم 12 متر است، که بعد از اتمام کار سيستم، آب دستگاه تخليه مي شود. فاصله آبپاش ها از هم 12 متر است.
• چرخ ها: محيط چرخ ها 6 4-5 يا 6 متر مي تواند باشد که معمولا محيط چرخ ها را کمتر از 60 متر انتخاب مي کنند. فاصله چرخ ها از هم ديگر 12 متر است.
• موتور و شاسي: که در وسط قرار دارد.
نکات قابل توجه در استفاده از اين سيستم:
1. دستگاه را بايد با ترمز مخصوص يا کيسه شن در مزرعه ثابت نگه داشت.
2. در مواقع جابجايي سيستم بايد شير فلکه را بست و لوله رابط خرطومي را از دستگاه جدا کرد و ترمز را آزاد کرد.
3. آب لوله ها يا بال ها بايد تخليه گردد.
4. مانعي در مسير حرکت نباشد.
5. کنترل و سرويس موتور دستگاه انجام شود.
2. سيستم آبياري خطي يا لينير (Linear):
در اين روش آبگيري از کانال وسط مزرعه يا از طريق لوله هاي زيرزميني و شير هيدرانت هاي کنار مزرعه انجام مي شود.
در سيستم خطي، دستگاه به صورت مستقيم حرکت مي کند تا به انتهاي مزرعه برسد سپس بايد در همين مسير برگردد حال براي اينکه در مواقع برگشتن قسمت انتهاي مزرعه گل آلود است بهتر است، دستگاه نصف مزرعه را آبياري کند سپس تا انتهاي مزرعه بدون انجام آبياري حرکت کند و در زمان برگشت انتهاي مزرعه را آبياري کند و قسمت ابتداي مزرعه که قبلا آبياري شده بوده بدون آبياري حرکت کند.
3. سيستم آبياري دوار مرکزي يا سنترپيوت:
اين سيستم در حال حاضر يکي از مکانيزه ترين سيستم هاي آبياري تحت فشار است که براي آبياري در سطوح بزرگ و يکپارچه و براي اراضي نسبتا سبک استفاده مي گردد و مزرعه را به صورت دايره اي آبياري مي کند. مساحت تحت پوشش اين سيستم بين 25 تا 60 هکتار است.
قسمت هاي مختلف دستگاه سنترپيوت عبارتند از:
1- برج ثابت مرکزي:
اين برج در محل برداشت آب مستقر است و تابلوي کنترل کامپيوتري در اين سکو نصب است و سيستم به دور اين برج مي چرخد.
2- بال ها يا Spam:
طول بال ها حدود 5 52 متر است و تعداد آن ها بستگي به وسعت مزرعه دارد. در انتهاي بال ها شير تخليه آب وجود دارد که وقتي دستگاه خاموش مي شود فشار آب داخل لوله ها کاهش مي يابد و شير خودکار انتهاي لوله باز شده و آب درون بال ها را تخليه مي کند و برعکس موقعي که دستگاه را روشن مي کنيم و فشار آب در داخل بال ها زياد مي شود شيرها به طور اتوماتيک و خودکار بسته شده و در نتيجه آب از آب پاش ها خارج مي شود.
3- آب پاش ها:
که به فاصله 3 متر از يکديگر روي بال ها نصب گرديده است و در اين سيستم مي توان از دو نوع آبفشان استفاده کرد:
الف) آبفشان با فشار کم که آب را به صورت اسپري روي محصول مي پاشد که بيشتر در اراضي شني به کار مي رود.
ب) آبفشان ضربه اي که به فشار بيشتري نياز دارد و براي خاک هاي نسبتا سنگين تر استفاده مي شود.
ضمنا آب پاش هاي دورتر از برج مرکزي داراي آبدهي بيشتري نسبت به آب پاش هاي نزديک برج هستند. زيرا آب پاش هاي دورتر مساحت بيشتري را تحت پوشش قرار مي دهند.
4- برج متحرک:
برج هاي متحرک که داراي دو چرخ هستند و با سرعتي حدود 2 متر در دقيقه حرکت مي کنند.
5- بال اضافي:
اين بال براي آبياري گوشه هاي مزرعه استفاده مي شود و در مواقع ضروري بر روي دستگاه نصب مي گردد.
4. سيستم آبياري قرقره اي ياگان:
اين سيستم بيشتر براي تکميلي و در اراضي ديم استفاده مي شود و تشکيل گرديده از قرقره، شاسي، لوله پلي اتيلن، آبفشان گان و غيره.
نکات ضروري در مورد استفاده از سيستم يا گان:
1. استفاده از اين سيستم در موقع سبز کردن محصول باعث کوبيدگي خاک و عدم سبز شدن محصول مي شود و مي بايستي در ابتداي کاشت از سيستم مه پاش استفاده کرد. عرض پاشش آب در گان 60 تا 70 متر است.
2. استفاده از اين روش در ارضي رسي و سنگين و يا براي کشت گياهاني که داراي بذر زير هستند بايد با دقت کافي انجام گيرد تا بتوان از اين سيستم استفاده نمود.
3. در مناطق گرم اگر مدت طولاني آب در لوله باشد و سپس دستگاه را روشن نمود ممکن است آب داغي که روي محصول ريخته مي شود موجب بروز خساراتي در روي محصول مي گردد، بنابراين بايد بعد از انجام آبياري آب داخل لوله را تخليه نمود.
در اين روش لوله پلي اتيلن روي قرقره اي پيچيده شده است که به تراکتور در مزرعه جابجا مي شود و انتهاي لوله پلي اتيلن آبفشان يا گان قرار دارد.
آبياري قطره اي
در اين روش بيشترين راندمان آبياري وجود دارد و در اکثر باغات مورد استفاده قرار مي گيرد.
تجهيزات آبياري قطره اي عبارتند از:
1- سيستم کنترل مرکزي
2- لوله هاي اصلي و فرعي
3- قطره چکان ها
سيستم کنترل مرکزيک
شامل:
1- پمپ تامين کننده فشار آب
2- سيکلون:
اولين مخزني که بعد از پمپ قرار دارد سيکلون است و آب از پهلو وارد دستگاه شده و پس از چرخش و دوران شن هاي موجود در آب به مخزن پايين سيکلون سقوط مي کند و آب از مجراي خروجي بالاي سيکلون خارج مي شود. 80 درصد رسوبات در سيکلون ته نشين مي گردد.
3- فيلتر شن:
فيلتر شن بعد از سيلکون قار دارد. در اين دستگاه سه لايه شن روي يک فيلتر يا صفحه مشبک قرار دارد که آب از بالا وارد دستگاه شده و پس از عبور از لايه هاي شن و جدا شدن ذرات معلق و مواد اضافي آب از مجراي خروجي پايين دستگاه خرج مي شود.
براي شستن و تميز کردن شن ها بايد شير فلکه 1 و 3 را بست و شيرهاي 2 و 4 را باز کرد تا جريان آب حالت عکس پيدا کرده و رسوبات از دهانه شماره 4 خارج مي شود و در حالت کار بايد شير 1 و 3 را باز نمود تاسيستم کار کند.
4- فيلتر توري:
اين فيلتر از دو فيلتر داخل هم تشکيل شده و تصفيه نهايي توسط اين فيلتر انجام مي گيرد و بايد هفته اي دو مرتبه اين توري ها را تميز کرد.
5- مخزن کود:
اين مخزن بين فيلتر شن و فيلتر توري قرار دارد و کودهاي قابل حل در آب در اين مخزن ريخته و سپس وارد سيستم مي شود.
کودهاي قابل حل در آب عبارتند از:
اوره، نيترات آمونيوم، سولفات آمونيوم، کلرور پتاس و کودهاي ميکرو.
نکته قابل توجه اينکه شلينگ ورودي آب به مخزن کود بايد تا نزديکي انتهاي تانک برسد تا کود با آب به خوبي مخلوط گردد. طريقه کود دادن به اين نحو است که کود قابل حل در آب را بايد طبق نظر کارشناس و با توجه به نوع گياه در تانک کود ريخت و شير فلکه زير تانک کود را آن قدر ببنديم که اختلاف فشار بين دو نقطه ورود و خروج آب در داخل تانک حدود 5 متر باشد بنابراين کود بخ نسبت معين وارد آب آبياري مي گردد.
لوله هاي آبياري قطره اي:
1. لوله هاي اصلي که آب را از ايستگاه پمپاژ به مزرعه مي برد.
2. لوله هاي نيمه اصلي که آب را از لوله هاي اصلي گرفته و به لوله هاي فرعي مي رساند.
3. لوله هاي فرعي که قطره چکان ها روي آنها نصب است و در سطح باغات و روي زمين قرار دارند.
قطره چکان ها:
ساختمان قطره چکان ها که جلو فشار آب اضافي را گرفته و در مقابل سرما و گرما مقاوم مي باشند.
قطره چکان ها انواع مختلفي دارند مانند قطره چکان در خط – روي خط تنظيم شونده – تک خروجي و چند خروجي که بر حسب نياز از آنها استفاده مي شود. گاهي در آبياري قطره اي به جاي قطره چکان از آبفشان هم استفاده مي شود که انواع مختلفي دارد.
1. مه پاش: که آب را به صورت مه پخش مي کند.
2. ميکروجت: آب را به صورت چندين رشته باريک پخش مي کند.
3. بابلر: که آب را به صورت فواره مانند پخش مي کند.
عواملي که باعث گرفتگي قطره چکان ها مي شود:
1. عوامل فيزيکي مانند شن و ماسه
2. عوامل شيميايي مانند رسوبات سولفات کلسيم و منيزيم
3. عوامل بيولوژيکي مانند باکتري و جلبک
نکات ضروري در استفاده از سيستم آبياري قطره اي:
1. استفاده از صافي در مجراي خروجي آب از استخر يا کانال هاي آبياري
2. سيستم را در پايان فصل آبياري جرم گيري و شستشو داد و آب لوله ها را تخليه نمود.
3. اگر در طول فصل از آب شور استفاده شده بهتر است در فصل زمستان خاک را به وسيله آبياري غرقابي شستشو داد.
مراقبت و سرويس هاي لازم از دستگاه هاي آبياري قطره اي:
1. طريقه تميز کردن سيکلون:
هفته اي يک مرتبه دريچه پايين مخزن سيلکون را باز کرده و رسوبات ته نشين شده در اين مخزن را تخليه مي کنيم.
2. فيلتر شن:
طريقه تميز کردن فيلتر شن به اين روش است که شير فلکه ورود آب در بالا و شير ورود آب به مخزن کود يا فيلتر صافي را بسته و سپس شير فلکه ورود آب در جهت عکس جريان قبلي حرکت کند و املاح و رسوبات ته نشين شده را به خارج هدايت کند.
دقت شود که هر ساله بايستي شن داخل مخزن را تعويض و يا خارج نمود و شستشو داد.
3. فيلتر صافي:
در داخل محفظه فيلتر صافي دو عدد فيلتر توري وجود دارد که بايد در هر نوبت آبياري بازديد و تميز نمود.
سرويس هاي لازم در شروع فصل آبياري:
1. قبل از شروع فصل آبياري کليه فيلتر ها بازديد شود تا در صورت پارگي آنها را تعويض نمود.
2. تعويض شن داخل مخزن فيلتر شن و يا شستشوي آن.
3. سرويس موتور پمپ.
4. دقت شود که انتهاي لوله و کليه شيرها بسته شود.
5. بازديد از کليه لوله ها (در صورت پارگي تعميير يا تعويض گردد)
سرويس ها و مراقبت هاي لازم در حين کار:
1. فيلترها را بايد حداقل 3 روز يک مرتبه به طور مرتب بازديد و تميز کرد.
2. انتهاي لوله هاي آبده را هر ماه بازديد و سعي کنيد حداقل ده دقيقه آب از انتهاي آن خارج شود تا رسوبات لوله ها شسته شود.
3. هر دو ماه يک بار شير انتهاي لوله هاي اصلي که خاک بيرون گذاشته است را باز کنيد و اجازه دهيد حداقل ده دقيقه آب انتهاي لوله ها خارج شود تا در اثر اين کار در لوله ها رسوب ايجاد نشود.
سرويس ها و مراقبت هاي لازم در پايان فصل آبياري:
1. کليه شيرهاي ساده و اتوماتيک را باز کنيد.
2. در قسمت کنترل مرکزي مهره ها و ماسوره ها را شل کنيد.
3. شيرهاي تخليه تانک کود، فيلتر صافي، فيلتر شن و سيکلون را باز کنيد تا آب آنها به طور کامل تخليه شود.
4. انتهاي لوله هاي اصلي و آبرسان را باز کنيد تا آب داخل لوله ها و مرکز کنترل به خوبي تخليه شود.
5. در فصل سرد توصيه مي شود اطراف شير فلکه ها و شيرهاي اتوماتيک را با گوني ببنديد.
مزاياي آبياري قطره اي:
1. صرفه جويي در مصرف آب
2. کاهش هزينه هاي کاري
3. امکان آبياري در اراضي شيبدار و ناهموار
4. کاهش رويش غلف هاي هرز
5. استفاده از منابع آب باد بي کم
6. افزايش سطح زير کشت
7. عدم ايجاد فرسايش خاک
8. افزايش کيفيت و کميت محصول
9. امکان دادن عناصر غذايي همراه با آب آبياري
10. کنترل زمان و دور آبياري

مقدمه آبياري از نظر علمي تعابير مختلفي دارد اما به معناي واقعي کلمه ، پخش آب روي زمين جهت نفوذ در خاک براي استفاده گياه و توليد محصول مي‌باشد. هر چند ...

قلب تلمبه بدن است. کارخانه پمپاژ خون به تمام نقاط بدن که از چند ماه قبل از تولد تا آخرين لحظه زندگي يک لحظه هم از فعاليت نمي ايستد. براي زنده ماندن سل ...

گاهي اوقات فشارهاي زندگي باعث مي شود که جلوي ديگران وانمود کنيد که فشار خون داريد.اما آيا فکر کرده ايد که ممکن است واقعاً فشار خون داشته باشيد ولي از ...

آجر يا آجور يا آگور واژه ايست يوناني که به خشت هايي مي‌گفتند که احکام يا فرامين دولتي بر روي آن نوشته مي‌شد (حک مي‌گرديد) و به وسيله پختن اين خشت ها، ...

امروزه با توجه به بحثهاي جدي شکل گرفته در زمينه توسعه روشهاي آبياري نوين به منظور استفاده بهينه و موثر از منابع آبي و مقابله با محدوديتهاي آبي بوجود آ ...

● مقدمه: کشور ايران از نظرموقعيت استراتژيکي و اقليمي يکي از کشورهاي بي نظير در کره زمين است با وسعتي برابر ۱۶۴۸۰۰۰ کيلومتر مربع از شمال تا جنوب واز شر ...

● نحوه گرفتگي فيزيکي منابع آبي داري ذرات ماسه به بزرگي دهانه ورودي و خروجي قطره چکانها از مهمترين عواملي هستند که باعث گرفتگي قطره چکانها از نوع فيزيک ...

کم آبي در گياهان به صورت علايمي مانند توقف رشد , کوچکتر شدن برگ , کوتاه شدن فاصله ميان گره ها , بد شکل شدن برگ ها , سوختگي حاشيه برگ ها و ريزش برگ در ...

دانلود نسخه PDF - آبياري تحت فشار