up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آبفشان PDF
QR code - آبفشان

آبفشان

از آثار فرعي آتشفشانها انفجار سفره هاي آبدار و فومرولها ، آبفشانها و گلفشانها هستند. آبفشانها چشمه هاي جهنده اي هستند که بطور متناوب فعال هستند. مقدار آب آن زياد اما اسيد سولفيدريک () آنها ناچيز است در آبفشانها غالبا سيليکاتهاي قليايي محلول است و تحت تأثير اسيدها رسوبات سيليسي آبدار بنام ژيزريت (Geyserite) تشکيل مي شود. ژيزريت در واقع نوعي سيليس بي شکل به نام اوپال (Opal) است. سابقا تناوب فوران آب در آبفشانها را مربوط به مجراي سيفون مانند آن مي دانستند. اما Thyndal اولين فعاليت آبشفشانها را به طريق زير بيان نمود:
آبهاي سطحي که به تدريج در شکاف يا مجراي آبفشان وارد مي شود، هر قدر که پايينتر مي رود چون درجه حرارت زمين بيشتر مي گردد لذا درجه حرارت آب نيز زيادتر مي گردد تا بالاخره به نقطه اي مي رسد که قسمتي از آب بخار مي شود. بخار آب حاصله با ازدياد حجم و فشار همراه بوده و به ناچار بر ستون آبي فوقاني خود فشار وارد مي آورد، در اين صورت آب به شکل فواره اي به خارج رانده مي شود و پس از بيرون ريختن آب عمل فوران متوقف گشته ، دوباره پس از حصول شرايط عمل فوق تکرار مي گردد. برخي آتشفشانها چون داراي CO۲ محلول هستند مي توانند کربناتهاي نامحلول ميسر خويش را به شکل بي کربنات محلول در آورده و پس از فوران ، رسوبات آهکي به جاي مي گذارند.
● مدت زمان فوران
مدت زمان فوران نيز در آبفشانها مختلف است. مثلا مدت فوران آبشفان معروف ايسلند ، که ارتفاع فوران آن به ۳۰ متر مي رسد، حدود ۱۰ دقيقه است و اين فوران به فاصله زماني ۲۴ تا ۳۰ ساعت تکرار مي شود. در همين آبفشان قطر دهانه اي که از آن آب خارج مي شود حدود ۳ متر و اطراف آن را رسوبات آبفشان فرا گرفته است. در قسمت بالايي آبفشان ، حوضه هاي به عمق ۱۸ و به عمق ۲ متر تشکيل شده که پر از آب داغ است. دماي آب در سطح اين حوض ۸۰ تا ۸۲ درجه سانتيگراد و در دهانه آبفشان در عمق ۶ متري از سطح حوضه ، حدود ۲۰ درجه سانتيگراد است.
● کانيهاي موجود در آبفشانها
آب داغ آبفشانها ، محتوي مقدار زيادي مواد مختلف است که قسمت اعظم آن را سيليس تشکيل مي دهد. بدين ترتيب هميشه در اطراف آبفشان ، مقدار زيادي کاني ديده مي شود و کانيهايي را که بدين ترتيب تشکيل مي شود به نام گايسريت مي خوانند.
● گل افشان
گل افشانها توده هاي گلي هستند که معمولا مخروطي شکل اند و ابعاد آنها متفاوت است و از دهانه آنها گل و لجن خارج مي شود. علت اصلي خروج گل ، وجود فشار بخار آب در زير گل فشان است. فوران گل در بعضي موارد بسيار آرام است ولي در پاره اي حالات ، خروج مواد بصورت فوران شديد است و مقدار زيادي لجن به هوا پرتاب مي شود. در حالي که لجنهاي خارج شده خيلي سيال باشند، مخروط تشکيل نمي شود و اين مواد به سهولت پخش مي شوند.
بايستي توجه داشت که وجود گل فشانها منحصر به نواحي آتشفشاني نيست و در بسياري موارد ، در ميدانهاي نفتي نيز چنين پديده اي ديده مي شود. در اينجا نيز نحوه عمل مانند حالت آتشفشاني است و تفاوت آن در منشأ گازهاي موجود است، که در اين حالت توسط گاز موجود در ميدانهاي نفتي تأمين مي شود.
● شکل زمين
هر چند کرويت زمين از زمانهاي خيلي پيش و با تکيه به بعضي دلايل فيزيکي مشخص شده بود (۵۳۰ قبل از ميلاد توسط فيثاغورث) ولي امروزه با استفاده از پروازهاي فضايي مي توان کرويت آن را به چشم ديد و از آن عکسبرداري کرد. گر چه در مرحله اول مي توان زمين را به شکل يک کره به شعاع متوسط ۶۳۷۱ کيلوکتر در نظر گرفت، ولي مي دانيم که کرويت زمين کامل نيست، بلکه در قطبين کمي فرو رفتگي دارد، بطوري که شعاع استوايي آن ۶۳۷۸ و شعاع قطبي آن ۶۳۵۶ کيلومتر است. در اينجا بايستي تذکر دهيم که شکل زمين با بيضوي دوار و اصولا با هيچ يک از اشکال هندسي منطبق نيست.
بهترين تعريفي که براي شکل زمين مي توان در نظر گرفت آن است که زمين را به شکل زين در نظر گرفت. اين شکل که در نقشه برداري مورد استفاده قرار مي گيرد به نام زمين ديس (Geoid) خوانده مي شود و مي توان آن را به عنوان سطح متوسط آب اقيانوسها تعريف کرد. با اين تعريف براي مشخص کردن سطح زمين ديس در خشکيها ، بايستي ادامه فرضي سطح اقيانوسها را در آن نقطه محاسبه کرد و آنرا به عنوان زمين ديس در نظر گرفت.

از آثار فرعي آتشفشانها انفجار سفرههاي آبدار و فومرولها ، آبفشانها و گلفشانها هستند. آبفشانها چشمههاي جهندهاي هستند که بطور متناوب فعال هستند. مقدار آب ...

آبفشان (Geyser) ديد کلي از آثار فرعي آتشفشانها انفجار سفره‌هاي آبدار و فومرولها ، آبفشانها و گلفشانها هستند. آبفشانها چشمه‌هاي جهنده‌اي هستند که بطور ...

هرگاه آبهاي زيرزميني از راههاي طبيعي به خارج راه پيدا کنند چشمه ها را تشکيل مي دهند. بعضي از چشمه ها براي چشمه با تمام سال و بعضي ها براي مدت کوتاه و ...

هرگاه آبهاي زيرزميني از راههاي طبيعي به خارج راه پيدا کنند چشمه ها را تشکيل مي دهند. بعضي از چشمه ها براي چشمه با تمام سال و بعضي ها براي مدت کوتاه و ...

آبياري به معني پخش آب روي زمين جهت نفوذ در خاک براي استفاده گياه و توليد محصول ميباشد. آبياري و مديريت آب در مزرعه در عين سادگي هنوز هم از پيچيده ترين ...

آبهاي زيرزميني بطور طبيعي ، و بطور کلي تحت اثر وزن خود از نقاط مرتفع به سوي نقاط پست حرکت مي کنند. حرکت افقي آب در زير زمين اغلب بسيار آهسته تر از رود ...

اگر در مناطق غير آتشفشاني حفاريهايي به عمق ۴ تا ۵ کيلومتر انجام شود ممکن است مقدار افزايش دما به حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ درجه سانتيگراد برسد. بنابراين در جوار ...

دانلود نسخه PDF - آبفشان