up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آبرفت PDF
QR code - آبرفت

آبرفت

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل ميکند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي ميگذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها را آبرفت ميناميم. آبرفتهاي (خاکهاي رودخانهاي) بر جاي گذاشته شده در بخشهاي مختلف رود از ويژگيهاي متفاوتي برخوردارند.
شکل ظاهري يک رود اغلب معرف شرايط زمين شناسي مسير گذر آن است، علاوه بر آن نشانههايي از جنس مواد را نيز با خود دارد. بطور کلي ، جريان رودها ، حتي در مسيرهاي مستقيم نيز کم و بيش حالتي خميده (مئاندري) دارد. توسعه مئاندرها وابسته به ميزان فرسايشپذيري زمين و سرعت رود است. مسيرهاي کاملا مستقيم جريان رود معمولا در امتداد مناطق ضعيف موجود در سنگ ايجاد شده و يا ممکن است بطور مصنوعي ايجاد شده باشد. مسيرهاي شاخه شاخه در محل رسيدن رود پر آب فصلي ، که ذرات درشتي را با خود حمل ميکند، به دشت هموار و کم شيبتر يا در محل ذوب يخچالها ديده ميشوند. رسوبات اين بخش از مسير رود معمولا مخلوطي از شن و ماسه است.
● دشت آبرفتي
در مناطق داراي آب و هواي خشک مثل بخشهايي از ايران مسير رودها بيشتر غيرمستقيم و شکسته يا درهمبافته است. جريان آب در بيشتر اين رودها در فصولي از سال کاهش قابل توجهي يافته، يا کاملا قطع ميشود. در نواحي نيمه کوهستاني نيمهخشک ، آب جاري شده از کوهها ، درهها را گاه تا عمق چندصد متر ، از رسوبات آبرفتي پر ميکند. در اين نقاط سرعت زياد آب در زمان طغيانهاي فصلي بخشي از آبرفتها را با خود حمل ميکند و در رسيدن به شيب کمتر مخروط افکنههايي را بر جاي ميگذارد. در جاهايي که رودها به هم نزديکاند، مخروط افکنهها به هم چسبيده و يک «دشت آبرفتي» را ميسازند.
فراوانترين آبرفتهاي رودخانهاي ماسهها و لايها فراوانترين آبرفتهاي رودخانهاي هستند و معمولا در مراحل نهايي رشد يک دره به صورت رسوبات بستر رود ، رسوبات مئاندري ، رسوبات حاشيه مسير و پادگانهها دره را پر ميکنند. اين رسوبات معمولا بطور عادي تحکيم يافتهاند. در مواردي مانند پايين رفتن سطح ايستابي ، ممکن است اين آبرفتها تا حدي متراکم شده باشند. نفوذپذيري اين رسوبات ، مخصوصا در جهت افقي ميتواند زياد باشد. در دشتهاي سيلابي و بطور کلي هر جا که ماسه و لاي فراوان است، فشار بين منفذي بالايي که در زمان سيلاب ايجاد ميشود، اغلب باعث ناپايداري و گسيختگي بندهايي که جهت کنترل سيلاب ساخته شدهاند، ميگردد.
● رسها در آبرفتها
رسها در بخشهاي جوان رود يافت نميشوند. در دشتهاي سيلابي نيز رسها بصورت لاي رسدار يافت ميشود که معرف رسوب گذاري در خارج از مسير اصلي و در خلال طغيان است. رسها همچنين در درياچههاي نعل اسبي ، که بخشهاي جدا مانده مئاندرها هستند، يا در باتلاقها بر جاي گذارده ميشوند. رسها بر اثر خشک شدن منقبض شده و حالتي پيش تنيده به خود ميگيرند، با اين حال عمدتا به صورت موادي نرم هستند. در باتلاقها ، رسها معمولا به صورت بين لايهاي بالاي ماسه و بقاياي ريشه گياهان ديده ميشوند.
● خليج هاي دهانه اي
در جاهايي که رود به محيطهاي پر انرژي وارد ميشود، اثر امواج ، جزر و مد و جريانها ، رسوبات را ميپراکند و به اين ترتيب دلتايي بوجود نميآيد. در مواردي که سطح آب بالا بيايد، آن گونه که پس از ذوب يخچالها ديده ميشود، يا زمين ساحل به دليلي فرونشيند، دريا به داخل درهاي که رود قبلا حفر نموده، پيشروي ميکند و يک «خليج دهانه» تشکيل ميشود. ويژگي مهم اين مناطق رسوب مواد جوانتر به روي سازندهاي به مراتب قديميتر است. آبرفتهاي زيرين معمولا مخلوطي از شن و ماسه درشت است که با کاهش عمق ريزدانهتر ميشوند. به روي خاکهاي دانهاي در اين نواحي رسهاي نرم که به سمت بالا به خاکهاي آلي تبديل شده و معمولا ميان لايههايي از ماسه و لاي دارند، بر جاي گذاشته ميشود.
● رسوبات ساحلي
صرفنظر از محل ورود رودخانه به دريا ، در بخشهاي ديگر ساحل نيز رسوب گذاري يا فرسايش انجام ميشود. بطور کلي سواحل پايين رونده معمولا رسوبگذار و سواحل بالارونده (پايين رفتن سطح آب) معمولا فرسايشي هستند. حرکت پياپي و رفت و برگشتي امواج در سواحل باعث ايجاد تپههاي ماسهاي به موازات ساحل ميشود که از رسوبات دانهاي درست شدهاند. اين رسوبات کاملا جور شده ، نيمه متراکم يا متراکم و معمولا عاري از ذرات ريزند. در مواردي لايههاي شن نيز در بين ماسهها ديده ميشود. به اين اشکال سواحل سدي گفته ميشود.
منشا رسوبات در محيطهاي دريايي ممکن است رسوبات حمل شده از خشکي توسط رودها ، يخچالها ، باد و گسيختگي دامنههاي مشرف به سواحل بوده، يا اينکه حاصل رسوب شيميايي از آب دريا ، يا باقيمانده پيکر موجودات دريايي باشد. بطور کلي با دور شدن از ساحل مقدار رسوبات آورده شده از خشکي کمتر و اندازه دانههاي رسوبات ريزتر ميشود و در مقابل بر مقدار رسوبات دريايي افزوده ميشود.

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل مي کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ...

رودخانه‌ رسوباتي را که با خود حمل مي‌کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي‌گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيه ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

آبهاي جاري را مي توان مهمترين عامل تغيير دهنده خشکيهاي سطح زمين دانست. تغييرات ناشي از آبهاي جاري از سه طريق ، فرسايش ، حمل و رسوبگذاري صورت مي گيرد. ...

آبهاي جاري را ميتوان مهمترين عامل تغيير دهنده خشکيهاي سطح زمين دانست. تغييرات ناشي از آبهاي جاري از سه طريق ، فرسايش ، حمل و رسوبگذاري صورت ميگيرد. هر ...

بيابان زايي سوّمين چالش پيش روي بشر در هزاره ي سوّم لقب گرفته و به جرأت مي توان ادعا کرد که بيش از هر عامل مستقّلِ مخرّب و کاهنده ي ديگري، مقبول ترين ...

● تاريخچه آب ماده اي است که حيات بدون آن ميسر نيست. بشر در دوره نو سنگي سعي در مهار آب داشته است و بر روي الواحي که از ۴ هزار سال قبل از ميلاد از سومر ...

پوشش گياهي تالاب گاوخوني شامل گونه هاي متفاوتي مي باشداز جمله ني، لوئي ،مرغ، بارهنگ آبي، علف بوريا، جگن و جلبک وبعضي از گونه هاي ديگر گياهان آبزي. ضمن ...

دانلود نسخه PDF - آبرفت