up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله آبرفت PDF
QR code - آبرفت

آبرفت

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل مي کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها را آبرفت مي ناميم. آبرفتهاي (خاکهاي رودخانه اي) بر جاي گذاشته شده در بخشهاي مختلف رود از ويژگيهاي متفاوتي برخوردارند.
شکل ظاهري يک رود اغلب معرف شرايط زمين شناسي مسير گذر آن است، علاوه بر آن نشانه هايي از جنس مواد را نيز با خود دارد. بطور کلي ، جريان رودها ، حتي در مسيرهاي مستقيم نيز کم و بيش حالتي خميده (مئاندري) دارد. توسعه مئاندرها وابسته به ميزان فرسايش پذيري زمين و سرعت رود است. مسيرهاي کاملا مستقيم جريان رود معمولا در امتداد مناطق ضعيف موجود در سنگ ايجاد شده و يا ممکن است بطور مصنوعي ايجاد شده باشد. مسيرهاي شاخه شاخه در محل رسيدن رود پر آب فصلي ، که ذرات درشتي را با خود حمل مي کند، به دشت هموار و کم شيب تر يا در محل ذوب يخچالها ديده مي شوند. رسوبات اين بخش از مسير رود معمولا مخلوطي از شن و ماسه است.
● دشت آبرفتي
در مناطق داراي آب و هواي خشک مثل بخشهايي از ايران مسير رودها بيشتر غيرمستقيم و شکسته يا درهم بافته است. جريان آب در بيشتر اين رودها در فصولي از سال کاهش قابل توجهي يافته، يا کاملا قطع مي شود. در نواحي نيمه کوهستاني نيمه خشک ، آب جاري شده از کوهها ، دره ها را گاه تا عمق چندصد متر ، از رسوبات آبرفتي پر مي کند. در اين نقاط سرعت زياد آب در زمان طغيانهاي فصلي بخشي از آبرفتها را با خود حمل مي کند و در رسيدن به شيب کمتر مخروط افکنه هايي را بر جاي مي گذارد. در جاهايي که رودها به هم نزديک اند، مخروط افکنه ها به هم چسبيده و يک «دشت آبرفتي» را مي سازند.
فراوان ترين آبرفتهاي رودخانه اي ماسه ها و لايها فراوان ترين آبرفتهاي رودخانه اي هستند و معمولا در مراحل نهايي رشد يک دره به صورت رسوبات بستر رود ، رسوبات مئاندري ، رسوبات حاشيه مسير و پادگانه ها دره را پر مي کنند. اين رسوبات معمولا بطور عادي تحکيم يافته اند. در مواردي مانند پايين رفتن سطح ايستابي ، ممکن است اين آبرفتها تا حدي متراکم شده باشند. نفوذ پذيري اين رسوبات ، مخصوصا در جهت افقي مي تواند زياد باشد. در دشتهاي سيلابي و بطور کلي هر جا که ماسه و لاي فراوان است، فشار بين منفذي بالايي که در زمان سيلاب ايجاد مي شود، اغلب باعث ناپايداري و گسيختگي بندهايي که جهت کنترل سيلاب ساخته شده اند، مي گردد.
● رسها در آبرفتها
رسها در بخشهاي جوان رود يافت نمي شوند. در دشتهاي سيلابي نيز رسها بصورت لاي رسدار يافت مي شود که معرف رسوب گذاري در خارج از مسير اصلي و در خلال طغيان است. رسها همچنين در درياچه هاي نعل اسبي ، که بخشهاي جدا مانده مئاندرها هستند، يا در باتلاقها بر جاي گذارده مي شوند. رسها بر اثر خشک شدن منقبض شده و حالتي پيش تنيده به خود مي گيرند، با اين حال عمدتا به صورت موادي نرم هستند. در باتلاقها ، رسها معمولا به صورت بين لايه اي بالاي ماسه و بقاياي ريشه گياهان ديده مي شوند.
● خليج هاي دهانه اي
در جاهايي که رود به محيطهاي پر انرژي وارد مي شود، اثر امواج ، جزر و مد و جريانها ، رسوبات را مي پراکند و به اين ترتيب دلتايي بوجود نمي آيد. در مواردي که سطح آب بالا بيايد، آن گونه که پس از ذوب يخچالها ديده مي شود، يا زمين ساحل به دليلي فرونشيند، دريا به داخل دره اي که رود قبلا حفر نموده، پيشروي مي کند و يک «خليج دهانه» تشکيل مي شود. ويژگي مهم اين مناطق رسوب مواد جوانتر به روي سازندهاي به مراتب قديمي تر است. آبرفتهاي زيرين معمولا مخلوطي از شن و ماسه درشت است که با کاهش عمق ريزدانه تر مي شوند. به روي خاکهاي دانه اي در اين نواحي رسهاي نرم که به سمت بالا به خاکهاي آلي تبديل شده و معمولا ميان لايه هايي از ماسه و لاي دارند، بر جاي گذاشته مي شود.
● رسوبات ساحلي
صرف نظر از محل ورود رودخانه به دريا ، در بخشهاي ديگر ساحل نيز رسوب گذاري يا فرسايش انجام مي شود. بطور کلي سواحل پايين رونده معمولا رسوبگذار و سواحل بالارونده (پايين رفتن سطح آب) معمولا فرسايشي هستند. حرکت پياپي و رفت و برگشتي امواج در سواحل باعث ايجاد تپه هاي ماسه اي به موازات ساحل مي شود که از رسوبات دانه اي درست شده اند. اين رسوبات کاملا جور شده ، نيمه متراکم يا متراکم و معمولا عاري از ذرات ريزند. در مواردي لايه هاي شن نيز در بين ماسه ها ديده مي شود. به اين اشکال سواحل سدي گفته مي شود.
منشا رسوبات در محيطهاي دريايي ممکن است رسوبات حمل شده از خشکي توسط رودها ، يخچالها ، باد و گسيختگي دامنه هاي مشرف به سواحل بوده، يا اينکه حاصل رسوب شيميايي از آب دريا ، يا باقيمانده پيکر موجودات دريايي باشد. بطور کلي با دور شدن از ساحل مقدار رسوبات آورده شده از خشکي کمتر و اندازه دانه هاي رسوبات ريزتر مي شود و در مقابل بر مقدار رسوبات دريايي افزوده مي شود.

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل ميکند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي ميگذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ر ...

رودخانه‌ رسوباتي را که با خود حمل مي‌کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي‌گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيه ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

آبهاي جاري را مي توان مهمترين عامل تغيير دهنده خشکيهاي سطح زمين دانست. تغييرات ناشي از آبهاي جاري از سه طريق ، فرسايش ، حمل و رسوبگذاري صورت مي گيرد. ...

آبهاي جاري را ميتوان مهمترين عامل تغيير دهنده خشکيهاي سطح زمين دانست. تغييرات ناشي از آبهاي جاري از سه طريق ، فرسايش ، حمل و رسوبگذاري صورت ميگيرد. هر ...

بيابان زايي سوّمين چالش پيش روي بشر در هزاره ي سوّم لقب گرفته و به جرأت مي توان ادعا کرد که بيش از هر عامل مستقّلِ مخرّب و کاهنده ي ديگري، مقبول ترين ...

● تاريخچه آب ماده اي است که حيات بدون آن ميسر نيست. بشر در دوره نو سنگي سعي در مهار آب داشته است و بر روي الواحي که از ۴ هزار سال قبل از ميلاد از سومر ...

پوشش گياهي تالاب گاوخوني شامل گونه هاي متفاوتي مي باشداز جمله ني، لوئي ،مرغ، بارهنگ آبي، علف بوريا، جگن و جلبک وبعضي از گونه هاي ديگر گياهان آبزي. ضمن ...

دانلود نسخه PDF - آبرفت